Thứ Hai, 7 tháng 5, 2018

20180507. BÀN VỀ CHỐNG THAM NHŨNG TRONG QUẢN LÝ ĐẤT ĐAI

ĐIỂM BÁO MẠNG
ĐẤT CÔNG BỊ 'PHÙ PHÉP' GIÁ BÈO BỌT VÌ CÓ QUAN CHỨC THOÁI HÓA BIẾN CHẤT

VŨ PHƯƠNG/ GDVN 3-5-2018

Nhiều nhà đất công trên đường Lê Duẩn (Đà Nẵng) được "ưu ái" bán cho Vũ "nhôm" nay trở thành nhiều cửa hàng kinh doanh. Ảnh: VTV.
Cố ý làm trái quy định pháp luật
Nhiều ngày qua dư luận đặc biệt quan tâm đến việc xảy ra tại một số địa phương, đất công nằm ở vị trí đẹp được “phù phép” chuyển nhượng, bán “giá bèo” cho cá nhân gây thất thoát hàng nghìn tỷ đồng cho ngân sách nhà nước.
Sự việc xảy ra ở Đà Nẵng là một thí dụ điển hình khi hàng chục tài sản nhà đất công ở những vị trí đắc địa, mặt phố lớn đã rơi vào tay ông Phan Văn Anh Vũ (Vũ "nhôm").
Đáng nói, có những mảnh đất mà sau khi Vũ Nhôm mua được chỉ sang tay đã ăn chênh lệch nhiều tỷ đồng.
Hay vụ việc mới đây nhất là hơn 30 héc-ta đất công khu Phước Kiển (xã Phước Kiển, huyện Nhà Bè, Thành phố Hồ Chí Minh) được bán với giá chỉ 1,29 triệu đồng/m2.
Từ những sự việc trên đây, nhiều ý kiến băn khoăn lo ngại công tác quản lý tài sản công đang vẫn còn kẽ hở, còn thất thoát, lãng phí lớn, thậm chí bị nhóm lợi ích “làm phép” để hưởng lợi khổng lồ trên tài sản công.
Trước sai phạm quản lý đất công tại Đà Nẵng, trả lời trên VTV, Đại biểu quốc hội Hoàng Văn Cường (Ủy viên Ủy ban Tài chính - Ngân sách của Quốc hội) đánh giá: “Quản lý nhà đất công sản tại Đà Nẵng khi hàng loạt đất, nhà công sản bán cho tư nhân với mức giá rất thấp không thông qua đấu giá là đặc biệt nghiêm trọng.
Bởi đó không phải là đất, nhà công sản nhỏ lẻ mà là những nhà đất có quy mô, giá trị lớn mà lại bán trực tiếp cho tư nhân.
Việc đó xảy ra rất nhiều lần, không phải một hai lần mà đã nhiều năm liền cứ lặp đi lặp lại. Để làm được điều này đã bỏ qua nhiều quy định pháp luật, đứng trên dư luận xã hội”.
Đại biểu Hoàng Văn Cường phân tích: “Chuyển nhượng đất công cho cá nhân trong luật pháp đã quy định và được phép. Tuy nhiên, khi thực hiện việc chuyển nhượng phải thông qua đấu giá quyền sử dụng đất nếu như mảnh đất đó đã được quy hoạch chi tiết đến mục đích sử dụng của từng thửa đất.
Trường hợp phải đấu thầu dự án nếu vùng đó chưa được quy hoạch chi tiết đến từng thửa đất.
Trong khi đó, Đà Nẵng bán trực tiếp cho cá nhân với mức giá do thành phố quy định mà không phải đấu giá công khai. Điều này cho thấy sự cố tình làm sai quy định pháp luật.
Việc cố tình này rõ ràng đằng sau đó có yếu tố về lợi ích rất là lớn. Những mảnh đất mà thành phố bán cho Vũ "nhôm", có mảnh đất sang tay đã lãi đến cả trăm tỷ đồng.
Điều đó cho thấy lợi ích kinh tế ở đây rất lớn và có những khuất tất ở đằng sau đó. Không phải lợi ích này một mình Vũ Nhôm được hưởng, chắc chắn có sự liên kết với nhau để nhằm chia sẻ lợi ích đó”.

Theo Đại biểu Hoàng Văn Cường, có tình trạng tư nhân điều khiển chính quyền bằng các quyết định để thay đổi quy hoạch nhằm mục đích trục lợi tài sản công. Ảnh: Vũ Phương
Cũng theo Đại biểu Hoàng Văn Cường, để làm được việc này thì không phải đơn giản bởi từng đó mảnh đất có giá trị vô cùng lớn. Điều này cho thấy có sự câu kết giữa người có thế lực, trách nhiệm trong việc quản lý, thực thi pháp luật tại Đà Nẵng. 
Nhiều ý kiến cho rằng từ năm 2013 Thanh tra Chính phủ đã có kết luận tại Đà Nẵng về sự chênh lệch về giá quá lớn tại Đà Nẵng, số tiền thất thoát lên đến nhiều tỷ đồng nhưng đến nay mới xử lý.
Về việc này Đại biểu Hoàng Văn Cường cho hay: “Đúng là dư luận đã nghe rất lâu về việc này, Thanh tra Chính phủ đã chỉ ra những khuất tất, sai phạm trong việc chuyển đất công thành đất tư tại Đà Nẵng làm thất thoát hàng ngàn tỷ đồng.
Sau đó vấn đề cũng không giải quyết vấn đề ngày một cách dứt điểm, điều đó cho thấy vụ việc này không phải là việc nhỏ mà có những vấn đề hết sức phức tạp.
Đến nay chúng ta mới quyết liệt làm việc này cho thấy có sự chỉ đạo quyết liệt từ Trung ương, còn để địa phương xử lý chắc sẽ khó có thể giải quyết.
Với sự quyết tâm của Trung ương cho thấy bất kể sai phạm nào, dù cấp nào cũng phải xử lý nghiêm minh không có vùng cấm”.
Có ý kiến cho rằng phải có sự câu kết giữa quan chức và tư nhân mới có thể “hô biến” nhiều đất vàng đến như vậy.
Đại biểu Hoàng Văn Cường thẳng thắn chỉ ra: “Thất thoát lượng tiền lớn cho nhà nước thì ai cũng nhìn thấy, nhưng điều nữa là khi giao nhà đất công cho tư nhân người ta sẽ vin vào cớ dùng mảnh đất vì mục đích công cộng, vì mục đích chung không sinh lợi.
Nhưng khi tư nhân sở hữu họ sẽ điều khiển cả bộ máy chính quyền để thay đổi quy hoạch.
Và rõ ràng việc ra những quyết định quản lý, đường hướng phát triển đã không phải là chính quyền nữa mà là tư nhân điều khiển. Điều đó là điều rất nguy hại và có thể họ điều khiển chính quyền theo hướng có lợi nhất.
Có sự câu kết giữa những cá nhân mưu mô để chiếm đoạt tài sản của nhà nước và câu kết với người có chức có quyền để sinh lợi nhiều nhất cho nhóm lợi ích.
Rõ ràng đây không phải sự minh bạch, không mang lại cho lợi ích xã hội, lợi ích chung mà chỉ mang lại cho lợi ích cá nhân và làm lệch lạc sự phát triển chung”.
Có nhiều hình thức tham nhũng từ tài sản công
Cũng theo Đại biểu Hoàng Văn Cường, việc sắp xếp lại các cơ quan nhà nước tại nhiều tỉnh thành sẽ dẫn đến dôi tài sản công. Nhiều nhà đất công sẽ không sử dụng đến, phần lớn tài sản này nằm ở vị trí đắc địa, đất vàng sẽ chuyển nhượng cho tư nhân.  
Xu thế này đang diễn ra phổ biến tại nhiều tỉnh thành, bởi vậy phải hết sức cẩn trọng. Không phải chỉ việc bán đất công mới có tham nhũng. Có thể thông qua chuyển đất công thành đất tư như cho thuê với giá thấp và nhiều năm.
Một hình thức nữa là liên kết với công ty tư nhân, cho công ty tư nhân vào xây dựng và khai thác, trong khi đó đất của nhà nước. Còn tiền nhà nước thu được rất thấp vì định giá thấp.
Một hình thức nữa là cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước, có thể định giá đất không đúng với vị trí đắc địa.
Hoặc hình thức Hợp đồng xây dựng – chuyển giao (BT), khi nhà đầu tư xây dựng một công trình, chúng ta trả cho nhà đầu tư bằng đất mà không thông qua đấu giá công khai cũng có thể dẫn đến sai phạm.

Chuyên gia kinh tế Bùi Kiến Thành cho rằng, phải có sự moắc ngoặc, câu kết giữa doanh nghiệp với người có chức có quyền nhằm trục lợi từ tài sản công. Ảnh: Vũ Phương
Đồng quan điểm với Đại biểu Hoàng Văn Cường, trao đổi với phóng viên Báo điện tử Giáo dục Việt Nam, chuyên gia kinh tế Bùi Kiến Thành nhấn mạnh: “Tình trạng nhà, đất tài sản công bán giá rẻ mạt cho tư nhân diễn ra nhiều năm nay chứ không phải bây giờ mới có.
Việc bán, chuyển nhượng này không theo nguyên tắc thị trường, cũng như nguyên tắc bảo vệ tài sản chung.
Làm sao có chuyện giá thị trường 10 đồng mà bán có 1 đồng? Một số vụ việc xảy ra ở  một vài tỉnh thành gần đây chỉ là một phần nổi của tảng băng, còn cả tảng băng đó thế nào cần phải tiếp tục làm đến nơi đến chốn”.
Ông Bùi Kiến Thành đặt vấn đề: “Đà Nẵng, Thành phố Hồ Chí Minh chỉ là một ví dụ thôi. Các tỉnh thành khác trên cả nước thì như thế nào? Hà Nội cũng cần phải thanh tra nhà, đất công sử dụng, chuyển nhượng ra sao.
Một vấn đề mà người dân bức xúc đó là việc không ít nhà, đất của nhà nước bán cho tư nhân với giá bèo, thậm chí có dự án còn cho không đất.
Có tình trạng cấp đất cho doanh nghiệp từ đất của người dân, nhưng tiền bồi thường lại rất thấp. Người dân phải chấp nhận, không hiểu quyền nào anh nào làm như vậy?
Qua đó có thể thấy rõ việc quản lý phải xem lại, Luật Đất đai và các văn bản liên quan cũng phải xem lại”.
Hàng loạt các quan chức trục lợi từ đất công khi “hóa phép” nhà, đất công tại những vị trí đắc địa, vị trí vàng cho doanh nghiệp tư nhân bỏ túi nhiều tỷ đồng chênh lệch so với giá thị trường gây bức xúc dư luận đã bị bắt giữ, phải chăng có sự câu kết, chia chác, lợi ích nhóm.
Về việc này, chuyên gia kinh tế Bùi Kiến Thành nhấn mạnh: “Hàng loạt tài sản công có giá trị lớn rơi vào tay doanh nghiệp tư nhân là có sự câu kết, chia chác ở đây.
Sự móc nối giữa chính quyền và doanh nghiệp, cá nhân dẫn đến thiệt hại cho ngân sách nhiều tỷ đồng. Làm gì có chuyện cho không dự án, bán rẻ nhà,  đất vị trí vàng hay được dự án nọ, dự án kia mà không có sự chia chác giữa một số quan chức có chức có quyền với tư nhân”.
Vũ Phương

THU HÚT ĐẦU TƯ KHÔNG CÓ NGHĨA LÀ ĐI DỌN ĐẤT CHO DOANH NGHIỆP

TBKTSG 4-5-2018

(TBKTSG) - Hiện vẫn còn dai dẳng một sự hiểu nhầm về vai trò của chính quyền địa phương trong thu hút đầu tư từ doanh nghiệp.

Ảnh minh họa mặt bằng của Khu kinh tế Dung Quất. Ảnh: TTXVN
Đúng là chính quyền phải tìm mọi cách để làm sao doanh nghiệp sẵn lòng chuyển cơ sở sản xuất hay mở cơ sở mới tại địa phương của mình từ đó mới tạo được công ăn việc làm cho người dân địa phương, tạo nguồn thu cho ngân sách, cũng như tạo sự lan tỏa ra các hoạt động kinh doanh khác. Những ưu đãi các tỉnh, thành có thể đưa ra gồm cả mức thuế hấp dẫn, nguồn lao động dồi dào, các cơ sở hạ tầng thuận lợi, điện nước có sẵn...
Nhưng, nếu thế, làm sao phân biệt được với các doanh nghiệp sân sau, các mối làm ăn thân hữu; làm sao loại trừ hiện tượng bắt tay với nhau để khai thác các nguồn lợi của địa phương cho túi tiền riêng của các quan chức?
Có rất nhiều yếu tố nhưng quan trọng nhất vẫn là đất đai và các nguồn tài nguyên công sản khác. Đã đến lúc phải chấm dứt việc chính quyền địa phương “thu hồi” đất của người dân rồi giao cho doanh nghiệp dưới danh nghĩa vì sự phát triển kinh tế địa phương. Chính quyền địa phương có thể làm tất cả mọi việc khác, kể cả miễn hẳn thuế cho doanh nghiệp nhưng khi đụng đến đất đai thì cứ để doanh nghiệp thỏa thuận với người dân. Có thể đi theo cách này, doanh nghiệp sẽ mất thời gian hơn, vất vả hơn, tốn kém hơn nhưng sẽ chấm dứt tình cảnh mâu thuẫn giữa ba bên: chính quyền - người dân - doanh nghiệp.
Nếu cứ để cho quy luật cung cầu của thị trường tác động, doanh nghiệp cũng sẽ cân nhắc đầu tư hay rút đi khi người dân gây sức ép để đòi mức đền bù cao không thực tế và người dân cũng sẽ cân nhắc lợi hại khi nhìn nhận các cơ hội được đưa ra.
Với đất đai đã là đất công hay các nguồn tài nguyên công sản khác, mấu chốt là sự công khai minh bạch. Công khai sẽ tạo ra môi trường cạnh tranh để tự thân các doanh nghiệp không cần phải móc nối với quan chức khi cân nhắc đấu thầu hay không, đưa ra giá như thế nào... vì lúc đó họ sẽ được bảo đảm không bao giờ có chuyện bị bắt buộc hủy bỏ hợp đồng mang tính chạy chọt. Thiết nghĩ các doanh nghiệp lớn, tầm nhìn lâu dài vượt qua tính nhiệm kỳ của hệ thống hành chính, sẽ biết ứng xử chuyên nghiệp để tự bảo vệ cho chính họ.
Gần đây các hiện tượng “chủ nghĩa tư bản thân hữu” trắng trợn đã dần dần được bóc trần qua các vụ án đang trong quá trình điều tra hay xét xử. Người dân bình thường không thể nào hiểu nổi vì sao những khoảng đất lớn, ở vị trí đắc địa được giao một cách dễ dàng cho các doanh nghiệp sau một hai bút phê của lãnh đạo địa phương. Trong khi đó, khiếu kiện về đất đai vẫn không suy giảm.
Giới làm chính sách phải nhân các vụ án để thiết kế các biện pháp chặn đứng sự cấu kết giữa quan chức tham nhũng và doanh nghiệp “thân hữu” - các khuôn khổ pháp lý thật ra cũng đã có sẵn; chỉ cần một quyết tâm áp dụng luật một cách cương quyết, không có ngoại lệ. Và từ đó cũng nên bỏ cái thông lệ “bút phê” để buộc bất kỳ lãnh đạo địa phương nào phải chịu trách nhiệm cho quyết định của mình bằng văn bản chính thức mà người dân có thể tiếp cận dễ dàng. 

ĐẠP ĐỔ TÂM LINH ĐỂ ĐỔI LẤY ĐẤT ĐAI, DẤU HIỆU SUY TÀN ĐẾN CÙNG CỰC ?

CHÂN HỒ/ BVN 7-5-2018

https://baotiengdan.com/wp-content/uploads/2018/05/2-15-300x169.jpg
Nhà nguyện tu viện dòng Mến Thánh Giá Thủ Thiêm. Ảnh: Trí thức VN
Dự án Khu đô thị mới Thủ Thiêm chỉ là một trong số rất nhiều dự án bất động sản đầy ‘tai tiếng’ khác đang được phanh phui. Đáng nói, tại các dự án này, người ta sẵn sàng đạp đổ nhà thờ, chùa chiền, tu viện… để đổi lấy đất đai và tiền bạc – một dấu hiệu của sự suy tàn đến cùng cực?
“Tấm bản đồ bị thất lạc” ở Thủ Thiêm đang trở thành đề tài gây bức xúc trong dư luận. Đa phần các tầng lớp trí thức đều lên tiếng bảo vệ cho những người dân Thủ Thiêm – người bị buộc phải rời khỏi mảnh đất gắn bó để nhường chỗ cho các dự án kinh tế, khu đô thị sầm uất, tráng lệ…
Bên cạnh những khuất tất về quy hoạch, mổ xẻ đất quy hoạch để đầu cơ, phân lô, bán nền với giá cao gấp 10 - 20 lần mức giá đền bù… còn có những góc khuất trong dự án đầy tai tiếng.
Những bất cập xảy ra không hề mới, nó là hệ quả tất yếu của chính sách phát triển kinh tế phụ thuộc vào đầu cơ bất động sản.
Bất động sản không mang lại lợi ích cho Kinh tế - Xã hội ngoài các nhóm lợi ích, chính vì mải mê đầu tư bất động sản nên cả nền kinh tế Việt Nam sau hơn 30 năm đổi mới vẫn chưa sản xuất được cái đinh hay con ốc vít, ngành công nghiệp phụ trợ hoàn toàn bị bỏ quên trên bàn nghị sự để thay thế vào đó những nào là khu đất công nghiệp, đặc khu kinh tế, hay các dự án đón đầu chính sách của những công ty sân sau.
Đạp đổ tâm linh để đổi lấy đất đai
Điều nguy hiểm hơn hết, vì để làm dự án khu đô thị mới Thủ Thiêm, người ta sẵn sàng san bằng các chứng tích mang dấu ấn lịch sử từ thuở sơ khai của vùng đất Sài Gòn.
Theo kế hoạch phát triển Khu đô thị mới Thủ Thiêm (Q.2, TP.HCM), hai cơ sở tôn giáo nằm trong Thủ Thiêm là Tu viện Dòng Mến Thánh Giá Thủ Thiêm và Nhà thờ Thủ Thiêm đều có khả năng bị phá dỡ để nhường chỗ cho khu đô thị mới.
Cụ thể, trong cuộc họp báo thường kỳ vào hôm 2/5/2018, Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Thành Phong vừa chấp thuận phương án tổ chức đấu giá quyền sử dụng 9 lô đất thuộc khu chức năng số 1 tại Thủ Thiêm, mà Nhà thờ Thủ Thiêm, Dòng Mến Thánh Giá Thủ Thiêm và Trường tiểu học Thủ Thiêm nằm trong số 9 lô đất vàng bị yêu cầu di dời, thu hồi đất.
Đặc biệt, quyết định của Chủ tịch UBND TP.HCM được đưa ra không lâu sau khi Bí thư Thành ủy TP.HCM ông Nguyễn Thiện Nhân đến thăm và chúc Tết các sơ ở Dòng Mến Thánh Giá Thủ Thiêm vào ngày 9/2/2018.
Một điều đáng nói nữa, Tu viện trên đã tồn tại ở đất Thủ Thiêm từ năm 1840, tức trải qua khoảng 178 năm với nhiều dấu ấn lịch sử và được khá nhiều tổ chức quốc tế về tôn giáo lẫn chính trị và môi trường chú ý.
Trước sự việc này, Tổng lãnh sự quán Canada tại TP.HCM cũng từng đặt nghi vấn: “Có nên phá hủy một di sản còn lâu đời hơn cả Canada?”.
Trong khi đó, Nhà thờ Thủ Thiêm cũng là cơ sở tôn giáo có tuổi thọ gần 160 năm, được xây dựng từ năm 1859.
Trước đó, một cơ sở tôn giáo khác là Chùa Liên Trì trong khu vực này cũng đã bị san phẳng để lấy đất làm dự án. Đây là một trong số vài ngôi chùa cổ còn sót lại từ sau biến cố năm 1975.
Dấu hiệu suy tàn đến cùng cực
Trong văn hóa tự bao đời, mùi khói hương lẫn trong tiếng chuông chùa trong đêm vắng hay tiếng chuông ngân nhà thờ trong buổi sớm luôn là biểu hiện cho sự thanh bình và thịnh vượng của một vùng đất.
Ấy vậy, vùng đất Thủ Thiêm bấy lâu đã vắng tiếng chuông chùa để thay vào đó những khu đô thị sầm uất mà tuyệt nhiên không cơ sở tôn giáo nào được cấp phép tại đó.
Văn hóa kính trời, kính đất và các cơ sở tâm linh là nơi tìm kiếm sự an ổn của tâm hồn con người, nhưng những giá trị văn hóa tinh thần đó lại đang bị xem thường và sẵn sàng bị đạp đổ để đổi lấy đất đai, lợi ích tiền bạc.
Tuy nhiên, sự suy tàn của một quốc gia hay một chế độ, vương triều đều bắt đầu từ sự tha hóa trong tâm linh con người, khi con người bị chủ nghĩa vô thần dẫn động, không việc ác nào mà họ không dám làm. Và sự suy vong của chế độ đó là điều đã được dự báo trước.
Như ai đó đã từng nói: “Nơi nào vắng tiếng chuông từ bi, thì nơi đó cái xấu, cái ác sẽ cùng ma quỷ đội mồ sống dậy”.

https://baotiengdan.com/wp-content/uploads/2018/05/Tr%C3%AD-th%E1%BB%A9c.png
C. H.
Người đăng: vào lúc Không có nhận xét nào:

Chủ Nhật, 6 tháng 5, 2018

20180506. NHỮNG BẤT NGỜ TẠI BÁN ĐẢO TRIỀU TIÊN

ĐIỂM BÁO MẠNG
CÁC BIẾN SỐ BẤT NGỜ TẠI BÀN CỜ TRIỀU TIÊN

NGUYỄN QUANG DY/ viet-studies 4-5-2018

“Chính trị là nghệ thuật biến điều không thể thành có thể” (khuyết danh)
Những vụ thử tên lửa và hạt nhân của Bắc Triều Tiên cũng như khẩu chiến giữa Tổng thống Donald Trump và Chủ tịch Kim Jong-un (trong năm 2017) làm thiên hạ lo lắng bao nhiêu về nguy cơ chiến tranh hủy diệt, thì những gì diễn ra (từ đầu năm 2018) làm người ta hy vọng bấy nhiêu về triển vọng hòa bình và hòa giải. Tâm trạng quá bi quan trước đây như “bên miệng hố chiến tranh” nay bỗng biến thành lạc quan như “hòa bình trong tầm tay”. Những điều tiếng trước đây về Donald Trump hay Kim Jong-un nay bỗng biến thành lời khen, như ông Kim “tuổi trẻ tài cao, quyền biến, xuất thần”, hay ông Trump “xứng đáng nhận giải Nobel hòa bình”. Chắc nhiều người vẫn chưa hình dung được đó là sự thật hay là ảo tưởng.
Những biến chuyển lịch sử
Ngày 27/4/2018 đã đi vào lịch sử Triều Tiên khi lãnh đạo hai miền gặp nhau và ký Tuyên bố chung tại Bàn Môn Điếm, khẳng định phi hạt nhân hóa hoàn toàn bán đảo Triều Tiên là mục tiêu chung của cả hai miền. Chủ tịch Kim Jong-un khẳng định với Tổng thống Moon Jae-in “Nếu chúng ta thường xuyên gặp nhau và xây dựng lòng tin với Hoa Kỳ, nếu kết thúc chiến tranh và cam kết không xâm lược lẫn nhau, thì tại sao chúng ta phải sống trong căng thẳng với vũ khí hạt nhân?”. Ông Kim cam kết “Tôi quyết sẽ không lặp lại lịch sử đau thương của Chiến tranh Triều Tiên… Tôi cam kết với ngài sẽ không bao giờ có chuyện dùng vũ lực…Cùng sống chung trên một quê hương, chúng ta không bao giờ nên để đổ máu lần nữa”. Ông Kim Jong-un còn quyết định điều chỉnh lại múi giờ Bình Nhưỡng (30 phút) theo múi giờ Seoul. Khi chứng kiến giờ phút lịch sử lãnh đạo hai miền Triều Tiên ký Tuyên bố Chung Bàn Môn Điếm, Giám đốc Cục Tình báo Trung ương Hàn Quốc Suh-hoon đã không cầm được nước mắt.

Tổng thống Moon Jae-in & giám đôc KIA Suh-hoon (27/4/2018)
Theo New York Times (29/4/2018), ngay hôm sau (28/4) tổng thống Moon Jae-in đã điện đàm với Tổng thống Donald Trump để thông báo kết quả gặp cấp cao Liên Triều. Theo ông Moon Jae-in, ông Kim Jong-un đã nói rằng “Triều Tiên sẽ từ bỏ vũ khí hạt nhân nếu Mỹ đồng ý chấm dứt Chiến tranh Triều Tiên và cam kết không xâm lược Triều Tiên”. Ông Kim Jong-un còn nói sẽ mời các chuyên gia và nhà báo từ Hàn Quốc và Mỹ tới Triều Tiên trong tháng tới để theo dõi việc ngừng thử hạt nhân của Triều Tiên. Ông Moon cũng khẳng định với ông Trump rằng “ông Kim Jong-un hiểu ông và hai bên có thể chung sống hòa bình vui vẻ với nhau”. Ông Moon còn khuyên ông Trump nên tiến hành gặp ông Kim càng sớm càng tốt, để tranh thủ đà thắng lợi của cuộc gặp cấp cao Liên Triều. Ông Moon Jae-in đã điện đàm với Thủ tướng Nhật Shinzo Abe (29/4) để thông báo là ông Kim Jong-un sẵn sàng đối thoại với Tokyo.
Trước đó, Mike Pompeo (ngoại trưởng mới của Mỹ) đã bí mật đến Bình Nhưỡng gặp ông Kim Jong-un (1/4/2018) với cương vị Giám đốc CIA. Ông Pompeo nói với ABC (29/4/2018) “cuộc gặp với ông Kim Jong-un rất tốt. Ông Kim đã chuẩn bị nghiêm túc việc phi hạt nhân hóa bán đảo Triều Tiên, và có lộ trình cụ thể để đạt mục tiêu này”. Ông Pompeo khẳng định “Khi tôi ra về, ông Kim đã hiểu chính xác công việc như tôi đã mô tả hôm nay. Mục tiêu của Mỹ là phi hạt nhân hóa hoàn toàn Triều Tiên, có thể kiểm chứng và không thể đảo ngược”. Có thể nói, cánh cửa hòa bình và hòa giải đã được mở ra từ Thế Vận hội Mùa đông Pyeongchang 2018 (XXIII Olympic Winter Games) diễn ra từ 9-25/2/2018. Trong dịp này, em gái của ông Kim Jong-un là Kim Yo-jong đã trao cho ông Moon bức thư của ông Kim. Cuộc gặp Pompeo-Kim là một bước chuẩn bị cơ bản cho cuộc gặp cấp cao Trump-Kim (sắp tới), và cuộc gặp cấp cao Moon-Kim sau đó (27/4/2018) đã tạo tiền đề thành công cho tiến trình hòa bình này.

Bà Kim Yo-jong và ông Moon Jae-in (9/2/2018)
Tổng thống Donald Trump đã nói với Bloomberg (29/4/2018) rằng ông Kim Jong-un “không nói chơi”, và ông mong sẽ gặp ông Kim “trong 3-4 tuần nữa” (có thể tại Bàn Môn Điếm). Ông Kim Jong-un và ông Donald Trump đã dành cho nhau những lời lẽ tốt đẹp, tôn trọng lẫn nhau (khác hẳn năm ngoái). Họ khẳng định là hiểu mong muốn của nhau, và tin tưởng vào thành công trong cuộc gặp sắp tới. Nhưng sự hoài nghi trong dư luận vẫn còn, cho đến khi những cam kết bằng giấy trắng mực đen được ký kết (thậm chí cho đến khi có các hành động cụ thể tiếp theo). Vì vậy, hai bên cần có thời gian để xây dựng lòng tin và thiện chí vì hòa bình và hòa giải. Ông Kim Jong-un đã vui vẻ chấp nhận thực tế này, và dường như đã chủ động chuẩn bị từ trước, nên đã vượt qua được những thử thách một cách ngoạn mục và bất ngờ.  
Khi những ngộ nhận về ván cờ Triều Tiên được giải mã, người ta sẽ hiểu ra đàm phán trực tiếp Mỹ-Triều là kết cục tất yếu của quá trình tìm giải pháp tháo gỡ bế tắc hiện nay, sau khi các bên đã hạ nốt quân bài cuối cùng trước khi ngã giá (nếu không muốn “già néo đứt dây”). Thực ra, những căng thẳng do mối đe dọa hạt nhân của Bắc Triều Tiên là hệ quả của trò chơi “bắt chẹt hạt nhân” (nuclear blackmail) như “bên miệng hố chiến tranh” (brinkmanship) của ông Kim Jong-un. Đó là một ván cờ nguy hiểm có tính toán như trò chơi “gambit”. Những ai bị ám ảnh bởi cơn ác mộng Bắc Triều Tiên, chắc khó hình dung một ngày nào đó ông Donald Trump (the “stable genius”) sẽ giáp mặt ông Kim Jong-un (the “little rocket man”).
Lý giải các biến số bất ngờ
Năm 2017, trong khi thế giới “nín thở” trước triển vọng một cuộc chiến tranh hạt nhân có thể xảy ra bất cứ lúc nào, Donald Trump và Kim Jong-un đã chửi nhau một cách thậm tệ như trẻ con. Ông Trump gọi ông Kim là “little rocket man” (thằng nhỏ chơi tên lửa), trong khi ông Kim gọi ông Trump là “mentally deranged dotard” (lão già tâm thần). Nhưng sang năm 2018, thế giới bỗng sửng sốt khi thái độ của họ xoay 180 độ, với kế hoạch gặp gỡ cấp cao Mỹ-Triều. Thật khó hình dung một ngày nào đó, Donald Trump và Kim Jong-un có nhã hứng muốn gặp nhau, thông qua sự dàn xếp của Moon Jae-in (chứ không phải Tập Cận Bình). Muốn lý giải các biến số trong trò chơi quyền lực này có lẽ cần đến “logic hạt nhân” và tư duy chiến lược “phi truyền thống” (unconventional). Căn cứ vào chiến lược NDS, Mỹ cần một quốc gia hạt nhân là đồng minh của Mỹ bên cạnh Trung Quốc (để răn đe Trung Quốc). Nhưng nếu ông Trump và ông Kim chưa hiểu được ý đồ chiến lược của nhau thì đàm phán Trump-Kim có thể bế tắc. Vấn đề là Mỹ có thể chấp nhận một Triều Tiên sở hữu vũ khí hạt nhân hay không, và làm thế nào để đảm bảo rằng hai miền Triều Tiên sẽ mãi là đồng minh của Mỹ. Hiện nay, chìa khóa để giải mã ẩn số trong trò chơi phức hợp đó có lẽ đang nằm trong tay ông Moon Jae-in.
Những biến chuyển bất ngờ gần đây trên bán đảo Triều Tiên có thể làm cho phân tích và dự đoán của một số “chuyên gia” thiếu tầm nhìn “phi truyền truyền thống” bị sai lạc và hẫng hụt. Nếu trước đây người ta hay ngộ nhận về Trung Quốc, thì nay người ta càng dễ ngộ nhận và bất ngờ về bàn cờ Triều Tiên. Vì vậy, cần làm rõ những ẩn số và biến số trong trò chơi quyền lực mới để hiểu ván cờ thế liều lĩnh của ông Kim Jong-un. Chắc ông Moon Jae-in đã hiểu rõ ý đồ chiến lược của ông Kim Jong-un nên đã có những bước đi táo bạo có tính đột phá, để tạo ra bước ngoặt lịch sử. Nhưng xét cho cùng, đàm phán cấp cao Liên Triều nhằm đi đến hòa giải và thống nhất hai miền là bước đệm cho đàm phán cấp cao Mỹ-Triều.

Ông Kim Jong-un và ông Moon Jae-in (27/4/2018)
Thứ nhất, liên quan đến ý đồ chiến lược của Bình Nhưỡng, có nhiều dấu hiệu chứng tỏ ông Kim Jong-un muốn Triều Tiên thoát Trung và xích lại gần Mỹ, nên sẵn sàng đánh đổi lá bài “phi hạt nhân hóa bán đảo Triều Tiên” lấy đảm bảo an ninh và lợi ích kinh tế. Nếu đúng vậy, tư duy và hành động của ông Kim Jung-un quả là táo bạo và độc đáo, như chơi một ván cờ thế (gambit), dồn Mỹ vào thế bị động đối phó (như “nuclear blackmail”), buộc phải lựa chọn hòa giải hoặc chiến tranh với Triều Tiên (như một đối thủ hạt nhân). Điều đó chứng tỏ triết lý “vũ khí quyết định” và ý đồ chiến lược của Bình Nhưỡng về cơ bản đã thành công, tạo ra được lợi thế chiến lược để mà cả với Mỹ về an ninh và lợi ích kinh tế. Mỹ buộc phải hòa giải vì nếu chiến tranh nổ ra thì chắc Trung Quốc sẽ trục lợi, và Mỹ sẽ thiệt hại. Vấn đề là ông Kim phải hạ bài đúng lúc để ngã giá có lợi nhất, trước khi quá muộn (vì “già néo đứt dây”).
Thứ hai, liên quan đến thời điểm “ngã giá”, một số nhà khoa học Trung Quốc nói rằng sự cố sập hầm thử hạt nhân tại núi Mantap (phía Đông-Bắc Triều Tiên) là một nguyên nhân chính làm Bình Nhưỡng phải đột ngột tuyên bố từ bỏ chương trình thử hạt nhân vì nguy cơ rò rỉ phóng xạ, làm cho Trung Quốc lo ngại. Theo nguồn tin trên, trung tâm thử nghiệm hạt nhân Punggye-ri (trong núi Mantap) không sử dụng được nữa do sập hầm trong núi sau vụ thử hạt nhân lần thứ sáu (tháng 9/2017). Nhưng nguồn tin chính thức của Bình Nhưỡng đã cải chính rằng sự cố đó chỉ làm sập một đường hầm, còn hai đường hầm khác lớn hơn rất vững chắc nên không bị ảnh hưởng (tuy ông Kim đã quyết định từ bỏ chương trình này). Có thể Bắc Kinh tìm cách làm giảm uy tín của Kim Jong-un bằng cách cho các nhà khoa học tiết lộ tin tức về sập hầm ngầm trong núi Mantap, sau khi ông Kim tuyên bố (21/4/2018) sẽ từ bỏ chương trình hạt nhân trước cuộc gặp cấp cao Liên Triều và Mỹ-Triều sắp tới. (BBC, 26/4/2018).
Thứ ba, liên quan đến ý đồ chiến lược của Mỹ, liệu Mỹ có thực sự muốn Triều Tiên dừng chương trình thử tên lửa không, hay muốn Triều Tiên cứ tiếp tục thử, để Mỹ lấy cớ triển khai hệ thống tên lửa đánh chặn THAAD tại Hàn Quốc (và Nhật Bản), nhằm tăng cường sức mạnh răn đe chống Trung Quốc (và Nga). Nếu đúng vậy thì Bắc Triều Tiên vô hình trung đang “ngầm giúp Mỹ”. Nếu vậy, Triều Tiên phát triển tên lửa và hạt nhân không hẳn để gây chiến với Mỹ, mà chủ yếu nhằm có được vị thế quốc gia hạt nhân để đối thoại với Mỹ. Có người cho rằng ông Trump và ông Kim đã chơi trò “tung hứng” và khẩu chiến để đánh lừa thiên hạ, ngầm giúp Mỹ triển khai hệ thống THAAD để đối phó với Trung Quốc (và Nga). Có lẽ Mỹ muốn hai miền Triều Tiên là đối tác ở mức độ khác nhau (như “một nước, hai chế độ”) nhằm gạt ảnh hưởng Trung Quốc, chứ không nhất thiết cần một nước Triều Tiên thống nhất.  
Trò chơi quyền lực mới
Không biết ông Donald Trump và ông Kim Jong-un có khùng hay tâm thần như người ta nói không, nhưng chắc họ không muốn tự sát. Sớm muộn Washington và Bình Nhưỡng phải đàm phán trực tiếp, với vai trò trung gian của Seoul (thay vì Bắc Kinh). Có lẽ vì vậy Mà ông Tập Cận Bình và ông Kim Jong-un đã vội gặp nhau tại Bắc Kinh (25-28/3/2018) trước cuộc gặp cấp cao Liên Triều và Mỹ-Triều. Ông Kim tới Bắc Kinh không phải để “trấn an” (reassurance) hay “xích lại gần nhau” (rapprochement) mà là một nước cờ khôn khéo để vừa xoa dịu Bắc Kinh vừa dùng lá bài Trung Quốc làm đối trọng trước khi gặp ông Trump. Khi Bắc Triều Tiên thử bom nguyên tử, chắc người Trung Quốc sống trong tình trạng bất an, nay khi ông Trump sắp gặp ông Kim (mà không do Bắc Kinh dàn xếp) thì chắc ông Tập cũng thấy bất an.

Ông Kim Jong- un đang chơi cả hai lá bài nước lớn là Trung Quốc và Mỹ, biến “Hoàng đế Đỏ” Tập Cận Bình thành một lá bài trong tay mình, nên đây là một trò chơi đầy nguy hiểm. Nếu cuộc gặp cấp cao Mỹ-Triều thành công thì Bình Nhưỡng có thể thoát khỏi sự lệ thuộc và khống chế của Bắc Kinh. Nhưng nếu cuộc gặp thất bại thì Bình Nhưỡng sẽ đối mặt với nguy cơ bị cả Trung Quốc và Mỹ trừng phạt. Vì vậy, Kim Jong-un (the “little rocket man”) phải làm thế nào để Donald Trump (the “stable genius”) hiểu chính xác lập trường và ý đồ của mình (mà không làm mất lòng Trung Quốc). Đây là một nhiệm vụ “bất khả thi” đối với hai nhà lãnh đạo đầy khiếm khuyết, trừ phi họ được các cố vấn tài ba đằng sau hậu trường giúp.
Vừa qua, ông Kim Jong-un xuất hiện lần đầu trên vũ đài thế giới một cách thành công khá bất ngờ, nhưng không thể thiếu em gái Kim Yo-jong, là cánh tay phải và bộ óc của ông. Hai anh em giống một cặp bài trùng đầy ấn tượng, như ngôi sao đang nổi lên trên bầu trời Đông Á. Từ sau cuộc gặp Pompeo-Kim và cuộc gặp cấp cao Moon-Kim (có nhiệm vụ dọn đường) cuộc gặp cấp cao Trump-Kim sắp tới chắc không còn nhiều rủi ro. Các chuyên gia chắc không còn phải bận tâm lo cho ông Kim bằng lo cho ông Trump, vì tính khí ông này khá thất thường (nên dễ làm sai kịch bản) như một khẩu pháo không có chốt an toàn (loose cannon).
Theo giáo sư David Shambaugh (một chuyên gia hàng đầu về Trung Quốc), ông Tập Cận Bình và ông Kim Jong-un “không phải là một cặp đôi hạnh phúc” (not a happy couple). Còn theo New York Times (22/4/2018) có nhiều dấu hiệu ông Kim Jong-un muốn giảm ảnh hưởng của Trung Quốc (để “thoát Trung”), trong khi Bắc Kinh lo ngại cuộc gặp cấp cao Liên Triều vừa qua và Mỹ-Triều sắp tới (dự kiến cuối tháng 5/2018) đang gạt Trung Quốc ra khỏi cuộc chơi. Có nhiều lý do khiến ông Trump và ông Kim muốn gặp nhau, để “làm loãng” (dilute) ảnh hưởng của Trung Quốc đối với Bắc Triều Tiên. Trong khi đó, thủ tướng Nhật Shinzo Abe cũng vội vã đến Mar-a-Lago gặp tổng thống Trump (17/4/2018) để tìm cách hóa giải mối lo trước những diễn biến mới, đe dọa lợi ích của Nhật (và cá nhân ông Abe). Theo Patrick Cronin (CNAS) Nhật Bản đang chịu nhiều áp lực, và ông Abe muốn Mỹ đảm bảo chắc chắn là sẽ không bỏ rơi Nhật Bản trong bất kỳ cuộc đàm phán cấp cao nào với Bình Nhưỡng.   
Ông Moon Jae-in nói rằng Seoul “sẽ cố tạo một đường dây đối thoại giữa Mỹ và Bắc Triều Tiên” mà ông Moon đang đóng vai trò chính làm Bình Nhưỡng và Washington xích lại gần nhau. Theo báo South China Morning Post (Hong Kong) cả Bình Nhưỡng và Seoul đều muốn giảm bớt ảnh hưởng của Trung Quốc trên bán đảo Triều Tiên. Bằng cách dàn xếp để ông Kim Jong-un gặp ông Donald Trump, ông Moon Jae-in đang giúp Bình Nhưỡng thoát dần khỏi vòng ảnh hưởng của Bắc Kinh. Nếu ông Kim Jong-un và ông Moon Jae-in thực hiện được điều này, không những vận mệnh của Triều Tiên và bàn cờ địa chính trị tại khu vực Đông Bắc Á sẽ có cơ hội thay đổi, mà còn có thể tác động tới cả khu vực Đông Nam Á.
Theo New York Times (22/4/2018), Trung Quốc đang bị gạt ra rìa nên rất lo ngại về cuộc gặp cấp cao Mỹ-Triều. Bắc Kinh sợ kết cục có thể là Bắc Triều Tiên hoặc một nước Triều Tiên thống nhất dựa vào Mỹ, trong khi mình bị gạt ra khỏi tâm điểm bàn cờ. Bắc Kinh lo ngại ý đồ của Kim Jong-un muốn kết nối với hai kẻ thù cũ là Hàn Quốc và Mỹ. Tập Cận Bình buộc phải tính đến các kịch bản xấu nhất, khi Trung Quốc không còn vai trò thiết yếu trong quan hệ quốc tế, đặc biệt là trong khuôn khổ khu vực Đông Bắc Á. Trong khi Kim Jong-un quyết định ngừng thử tên lửa và hạt nhân, thì Moon Jae-in muốn từng bước tiến đến thống nhất hai miền Triều Tiên. Nếu ông có thể đạo diễn được một cuộc chơi lớn giữa Kim Jong-un và Donald Trump, dưới hình thức đánh đổi phi hạt nhân hóa bán đảo Triều Tiên lấy bình thường hóa quan hệ hai nước, thì cục diện địa chiến lược tại vùng Đông Á sẽ có biến đổi lớn.  
Lời cuối
Những biến chuyển lịch sử tại bàn cờ Triều Tiên đang hóa giải dần lo ngại của Việt Nam (và ASEAN) là Mỹ có thể bỏ rơi họ hay đánh đổi lợi ích lâu dài tại Biển Đông lấy lợi ích trước mắt tại Triều Tiên, nếu cuộc khủng hoảng hạt nhân tiếp tục. Vì vây, nếu tháo được ngòi cuộc khủng hoảng Triều Tiên, thì có hy vọng hóa giải được thùng thuốc súng tại Biển Đông, vì an ninh của hai khu vực này liên quan đến nhau, nhất là trong bối cảnh Mỹ đang triển khai chiến lược mới (NDS) tại vùng Indo-Pacific. Một khi vai trò và ảnh hưởng của Trung Quốc có nguy cơ suy giảm tại bàn cờ Triều Tiên, nó có thể đem lại cơ hội mới cũng như thách thức mới cho bàn cờ Biển Đông. Tuy Trung Quốc không dễ dàng chịu lép vế trong ván cờ Triều Tiên, nhưng chắc họ sẽ phải rút kinh nghiệm để không lặp lại kịch bản xấu tại Biển Đông, nơi Trung Quốc có lợi thế so với Mỹ. Xét cho cùng, bàn cờ địa chính trị tại Biển Đông có thể còn quan trọng hơn cả bàn cờ Triều Tiên, nhất là đối với xung đột lợi ích chiến lược Trung-Mỹ.   
Việt Nam (và một số nước khác) đã tỏ thiện chí muốn đăng cai địa điểm gặp cấp cao Mỹ-Triều (trong 3-4 tuần nữa) tuy có nhiều khả năng cuộc gặp sẽ diễn ra tại Bàn Môn Điếm. Dù Việt Nam có một số kinh nghiệm về hòa giải và thống nhất đất nước mà hai miền Triều Tiên có thể tham khảo, nhưng đáng tiếc hầu hết đều là kinh nghiệm tiêu cực. Đến nay, tuy Việt Nam đã thống nhất, nhưng người Việt vẫn chưa thực sự hòa giải. Không nên quá bi quan, nhưng cũng đừng quá lạc quan về triển vọng hòa bình và thống nhất. Có lẽ người Triều Tiên cần học hỏi người Đức (về hòa giải và thống nhất). Biết đâu, trong một tương lai không xa, người Việt phải học hỏi người Triều Tiên, vì người đi sau có thể vượt người đi trước, nếu không lầm đường lạc lối. Lão Tử đã nói “Con đường vạn dậm bắt đầu bằng một bước chân”.
NQD. 4/5/2018
 Tác giả gửi cho viet-studies ngày 4-5-18
Người đăng: vào lúc Không có nhận xét nào:

Thứ Bảy, 5 tháng 5, 2018

20180505. NGHĨ VỀ GIAI CẤP CÔNG NHÂN VIỆT NAM CỦA NGUYỄN KHẮC MAI

ĐIỂM BÁO MẠNG
NHÂN 1-5: NGHĨ VỀ GIAI CẤP CÔNG NHÂN (VÔ SẢN) VIỆT NAM
NGUYỄN KHẮC MAI/ VNTB/ BVN 5-5-2018 

Chính nhờ họ mà tôi được nghỉ một ngày vẫn hưởng lương! Tôi muốn gửi tới Họ, dẫu còn phải sống trong vô vàn nghịch lý, cũng như chính mình lời chào và chúc Họ có một ngày nghỉ vui vẻ và êm đềm. Tôi không dám chúc Họ hạnh phúc, bởi sẽ là sáo mép, không thật thà. Khi viết bài này tôi phải giở bản Hiến pháp in đẹp, giấy cực tốt của NXB Hà nội tặng, để xem đi xem lại những lời có cánh nói về Họ về cái nền tảng của đất nước,về cái đội tiên phong đại diện cho Họ. Lập tức, không phải là sức tưởng tượng, mà là những hình ảnh sống động hiện ra ngay trong đầu tôi. Những dinh thự, biệt phủ nguy nga, những phòng khách rất vua chúa, những căn hộ sang trọng của đội quân “tiên phong” của giai cấp và những căn nhà ổ chuột bẩn thỉu rách nát của những người của giai cấp tiên phong! Những phong bì ngoài lương của chúng, cũng gấp hàng trăm lần lương tháng của Họ.

https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEgFYXDL-FMAwPD7FGPuAQj85Ot1Getnx25vttr1lcaIIBWW6gMCeR6CQsXHbgbhbUnR6N9TMQ-uUH7px2OcNcg4Axw10Pftjt5Wyhw0Z0UholzeqZwbFKOnkz_v-StEIxiso9gH4qJyE8c/s1600/7_mot3566n.binh.jpg
Một cặp vợ chồng công nhân đã nhiều năm phải thuê nhà trọ. Ảnh: CAND
Thôi, nói chi những nghịch lý mà đau lòng. Hãy nói đôi chút về những hoang tưởng, ban đầu thì thấy có vẻ đầy thiện tâm, thiện chí, càng về sau càng thấy rõ là sự lừa mị thô bỉ, trâng tráo. Bỏ qua đi đám chính khách, chúng vẫn dùng thủ đoạn đánh tráo khái niệm, lừa dối dư luận để ăn trên ngồi trốc. Chỉ thương hại và ghê tởm cho những nhà “tư tưởng” có bằng cấp vẫn nham nhở nói lấy được, nào là giai cấp tiên phong, nào là giai cấp lãnh đạo, nào là kẻ đại diện cho phương thức xã hội tiên tiến, hiện đại!...
Có mấy lần đi khảo sát giai cấp công nhân, một lần đi với Phạm Thế Duyệt, nguyên là giám đốc mỏ Mạo khê, sau là Ủy viên Bộ chính trị, Chủ tịch Mặt trận; một lần đi cùng Phùng hữu Phú, khi Phú còn là ”học quan”, chưa thành “đường quan” như sau này. Khi ngồi bù khú với Họ (giai cấp Công nhân), tôi nói kháy, người ta bảo các cậu là giai cấp tiền phong, giai cấp lãnh đạo đấy. Họ lập tức cười khẩy bảo “bác đùa chúng em thôi, tiền họ giữ hết chỉ phong cho chúng em cái giai cấp. Tiền họ cũng giữ, mà lãnh đạo họ cũng giữ. Làm gì tới ngữ chúng em”. Gần đây, khi đi taxi, nhiều lần tôi cũng thử ướm hỏi Họ, câu hỏi cũ, nhưng câu trả lời thì dứt khoát hơn, ”chúng em chả tin”. Cánh taxi hiện đang hành nghề với công cụ rất hiện đại, họ dùng iphone để làm việc, vì vậy, không thể đánh lừa Họ được.
Cái cảm giác bị đánh lừa khốn nạn trong tôi hiện rõ sau khi đọc được lời sau đây của chính K.Marx, khi ông trò chuyện với Bakounine (một nhà XHCN tự do), "Một khi giai cấp công nhân nắm được chính quyền, họ sẽ thúc đẩy một chế độ uỷ trị, người ta phó thác cho một nhóm tự ứng cử, bầu cử, nhằm đại diện và cai trị họ. Ngay lập tức họ sẽ rơi tõm vào sự dối trá và lệ thuộc.Sau một hồi tự do, hưng phấn cách mạng trong một kiểu nhà nước mới, họ sẽ bừng tỉnh thấy mình là nô lệ, con rối và con mồi cho những tham vọng mới.”(xin xem Marx Sa Vie et Son Oeuvre,Jean Eleinstein. NXB Fayard). Xin lưu ý những từ như: chế độ uỷ trị, một nhóm tự ứng và bầu cử, dối trá, lệ thuộc, nô lệ, con rối, con mồi, tham vọng mới!
Nhiều lần khi còn làm việc trong những dịp được trình bày về cái gọi là công tác quần chùng (xin giữ chữ viết sai này) của đảng, tôi đã nói, một trăm rưỡi năm nay chưa có một đảng cộng sản nào có thành công về chính sách công nhân, giai cấp công nhân ở những nước này vẫn là giai cấp bần hàn, bị bóc lột thậm tệ. Phàm một giai cấp muốn trở thành giai cấp lãnh đạo, họ phải có ít nhất 4 điều kiện và phẩm chất.
a/ Phải có được cuộc sống vật chất và tinh thần trên trung bình của xã hội. Giai cấp công nhân của ta ngày nay có số lượng lớn, có một bộ phận làm việc với công nghệ tiên tiến hiện đại, nhưng nhìn chung vẫn là nhóm xã hội yếu thế và kém cỏi trong xã hội.
b/ Phải là tầng lớp có văn hoá, thậm chí phải là văn hoá cao. Có thế mới tham gia chi phối điều tiết được xã hội. Công nhân ta ăn đói mặc rét, học vấn thấp. Thật sự Họ đang bị phó mặc cho thị trường còn nhiều man rợ và dã tâm, tự xoay xở lấy. Chuyện tuyên truyền nào là tiên phong, nào là lãnh đạo, nào là nền tảng, nào là giai cấp tiêu biểu cho phương thức sản xuất mơi…càng trở nên khôi hài, dối trá, lừa bịp.
c/ Họ phải là tầng lớp có năng lực điều tiết được nền kinh tế hiện hành. Họ phải trở thành nhân vật chính trong nền kinh tế của đất nước. Việc Các Mác và Lê nin và nhiều kẻ lừa đảo khác gán cho Họ vai trò như là Héro de notre temps (nhân vật của thời đại) thật sự đã lộ nguyên hình là sai lầm và dối trá.
d/ Họ phải có quyền chính trị, có năng lực và điều kiện tham gia vào chính trị, họ phải nắm được dân chủ, có khả năng chi phối mọi sinh hoạt chính trị của đất nước. Họ phải có năng lực “cầm quyền”. Nội một cái nghiệp đoàn, họ không tự thành lập nổi, phó thác mọi quyền và lợi cho những công đoàn tự xưng và tiếm quyền, Họ không bảo ban được, nói gì đến chi phối nền dân chủ, dân quyền, nhân quyền.
https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEgmknTJhCh-nu-IVYWzjxh2AS5nvrYoK3ZyXbYrfoRbwc8SvKT3viBE1dE4qmfwGEXk5YAxHeyIj9f-s4hFXDHs1pzXWYnQd5tWUYctlruN3JSidDjoW0wQqEju48ecbyesaE7ecfWPRvE/s640/img_0629-0105.jpg
Tọa lạc tại phố Hưng Hòa, khu đô thị Hòa Mạc, giáp đường quốc lộ 38, thị trấn Hòa Mạc, huyện Duy Tiên, tỉnh Hà Nam, 2 căn biệt thự của hai anh em trai nhà ông Nguyễn Đức Vượng (Bí thư huyện Duy Tiên) nằm cạnh nhau.
Có một lần anh Đặng xuân Kỳ cố Viện trưởng Viên Mác -  Lê mời tôi tham dự một hội thảo bàn về tư tưởng Hồ chí Minh và giai cấp công nhân, do Viện và tỉnh uỷ Nghệ an cùng tổ chức, tôi đã trình bày 4 điều kiện trên. Bí thư tỉnh uỷ bấy giờ nói với Bạch Hưng Đào là PBT thường trực chủ trì hội nghị rằng: ”Ông Mai nói đúng nhưng không làm được”. Sau hội nghị đó tôi được nhiều anh em làm công tác đảng ở những xí nghiệp QD, hầm mỏ… liên lạc chia sẻ. Họ đồng tình với ý kiên của tôi. Nhưng rồi như Tương Lai nói, chỉ “để gió cuốn đi”.
Thành thử, tôi thấy Mác quả là nhà tiên tri, dẫu ông cũng có nhiều khiếm khuyết như đã rất trẻ con khi viết và nói về một hình thái xã hội cộng sản lý tưởng. Trong Tuyên ngôn cộng sản công bố vào năm 1848, ông cho giai cấp công nhân là nhân vật của thời đại, dẫu sao cũng chỉ là những tên phu đào huyệt và ông đã tiên đoán số phận của giai cấp công nhân là từ tên phu đào huyệt đến kẻ nô lệ, con rối và con mồi! Đấy không phải là sự mạ lỵ, hạ nhục công nhân. Mà là thừa nhận một sự thật chua chát, cay đắng, đầy nghịch lý cua người công nhân trong những nhà nước cộng sản hiện thực!
Tôi cho rằng khôn ngoan và hợp lẽ đời hợp đạo lý là trả quyền thành lập nghiệp đoàn cho giai cấp công nhân. Để họ tự do và tự lo lấy sự đổi đời và thân phận của mình.
Tôi nghĩ không lầm, thì từ cuộc mít tinh lớn lao của công nhân, lao động ở quãng trường Nhà Đấu xảo năm 1929 (nay là bùng binh của cung Lao động Hữu nghị Hà nội) cho đến nay, đảng Cộng sản Việt nam không hề thành công trong chính sách giai cấp của mình.
N.K.M.
VNTB gửi BVN

TRONG CÁC HỌC THUYẾT CỦA THẾ GIỚI, HỌC THUYẾT MÁC CÓ SỨC SỐNG RẤT LÂU DÀI

LAO ĐỘNG 4-5-2018

GS.TS Lê Hữu Nghĩa, nguyên Giám đốc học viện chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh (Ảnh: Xuân Hải)

GS.TS Lê Hữu Nghĩa, nguyên Giám đốc học viện chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh (Ảnh: Xuân Hải)
GS.TS Lê Hữu Nghĩa - nguyên Giám đốc học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh đã nói như vậy với báo chí bên lề Hội thảo khoa học quốc tế “Di sản tư tưởng của Các Mác và ý nghĩa thời đại”, do Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, Ban Tuyên giáo Trung ương, Hội đồng Lý luận Trung ương, Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam và Học viện Báo chí và Tuyên truyền phối hợp tổ chức sáng 5.5, tại Hà Nội.



Nhấn mạnh về những cống hiến của chủ nghĩa Mác đối với nhân loại, GS.TS Lê Hữu Nghĩa nhấn mạnh: Năm nay chúng ta kỷ niệm 200 năm ngày sinh Các Mác (5.5.1818-5.5.2018), nhà tư tưởng thiên tài, lãnh tụ giai cấp công nhân và nhân dân lao động toàn thế giới. Đây là dịp để chúng ta nhận thức một cách sâu sắc những cống hiến, công lao cũng như những giá trị của chủ nghĩa Mác trên tinh thần những giá trị bền vững, đồng thời thời vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác vào công cuộc đổi mới của Việt Nam.
Theo GS.TS Lê Hữu Nghĩa, Các Mác là nhà khoa học đồng thời là nhà cách mạng. Phẩm chất của nhà khoa học, phẩm chất của nhà cách mạng luôn song hành trong hoạt động của ông. Học thuyết Mác mang tính khoa học và tính cách mạng luôn gắn chặt với nhau.
Khoa học đối với Mác là vũ khí để cải tạo thế giới, làm cách mạng, để giáo dục quần chúng nhân dân đứng lên đấu tranh, chống lại sự áp bức, bóc lột, bất công và sự tha hóa.
Có thể nói rằng, trong các học thuyết của thế giới, học thuyết Mác có sức sống rất lâu dài. Chúng ta nhân dịp này để nhận thức lại chủ nghĩa Mác một cách sâu sắc hơn để đi sâu nghiên cứu bền vững, trường tồn của chủ nghĩa Mác, đồng thời vận dụng một cách sáng tạo Chủ nghĩa Mác vào công cuộc đổi mới của nước ta.
Thành công của Đảng ta trong những năm lãnh đạo cách mạng và đặc biệt trong hơn 30 năm đổi mới chính là nhờ Đảng ta đã nhận thức và sáng tạo vào thực tiễn đổi mới. Chúng ta vừa kiên định với chủ nghĩa Mác – Lê Nin đồng thời phải có sáng tạo. Đó là tinh thần của Đại hội lần thứ XII của Đảng.
“Chúng ta phải kiên định nhưng cũng phải sáng tạo. Sáng tạo trên cơ sở kiên định. Dịp này là để chúng ta tiếp tục khẳng định quan điểm đó và tiếp tục nhận thức sâu sắc hơn chủ nghĩa Mác để đưa ra những quyết sách phù hợp trong thời gian tới của chúng ta”, GS.TS Lê Hữu Nghĩa nhấn mạnh.
Nói về việc các thế lực thù địch tìm cách xuyên tạc chủ nghĩa Mác, GS.TS Lê Hữu Nghĩa cho rằng, Chủ nghĩa Mác - Lê Nin và tư tưởng Hồ Chí Minh được Đảng ta khẳng định là nền tảng tư tưởng của Đảng, là kim chỉ nam cho hành động. Nên chúng ta phải bảo vệ và kiên định với Chủ nghĩa Mác Lê Nin và tư tưởng Hồ Chí Minh. Đồng thời phải vận dụng sáng tạo, thì chúng ta phải xem xét, nghiên cứu để làm rõ những giá trị bền vững của chủ nghĩa Mác – Lê Nin.
Bên cạnh đó, những luận điểm không còn phù hợp nữa, đã bị thực tiễn vượt qua rồi thì chúng ta phải bổ sung, phát triển để chủ nghĩa Mác luôn có sức sống và được vận dụng một cách sáng tạo vào thực tiễn của công cuộc đổi mới.
“Chúng ta phải phê phán, bác bỏ các quan điểm sai trái, thù địch mà các thế lực tìm cách xuyên tạc, phủ nhận chủ nghĩa Mác. Để phê phán một cách thuyết phục, chúng ta phải nghiên cứu chủ nghĩa Mác – Lê Nin, đồng thời nắm vững tình hình thực tiễn của thế giới cũng như của đất nước ta hiện nay”, GS.TS Lê Hữu Nghĩa cho hay.
XUÂN HẢI - NGUYỄN HUYÊN (GHI)



      
    GS TS TẠ NGỌC TẤN: NHỮNG GIÁ TRỊ CỦA CHỦ                    NGHĨA MÁC LÀ KHÔNG THỂ XUYÊN TẠC                                              
                                    LAO ĐỘNG 4-5-2018

GS.TS Tạ Ngọc Tấn, Phó Chủ tịch Hội đồng lý luận Trung ương (Ảnh: Xuân Hải)
              GS.TS Tạ Ngọc Tấn, Phó Chủ tịch Hội đồng lý luận Trung ương (Ảnh: Xuân Hải)
GS.TS Tạ Ngọc Tấn - nguyên Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Phó Chủ tịch Hội đồng lý luận Trung ương - đã nói như vậy với báo chí bên lề Hội thảo khoa học quốc tế “Di sản tư tưởng của Các Mác và ý nghĩa thời đại”, do Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, Ban Tuyên giáo Trung ương, Hội đồng Lý luận T.Ư, Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam và Học viện Báo chí và Tuyên truyền phối hợp tổ chức sáng 4.5, tại Hà Nội.



GS.TS Tạ Ngọc Tấn nhấn mạnh: Hội thảo hôm nay, chúng ta kỷ niệm 200 năm ngày sinh của Các Mác - một nhà tư tưởng lớn, một lãnh tụ vĩ đại của giai cấp công nhân, vô sản trên toàn thế giới là Các Mác. Phải thừa nhận rằng, trong 200 năm qua, tư tưởng của Mác là một nguồn động lực vô biên để động viên, thúc đẩy phong trào cách mạng trên thế giới, dẫn tới những thành tựu cách mạng to lớn hiện nay.
Theo GS.TS Tạ Ngọc Tấn, những giá trị về tư tưởng, khoa học của Mác rất nhiều giá trị, có ý nghĩa trường tồn, có ý nghĩa dẫn dắt, soi đường trong công cuộc giải phóng con người, trong công cuộc xây dựng một xã hội mới, xã hội chủ nghĩa vì sự tiến bộ, công bằng, tự do và phát triển của con người. Những giá trị chủ nghĩa Mác là không thể xuyên tạc.
Ngay cả trong điều kiện ngày nay, trong xã hội có nhiều diễn biến phức tạp, mặc dù thế giới có rất nhiều vận động, thậm chí những vận động khó lường nhưng những giá trị của Học thuyết chủ nghĩa Mác là những giá trị khoa học. Những ý nghĩa khoa học ấy có nghĩa sống còn, thời sự trong thời đại ngày hôm nay. Hội thảo hôm nay chính là để chúng ta khẳng định tư tưởng ấy.
Nói về việc vận dụng chủ nghĩa Mác như thế nào trong công cuộc đổi mới hiện nay, GS.TS Tạ Ngọc Tấn nhấn mạnh, trước hết chúng ta phải hiểu, chủ nghĩa Mác là học thuyết khoa học. Học thuyết chỉ ra những vấn đề mang tính chất nguyên tắc, mang tính chất quy luật của sự phát triển loài người và những dự báo về sự phát triển tất yếu của nhân loại đi đến con đường xã hội chủ nghĩa, cộng sản chủ nghĩa.
Để giải quyết, thực hiện mục tiêu xây dựng chủ nghĩa xã hội ấy, yêu cầu quan trọng sống còn là phải vận dụng một cách sáng tạo vào những điều kiện lịch sử, cụ thể, từng nơi, từng lúc của mỗi quốc gia. Và thắng lợi của chúng ta là vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác vào trong điều kiện Việt Nam.
Nói về việc vận dụng chủ nghĩa Mác trong xây dựng đạo đức của người cán bộ hiện nay, GS.TS Tạ Ngọc Tấn cho rằng, đề án “Tập trung xây dựng đội ngũ cán bộ các cấp, nhất là cấp chiến lược đủ năng lực, phẩm chất và uy tín ngang tầm nhiệm vụ" sẽ được đưa ra bàn tại Hội nghị Trung ương 7 khóa XII của Đảng tới đây.
Công tác cán bộ là vấn đề sống còn. Bác Hồ đã từng nói mọi việc thành công hay thất bại đều do cán bộ tốt hay kém. Trong điều kiện đất nước ta đang bước vào thời kỳ mới, xây dựng và phát triển đất nước, hội nhập quốc tế thì công tác cán bộ càng cần thiết.
Trong công tác cán bộ, việc cần thiết nhất là cần nâng cao năng lực, chất lượng, trình độ, trí tuệ và liêm chính của cán bộ để phục vụ tốt, đáp ứng yêu cầu của thời kỳ mới xây dựng và phát triển đất nước. Điều này không đơn thuần để giải quyết vấn đề chống tiêu cực, tham nhũng, chống lãng phí mà còn để đáp ứng yêu cầu của tình hình mới.
“Và đối với công tác cán bộ, chúng tôi rất mong muốn Hội nghị Trung ương 7 sẽ giải quyết cơ bản có tính chất chiến lược về toàn bộ tiến trình xây dựng, đào tạo, bồi dưỡng, rèn luyện rồi cất nhắc, sử dụng và đặc biệt là kiểm tra, đánh giá về năng lực cũng như xây dựng quy trình chặt chẽ trong việc kiểm tra quyền lực, kiểm tra sự liêm chính của đội ngũ cán bộ, đảm bảo cho đội ngũ ấy phát huy được vai trò của mình và đáp ứng yêu cầu của xây dựng và phát triển đất nước trong tình hình mới”, GS.TS Tạ Ngọc Tấn nhấn mạnh.
XUÂN HẢI - NGUYỄN HUYÊN (GHI)

CHỦ NGHĨA MÁC: SOI RỌI ĐẾN ĐÂU, LỤI TÀN ĐẾN  ĐẤY ?*

NGUYỄN TƯỜNG THỤY / BVN 10-5-2018

Các Mác
Để giữ cái nghề của mình, các ông bất chấp thực tế, bất chấp lý luận để ca ngợi Mác và cái chủ nghĩa Mác đưa ra bằng những ngôn từ tốt đẹp nhất, tưởng như kho từ vựng Tiếng Việt không đủ để diễn tả. Nào là “bộ óc kiệt xuất”, “Học thuyết của Mác là công cụ vạn năng để giải cứu thế giới”, “Tư tưởng của Mác là một nguồn động lực vô biên để động viên, thúc đẩy phong trào cách mạng trên thế giới”, "Những giá trị của chủ nghĩa Mác là không thể xuyên tạc". Thậm chí tư tưởng của Mác còn soi rọi đến cả... cách mạng công nghiệp 4.0, làm cho nhiều người được phen cười nghiêng ngả.
(Trích phát biểu của ông Nguyễn Xuân Thắng, Tạ Ngọc Tấn, chủ tịch và phó chủ tịch Hội đồng lý luận trung ương).
Vậy Mác đã cống hiến cho loài người những gì? Trước hết cũng nên thừa nhận học thuyết của ông có những luận điểm chấp nhận được về thế giới quan, trong đó có những luận điểm ông thừa hưởng từ Hêghen, Phơ bách. Hoặc ông đưa ra một nguyên lý đúng mang tính đúc kết cao là “quan hệ sản xuất phải phù hợp với trình độ phát triển của lực lượng sản xuất”. Tuy nhiên, ông có những luận thuyết chết người cộng thêm với sự vận dụng và phát triển tùy tiện của những nhà mác xít ở các nước cộng sản đã gây ra tác hại rất lớn ở khu vực chịu ảnh hưởng của chủ nghĩa Mác. Ở đây xin đề cập hai luận thuyết đấu tranh giai cấp và giá trị thặng dư.
Trong học thuyết giá trị thặng dư, Mác đã đánh tráo khái niệm, lập lờ đánh lận lao động của nhà tư bản thành bóc lột lao động của công nhân, làm cho người ta tưởng bị bóc lột thật nên cần phải dùng bạo lực để cướp lại. Mác cổ vũ cho sự cướp bóc này, gọi hành động này là “tước đoạt của kẻ tước đoạt”.
Từ nhận xét “Lịch sử tất cả các xã hội tồn tại từ trước đến ngày nay chỉ là lịch sử đấu tranh giai cấp”, Mác đưa ra luận điểm “đấu tranh giai cấp là động lực thúc đẩy sự vận động và phát triển của xã hội”
Học thuyết về giá trị thặng dư và đấu tranh giai cấp là hai luận thuyết mà sự ảnh hưởng của nó sâu đậm nhất đối với các quốc gia đi theo chủ nghĩa cộng sản, gây nên bao nhiêu tai ương ở các quốc gia này.
Chủ nghĩa Mác đã từng ảnh hưởng và làm thay đổi chế độ chính trị khoảng 1/3 thế giới. Tuy nhiên, chủ nghĩa Mác “soi rọi” đến đâu thì ở đó có bạo lực và thanh trừng đẫm máu trong nội bộ. Tất nhiên, những cuộc chiến tranh trên thế giới không chỉ sinh ra từ luận điểm đấu tranh giai cấp. Có tài liệu ước tính, nạn nhân của những cuộc tàn sát ở riêng 3 quốc gia: Liên Xô, Trung Quốc, Campuchia lên tới 70 triệu người. Không chỉ là nội chiến hay thanh trừng nội bộ mà còn có cả chiến tranh giữa các nước XHCN với nhau.
Chủ nghĩa Mác “soi rọi” đến đâu thì kinh tế ở đó tụt hậu, sản xuất không phát triển được vì động lực thúc đẩy sản xuất bị triệt tiêu bởi chính sách làm ăn chung, triệt tiêu kinh tế tư bản tư doanh, công hữu hóa tư liệu sản xuất. Nhiều quốc gia lâm vào cảnh đói kém, nhất là các quốc gia châu Á như Trung Quốc, Việt Nam, Triều Tiên. Theo Wikipedia, giai đoạn 1958 - 1962 Trung Quốc có khoảng 15 đến 45 triệu người chết đói. Nạn đói ở Bắc Triều Tiên trong thập niên 1990 đã làm chết khoảng 240.000 tới 3.500.000 người mà đỉnh cao là năm 1997.
Ngoài bạo lực chuyên chính vô sản, kinh tế tụt hậu, việc áp dụng chủ nghĩa Mác còn bộc lộ ra rất nhiều điều bất ổn trong tất cả các mặt của đời sống xã hội.
May thay, chủ nghĩa Mác những tưởng sẽ thắng thế ở phần còn lại của thế giới thì cuối thập niên 80, đầu thập niên 90 của thế kỷ trước, bỗng dưng đồng loạt sụp đổ, từ Liên Xô, “thành trì của cách mạng thế giới” đến Đông Âu, Mông Cổ. Sự sụp đổ này không phải là ngẫu nhiên mà là do mâu thuẫn nội tại trong lòng các nước đi theo chủ nghĩa Mác bùng nổ. Ngày nay chỉ còn 3 đứa con đơn độc của chủ nghĩa Mác là Trung Quốc, Việt Nam và Cu Ba (Triều Tiên trong tình trạng không rõ ràng). Tất cả các quốc gia đã thoát ra khỏi chủ nghĩa Mác không có gì phải nuối tiếc nếu không nói là vẫn còn kinh hoàng. Chủ nghĩa Mác đã kéo nhân loại chậm lại, có lẽ không dưới một trăm năm hoặc hơn, nếu tính đến cả những ảnh hưởng lâu dài của nó.
Sự sụp đổ của hệ thống XHCN vào thập niên cuối của thế kỷ trước là quá ngoạn mục. Sự phá sản của chủ nghĩa Mác là một thực tế trông thấy.
Chủ nghĩa Mác soi rọi đến đâu thì lụi tàn đến đấy.
Đó là một sự thật.
Sự sụp đổ của hệ thống XHCN cũng là một sự thật. Thế nhưng, các nhà tuyên giáo ở Việt Nam cố tình không nhìn thấy. Chủ nghĩa Mác là một sai lầm tạm thời của nhân loại, nó đã chết ở quê hương Các Mác, chết ở châu lục mà Mác sinh ra nhưng ở một đất nước nghèo đói xa lạ, người ta cố thổi hồn vào nó, hà hơi cho nó những mong nó sống lại. Đó là một điều không tưởng. Và: Chết rồi mà vẫn sống mãi, vẫn thúc đẩy được phong trào cách mạng thế giới, vẫn là chìa khóa vạn năng để giải cứu thế giới và còn đòi soi rọi đến cả... cách mạng 4.0. Thật là không còn sự khôi hài nào hơn.
Dám chắc, chẳng còn ai tin vào chủ nghĩa Mác, kể cả những người đang cổ súy cho nó, lấy đó làm nền tảng tư tưởng và kim chỉ nam cho mọi hành động. Gần 90 năm đi cùng nó, tuyên truyền, cổ vũ cho nó, từng thất bại ê chề vì nó, chẳng lẽ giờ lại đột nhiên từ bỏ, hóa ra công nhận mình đã từng sai? Đây là tâm lý bảo thủ cố hữu của người cộng sản. Ngoài ra, người ta cố giữ lấy nó còn để làm bình phong lừa mị dân, để kéo dài sự độc quyền thống trị chứ không chịu chia sẻ quyền lãnh đạo đất nước cho người khác, còn đất nước ra sao, đi về đâu thì không cần biết.
* Bài viết phản ảnh quan điểm riêng của tác giả về nhân vật lịch sử, được bảo hộ bởi Điều 19 - Tuyên ngôn Quốc tế Nhân quyền
N.T.T.
VNTB gửi BVN
Người đăng: vào lúc Không có nhận xét nào:
Đăng ký: Bài đăng (Atom)