Thứ Năm, 29 tháng 12, 2022

20221230. 10 CHÍNH SÁCH LỚN LIÊN QUAN GIÁO DỤC NĂM 2022

 ĐIỂM BÁO MẠNG

NHỮNG CHÍNH SÁCH LIÊN QUAN ĐẾN GIÁO DỤC NỔI BẬT 
TRONG NĂM 2022

BÙI NAM/GDVN 28-12-2022

Trong năm 2022-2023, các chính sách giáo dục mới tiếp tục thực thi như Luật Lao động, Luật Giáo dục mới,…dẫn đến đến nhiều thay đổi trong các chính sách liên quan giáo viên.

Những ngày cuối năm 2022, người viết xin được điểm lại những chính sách giáo dục liên quan giáo viên năm 2022.

Những chính sách liên quan giáo dục nổi bật trong năm 2022 ảnh 1

Ảnh minh họa - Lã Tiến

Thứ nhất, ban hành tiêu chuẩn, điều kiện thi hoặc xét thăng hạng chức danh nghề nghiệp giáo viên

Ngày 30/11/2021, Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Thông tư số 34/2021/TT-BGDĐT quy định tiêu chuẩn, điều kiện thi hoặc xét thăng hạng; nội dung, hình thức và việc xác định người trúng tuyển trong kỳ xét thăng hạng chức danh nghề nghiệp giáo viên mầm non, phổ thông công lập có hiệu lực kể từ ngày 15/1/2022.

Thông tư này áp dụng đối với viên chức làm quản lý, giảng dạy chương trình giáo dục mầm non, phổ thông (giáo viên) trong các cơ sở giáo dục mầm non, cơ sở giáo dục phổ thông, trung tâm giáo dục thường xuyên, trung tâm giáo dục nghề nghiệp - giáo dục thường xuyên, trường chuyên biệt công lập (cơ sở giáo dục) đã được bổ nhiệm vào hạng chức danh nghề nghiệp giáo viên, đăng ký dự thi hoặc xét thăng hạng chức danh nghề nghiệp giáo viên và các tổ chức, cá nhân khác có liên quan.

Theo đó, giáo viên được đăng ký dự thi hoặc xét thăng hạng lên chức danh nghề nghiệp cao hơn liền kề khi có đủ các tiêu chuẩn, điều kiện sau:

Cơ sở giáo dục có nhu cầu và được người đứng đầu cơ quan có thẩm quyền quản lý cử đi dự thi hoặc xét thăng hạng chức danh nghề nghiệp;

Được xếp loại chất lượng ở mức hoàn thành tốt nhiệm vụ trở lên trong năm công tác liền kề trước năm dự thi hoặc xét thăng hạng chức danh nghề nghiệp; có phẩm chất chính trị, đạo đức nghề nghiệp tốt; không trong thời hạn xử lý kỷ luật, không trong thời gian thực hiện các quy định liên quan đến kỷ luật viên chức quy định tại Điều 56 Luật Viên chức được sửa đổi, bổ sung tại khoản 8 Điều 2 Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Cán bộ, công chức và Luật Viên chức;

Đã được bổ nhiệm chức danh nghề nghiệp giáo viên mầm non, tiểu học, trung học cơ sở, trung học phổ thông phù hợp với vị trí việc làm đang đảm nhận;

Đáp ứng tiêu chuẩn về trình độ đào tạo, bồi dưỡng và tiêu chuẩn về năng lực chuyên môn, nghiệp vụ của hạng đăng ký dự thi hoặc xét thăng hạng theo quy định hiện hành về tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp giáo viên do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành. Trường hợp giáo viên đủ điều kiện miễn thi môn ngoại ngữ, tin học theo quy định tại khoản 6 và khoản 7 Điều 39 Nghị định số 115/2020/NĐ-CP ngày 25 tháng 9 năm 2020 của Chính phủ quy định về tuyển dụng, sử dụng và quản lý viên chức thì được xác định là đáp ứng tiêu chuẩn về ngoại ngữ, tin học của hạng chức danh nghề nghiệp đăng ký dự thi hoặc xét thăng hạng.

Như vậy, theo quy định mới, giáo viên dự thi hoặc xét thăng hạng chức danh nghề nghiệp cao hơn liền kề ngoài đáp ứng các tiêu chuẩn, điều kiện theo quy định thì chỉ cần được xếp loại hoàn thành tốt nhiệm vụ trở lên trong năm công tác liền kề trước đó thay vì phải 3 năm liên tục như quy định cũ.

Thứ hai, tăng lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội

Theo Nghị định 108/2021/NĐ-CP ban hành ngày 7/12/2021 của Chính phủ về điều chỉnh lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội và trợ cấp hằng tháng quyết định thực hiện điều chỉnh tăng mức lương hưu từ 1/1/2022, những người đang hưởng lương hưu và trợ cấp bảo hiểm xã hội, trợ cấp hằng tháng sẽ được tăng lên 7,4% so với tháng 12/2021. Mức tăng này sẽ áp dụng từ ngày 1/1/2022.

Song song với chính sách tăng lương hưu tại Nghị định 108/2021/NĐ-CP cũng quy định tăng trợ cấp bảo hiểm xã hội và trợ cấp hằng tháng thêm 7,4% trên mức trợ cấp tương ứng của tháng 12/2021.

Các đối tượng đang hưởng trợ cấp bảo hiểm xã hội và trợ cấp hằng tháng được điều chỉnh mức tăng tương tự như đối với các đối tượng đang hưởng lương hưu. Trường hợp sau khi thực hiện điều chỉnh mà có mức trợ cấp dưới 2.500.000 thì tăng thêm 200.000 đồng/người/tháng hoặc tăng lên bằng 2.500.000 đồng/người/tháng.

Sau khi thực hiện điều chỉnh theo mức tăng nêu trên, mà mức lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội, trợ cấp hằng tháng vẫn thấp hơn 2,5 triệu đồng/tháng, người nghỉ hưu trước năm 1995 còn được tăng thêm với mức như sau:

Tăng 200.000 đồng/người/tháng nếu có mức hưởng từ 2,3 triệu đồng/người/tháng trở xuống.

Tăng lên bằng 2,5 triệu đồng/người/tháng nếu có mức hưởng từ 2,3 triệu đồng đến dưới 2,5 triệu đồng/người/tháng.

Thứ ba, tăng tuổi nghỉ hưu của người lao động

Thực hiện lộ trình tăng tuổi nghỉ hưu của người lao động theo Bộ luật Lao động 2019, năm 2022, tuổi nghỉ hưu của lao động nam và nữ tiếp tục được điều chỉnh tăng. Cụ thể, năm 2022, lao động nam được nghỉ hưu khi đủ 60 tuổi 6 tháng, tăng 3 tháng so với tuổi nghỉ hưu quy định của năm 2021, lao động nữ được nghỉ hưu khi đủ 55 tuổi 8 tháng, tăng 4 tháng so với năm 2021.

Trong trường hợp sức khỏe suy giảm hoặc làm công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm, hoặc làm việc ở vùng đặc biệt khó khăn, người lao động có thể nghỉ hưu ở tuổi thấp hơn từ 5 - 10 tuổi so với độ tuổi quy định nêu trên.

Thứ tư, sửa đổi quy định về tiêu chuẩn người biên soạn sách giáo khoa

Thông tư 05/2022/TT-BGDĐT sửa đổi Quy định tiêu chuẩn tổ chức, cá nhân biên soạn sách giáo khoa ban hành kèm theo Thông tư 33/2017/TT-BGDĐT có hiệu lực từ ngày 5/5/2022.

Theo đó, người biên soạn sách giáo khoa phải đáp ứng các tiêu chuẩn sau: Có trình độ được đào tạo từ đại học trở lên theo chuyên ngành phù hợp với môn học, hoạt động giáo dục có sách giáo khoa được biên soạn; am hiểu về khoa học giáo dục; có ít nhất ba năm trực tiếp giảng dạy hoặc nghiên cứu về chuyên môn phù hợp với môn học, hoạt động giáo dục có sách giáo khoa được biên soạn; là công dân Việt Nam, có phẩm chất đạo đức, tư tưởng tốt.

Thứ năm, tăng mức vay vốn cho học sinh, sinh viên từ 19/5/2022

Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định 05/2022/QĐ-TTg sửa đổi, bổ sung Quyết định 157/2007/QĐ-TTg ngày 27/9/2007 về tín dụng đối với học sinh, sinh viên. Theo đó, tăng mức cho vay tối đa đối với học sinh, sinh viên lên 4 triệu đồng/tháng từ ngày 19/5/2022.

Hiện nay, mức vay vốn tối đa đối với học sinh, sinh viên là 2,5 triệu đồng/tháng.

Ngoài ra, Quyết định 05/2022/QĐ-TTg còn sửa đổi đối tượng cho vay vốn đối với học sinh, sinh viên là thành viên của hộ gia đình thuộc một trong các đối tượng. Cụ thể: Hộ nghèo theo chuẩn quy định của pháp luật; Hộ cận nghèo theo chuẩn quy định của pháp luật; (Quy định mới); Hộ có mức sống trung bình theo chuẩn quy định của pháp luật. (Quy định mới) Quyết định 05/2022/QĐ-TTg có hiệu lực từ ngày 19/5/2022.

Thứ sáu, quy định công tác tư vấn nghề nghiệp, việc làm và hỗ trợ khởi nghiệp trong các cơ sở giáo dục

Ngày 23/5/2022, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Thông tư 07/2022/TT-BGDĐT về công tác tư vấn nghề nghiệp, việc làm và hỗ trợ khởi nghiệp trong các cơ sở giáo dục.

Thông tư này quy định về nhiệm vụ, hình thức triển khai và các điều kiện bảo đảm thực hiện công tác tư vấn nghề nghiệp, việc làm và hỗ trợ khởi nghiệp trong các cơ sở giáo dục.

Thông tư này áp dụng đối với: các trường tiểu học, trung học cơ sở, trung học phổ thông và phổ thông có nhiều cấp học, trường chuyên biệt, cơ sở giáo dục khác thực hiện chương trình giáo dục phổ thông (sau đây gọi chung là cơ sở giáo dục phổ thông); các đại học, học viện, trường đại học, trường cao đẳng sư phạm và các cơ sở giáo dục có đào tạo giáo viên (sau đây gọi chung là cơ sở giáo dục đại học); các tổ chức và cá nhân có liên quan.

Thứ bảy, xét tuyển đại học từ 2023, thí sinh thi điểm cao sẽ bị giảm điểm ưu tiên

Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Thông tư 08/2022/TT-BGDĐT về Quy chế tuyển sinh đại học, tuyển sinh cao đẳng ngành Giáo dục Mầm non (có hiệu lực từ 22/7/2022).

Theo đó, chính sách ưu tiên theo đối tượng chính sách được quy định như sau:

- Mức điểm ưu tiên áp dụng cho nhóm đối tượng

+ Nhóm đối tượng ưu tiên 1 (gồm các đối tượng 01 đến 04) là 2,0 điểm

+ Nhóm đối tượng ưu tiên 2 (gồm các đối tượng 05 đến 07) là 1,0 điểm;

- Mức điểm ưu tiên cho những đối tượng chính sách khác do Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo quyết định;

- Mức điểm ưu tiên cho những đối tượng chính sách khác (được quy định trong các văn bản pháp luật hiện hành) do Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo quyết định;

- Thí sinh thuộc nhiều diện đối tượng chính sách được hưởng điểm ưu tiên nêu trên chỉ được tính một mức điểm ưu tiên cao nhất.

- Tất cả các mức điểm ưu tiên được quy định nêu trên tương ứng với tổng điểm 3 môn (trong tổ hợp môn xét tuyển) theo thang điểm 10 đối với từng bài thi/môn thi (không nhân hệ số);

Trường hợp phương thức tuyển sinh sử dụng thang điểm khác thì mức điểm ưu tiên được quy đổi tương đương.

Lưu ý: Từ năm 2023, điểm ưu tiên đối với thí sinh đạt tổng điểm từ 22,5 trở lên (khi quy đổi về điểm theo thang 10 và tổng điểm 3 môn tối đa là 30) được xác định theo công thức sau:

Điểm ưu tiên = [(30 - Tổng điểm đạt được)/7,5] x Mức điểm ưu tiên quy định tại khoản 1, 2 Điều 7 Thông tư 08/2022/TT-BGDĐT.

Thứ tám, tăng lương cơ sở cho cán bộ, công chức, viên chức lên mức 1,8 triệu đồng/tháng

Đây là nội dung tại Nghị quyết 69/2022/QH15 được Quốc hội thông qua ngày 11/11/2022. Cụ thể, từ ngày 01/7/2023 thực hiện tăng lương cơ sở cho cán bộ, công chức, viên chức lên mức 1,8 triệu đồng/tháng.

Ngoài ra, còn tăng một số mức phụ cấp như sau:

- Tăng 12,5% lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội cho đối tượng do ngân sách nhà nước bảo đảm và hỗ trợ thêm đối với người nghỉ hưu trước năm 1995 có mức hưởng thấp;

- Tăng mức chuẩn trợ cấp người có công bảo đảm không thấp hơn mức chuẩn hộ nghèo khu vực thành thị và tăng 20,8% chi các chính sách an sinh xã hội đang gắn với lương cơ sở.

- Từ ngày 01/01/2023, thực hiện điều chỉnh tăng phụ cấp ưu đãi nghề đối với cán bộ y tế dự phòng và y tế cơ sở theo Kết luận số 25-KL/TW ngày 30/12/2021 của Bộ Chính trị. Nghị quyết 69/2022/QH15 có hiệu lực từ ngày 26/12/2022.

Thứ chín, ban hành quy chế mới về bồi dưỡng thường xuyên

Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Thông tư 17/2022/TT-BGDĐT ngày 05/12/2022 sửa đổi Quy chế bồi dưỡng thường xuyên giáo viên, cán bộ quản lý cơ sở giáo dục mầm non, cơ sở giáo dục phổ thông và giáo viên trung tâm giáo dục thường xuyên kèm theo Thông tư 19/2019/TT-BGDĐT.

Theo đó, việc đánh giá kết quả bồi dưỡng thường xuyên cho giáo viên được quy định như sau:

- Đánh giá việc vận dụng kiến thức bồi dưỡng thường xuyên vào thực tiễn dạy học, giáo dục trẻ em, học sinh, học viên; thực tiễn quản lý cơ sở giáo dục mầm non, cơ sở giáo dục phổ thông và trung tâm giáo dục thường xuyên.

- Đánh giá cần kết hợp giữa đánh giá thường xuyên với đánh giá định kỳ:

+ Bằng nhiều phương pháp, hình thức phù hợp thông qua bài kiểm tra, bài tập nghiên cứu, bài thu hoạch;

+ Bảo đảm về mục tiêu, yêu cầu cần đạt, nội dung Chương trình bồi dưỡng thường xuyên, phù hợp với thực tiễn và các quy định tại Quy chế ban hành kèm theo Thông tư 19/2019/TT-BGDĐT (sửa đổi bởi Thông tư 17/2022/TT-BGDĐT).

- Các bài kiểm tra, bài tập nghiên cứu, bài thu hoạch được chấm theo thang điểm 10 (mười) và được xếp loại đạt yêu cầu nếu đạt điểm 5 (năm) trở lên. Thông tư 17/2022/TT-BGDĐT có hiệu lực từ ngày 20/01/2023.

Thứ mười, năm 2022-2023 giữ học phí ổn định như năm 2021-2022

Phó Thủ tướng Chính phủ Vũ Đức Đam vừa ký ban hành Nghị quyết 165/NQ-CP ngày 20.12.2022 của Chính phủ về học phí đối với cơ sở giáo dục và đào tạo công lập năm học 2022 - 2023.

Chính phủ yêu cầu các Bộ, ngành, địa phương chỉ đạo các cơ sở giáo dục và đào tạo hệ thống công lập thuộc phạm vi quản lý giữ ổn định mức thu học phí năm học 2022 - 2023 như năm học 2021 - 2022.

Quyết định trên được Chính phủ đưa ra nhằm tiếp tục hỗ trợ kịp thời học sinh, sinh viên, hộ gia đình thu nhập thấp, hoàn cảnh khó khăn, bình ổn giá và kiểm soát lạm phát góp phần phục hồi phát triển kinh tế, ổn định đời sống của nhân dân sau dịch COVID-19.

Chính phủ yêu cầu các địa phương không tăng học phí năm học 2022 - 2023. Với địa phương đã quyết định tăng học phí năm học 2022 - 2023 trước đó, Chính phủ yêu cầu dùng ngân sách địa phương bù vào phần chênh lệch tăng thêm so với học phí năm học 2021 - 2022. Mức hỗ trợ cho các cơ sở giáo dục do địa phương xem xét quyết định.

Chính phủ khuyến khích các địa phương bố trí ngân sách tăng chi thường xuyên cho các cơ sở giáo dục.

Với cơ sở giáo dục đại học và cơ sở giáo dục nghề nghiệp công lập, Chính phủ quy định giữ ổn định mức thu học phí năm học 2022 - 2023 bằng mức thu năm ngoái theo Nghị định 81. Nhà nước cấp bù tiền miễn, giảm học phí theo mức trần học phí năm học 2021 - 2022 quy định tại nghị định 81.

Chính phủ khuyến khích các địa phương bố trí và huy động các nguồn lực hợp pháp để thực hiện việc hỗ trợ tiền đóng học phí năm học 2022 - 2023 đối với học sinh, sinh viên đang theo học các ngành, nghề đào tạo đáp ứng nhu cầu nhân lực cho các ngành nghề bị tác động do dịch bệnh COVID - 19 và phục hồi kinh tế - xã hội theo tinh thần Nghị quyết số 11/NQ-CP của Chính phủ ngày 30.1.2022 về chương trình phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội.

(*) Văn phong, nội dung bài viết thể hiện góc nhìn, quan điểm của tác giả.

Bùi Nam

Thứ Tư, 28 tháng 12, 2022

20221229. 10 SỰ KIỆN NỔI BẬT NĂM 2022 CỦA NGÀNH GIÁO DỤC

    ĐIỂM BÁO MẠNG

TẠP CHÍ ĐIỆN TỬ GDVN BÌNH CHỌN 10 SỰ KIỆN NỔI BẬT NGÀNH 
GIÁO DỤC NĂM 2022

PHẠM MINH/ GDVN 27-12-2022

LTS: Năm 2022 đã đi đến ngày những ngày cuối cùng, nhìn lại một năm hoạt động của ngành giáo dục với rất nhiều những sự kiện được dư luận đặc biệt quan tâm.

Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam bình chọn một số sự kiện nổi bật của ngành trong năm 2022.

Tòa soạn hoan nghênh và tiếp thu các ý kiến đóng góp của độc giả cả nước về các bình chọn này, cũng như bổ sung khác!

1. Đề xuất tăng phụ cấp ưu đãi cho giáo viên mầm non

Tại phiên thảo luận tại Hội trường Quốc hội ngày 27/10 về kết quả thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2022, Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn đề nghị Quốc hội xem xét, điều chỉnh nâng phụ cấp cho giáo viên, đặc biệt với giáo viên mầm non. Bộ trưởng đề nghị Quốc hội xem xét tăng phụ cấp ưu đãi giáo viên mầm non từ 35% lên 70%.

Theo Dự thảo Tờ trình Chính phủ hôm 8/11 về chế độ phụ cấp ưu đãi nhà giáo, Bộ Giáo dục và Đào tạo đề xuất chia phụ cấp thành tám mức. Cụ thể, giáo viên mầm non đang làm việc tại xã khu vực III, thuộc các vùng dân tộc thiểu số, miền núi, hải đảo, biên giới được hưởng 100%, còn lại 70%, gấp đôi mức 50% và 35% được quy định trong Quyết định số 255 năm 2005 của Chính phủ về nội dung này.

Những quan tâm của Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn về mức lương, đời sống giáo viên đã mang đến niềm vui, niềm phấn khởi và nhiều kỳ vọng cho các thầy cô đang công tác trong ngành.

2. Học sinh Việt Nam thắng lớn trong các kỳ thi Olympic quốc tế

Năm 2022, Bộ Giáo dục và Đào tạo cử 7 đoàn học sinh giỏi Việt Nam tham gia Olympic quốc tế và các em đã nỗ lực giành nhiều huy chương, giải thưởng.

Cụ thể, 100% học sinh Việt Nam dự thi đều đoạt giải, gồm 13 Huy chương Vàng, 12 Huy chương Bạc, 8 Huy chương Đồng và 5 Bằng khen (giải Khuyến khích).

Các đoàn Việt Nam tiếp tục nằm trong top 10 quốc gia đạt kết quả cao nhất với nhiều học sinh đạt điểm số cao.

Tạp chí điện tử GDVN bình chọn 10 sự kiện nổi bật ngành giáo dục năm 2022 ảnh 1

6 học sinh Việt Nam đều đoạt huy chương tại Olympic Toán quốc tế 2022. (Ảnh: Ban tổ chức)

Trong đó, đoàn học sinh Việt Nam xếp thứ 4/104 quốc gia tại Olympic Toán học quốc tế lần thứ 63; Đoàn Việt Nam xếp thứ 5 toàn đoàn tại Olympic Vật lí quốc tế; Đội tuyển Olympic Hóa học quốc tế cũng xếp thứ 2 với thành tích 4 Huy chương Vàng; Tại Olympic Sinh học quốc tế, đoàn Việt Nam gồm 4 thành viên đoạt 1 Huy chương Bạc, 3 Huy chương Đồng.

Đội tuyển Việt Nam đoạt 1 Huy chương Vàng, 3 Huy chương Bạc, đứng trong top 9 nước và vùng lãnh thổ tại Olympic Tin học quốc tế lần thứ 34 năm 2022.

Tại Olympic Tin học Châu Á - Thái Bình Dương, đoàn Việt Nam đứng thứ 3 với 7 em tham gia đoạt 3 Huy chương Vàng và 4 Huy chương Bạc.

Tại Olympic Vật lí Châu Á, đoàn Việt Nam đứng thứ 8 trong tổng số 28 đoàn, với 1 Huy chương Bạc, 2 Huy chương Đồng và 5 Bằng khen.

3. Bổ sung 65.980 biên chế cho ngành giáo dục

Ngày 18/7, Bộ Chính trị đã ban hành Quyết định số 72-QĐ/TW, trong đó giao bổ sung 65.980 biên chế giáo viên trong giai đoạn từ 2022 đến năm 2026, riêng năm học 2022 - 2023 giao bổ sung 27.850 biên chế giáo viên mầm non, phổ thông công lập.

Từ đó, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã chỉ đạo, hướng dẫn các địa phương triển khai tuyển dụng biên chế giáo viên mầm non, phổ thông theo Quyết định số 72-QĐ/TW. Trong đó, đề nghị Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố chỉ đạo khẩn trương triển khai tổ chức tuyển dụng 27.850 biên chế giáo viên cấp mầm non và phổ thông cho các tỉnh, thành phố trong năm học 2022-2023.

4. Xếp hạng đại học có những bước tiến quan trọng

Năm 2022, Việt Nam ngày càng có nhiều cơ sở giáo dục đại học được ghi nhận trong các bảng xếp hạng đại học uy tín trên thế giới và khu vực như các bảng xếp hạng của THE, QS World University Rankings.

Tổ chức giáo dục Quacquarelli Symonds (QS) công bố Bảng xếp hạng các trường đại học theo lĩnh vực (World University Ranking by Subject) năm 2022, Đại học Bách Khoa Hà Nội, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, Đại học Quốc gia Hà Nội, Trường Đại học Duy Tân và Trường Đại học Tôn Đức Thắng có tên trong bảng xếp hạng của QS theo lĩnh vực đào tạo.

Theo kết quả xếp hạng các trường đại học châu Á năm 2022 của tạp chí Times Higher Education (THE), có 5 cơ sở giáo dục đại học của Việt Nam, gồm: Đại học Quốc gia Hà Nội, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, Trường Đại học Bách khoa Hà Nội, Trường Đại học Tôn Đức Thắng và Trường Đại học Duy Tân.

Trong năm qua, Trường Đại học Tôn Đức Thắng và Trường Đại học Duy Tân lần lượt được xếp trong nhóm 601-700 và 901-1.000 trên bảng xếp hạng học thuật các đại học thế giới ARWU 2022.

Vừa qua, Tổ chức giáo dục Quacquarelli Symonds (QS) công bố kết quả xếp hạng các cơ sở giáo dục đại học tốt nhất châu Á năm 2023, Việt Nam có 11 đại diện góp mặt ở lần công bố này.

5. Đổi mới dạy học, kiểm tra đánh giá môn Ngữ văn

Ngày 21/7, Bộ Giáo dục và Đào tạo có Công văn số 3175/BGDĐT-GDTrH gửi các Sở Giáo dục và Đào tạo về việc hướng dẫn đổi mới phương pháp dạy học và kiểm tra, đánh giá môn Ngữ văn ở trường phổ thông.

Đối với dạy đọc, xác định rõ mục đích giúp học sinh biết cách đọc và tự đọc hiểu được văn bản. Thông qua đó hình thành phẩm chất, nhân cách học sinh. Coi ngữ liệu là phương tiện và việc tìm hiểu ngữ liệu là cách thức để hình thành, phát triển năng lực đọc hiểu văn bản. Giáo viên có thể đưa ra những gợi ý, chỉ dẫn để giúp học sinh đọc nhưng không lấy việc phân tích, bình giảng của mình để áp đặt hay thay thế cho những suy nghĩ của học sinh. Tránh đọc chép và yêu cầu học sinh ghi nhớ kiến thức một cách máy móc.

Cùng với việc triển khai chương trình giáo dục phổ thông 2018, các trường học đã bắt đầu có những đổi mới trong kiểm tra, đánh giá môn Ngữ văn, mở rộng ngữ liệu ngoài sách giáo khoa khi ra đề thi cho học sinh.

Đặc biệt, người đứng đầu ngành giáo dục cũng nhiều lần nhấn mạnh việc chấm dứt học môn Ngữ văn theo văn mẫu, bài mẫu.

6. Cả nước có khoảng 16.000 giáo viên xin nghỉ việc, nhiều địa phương thiếu giáo viên

Tháng 10 vừa qua, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Kim Sơn thay mặt Chính phủ gửi báo cáo tới đại biểu Quốc hội về hoạt động giáo dục năm 2022.

Theo đó, hiện cả nước thiếu khoảng 100.000 giáo viên mầm non, phổ thông; thiếu giáo viên một số môn học khi thực hiện Chương trình giáo dục phổ thông 2018 như môn tiếng Anh, Tin học đối với cấp tiểu học và môn Âm nhạc, Mỹ thuật đối với bậc trung học phổ thông.

Trong khi đó, năm 2022 có khoảng 16.000 giáo viên xin nghỉ việc, gây ảnh hưởng không nhỏ đến hoạt động dạy và học.

Tạp chí điện tử GDVN bình chọn 10 sự kiện nổi bật ngành giáo dục năm 2022 ảnh 3

Năm 2022, nhiều địa phương xảy ra tình trạng thiếu giáo viên. (Ảnh minh họa: Phương Linh)

Trước đó, tại Hội nghị Tổng kết năm học 2021-2022 và triển khai nhiệm vụ năm học 2022-2023, hàng loạt địa phương đều chia sẻ tình trạng thiếu giáo viên.

Cụ thể tỉnh Thanh Hoá thiếu hơn 10.000 giáo viên; tỉnh Nghệ An thiếu khoảng 6.000 giáo viên; tỉnh Bình Dương cần tuyển bổ sung hơn 3.000 giáo viên; tỉnh Đồng Nai thiếu gần 2.500 giáo viên;….

Theo chia sẻ của các địa phương, dù địa phương thiếu giáo viên nhưng lại khó tuyển dụng, bên cạnh đó xảy ra tình trạng giáo viên nghỉ việc.

7. Phụ huynh bốc thăm để giành suất học trường công cho con

Trong tháng 8/2022, khoảng 700 phụ huynh phải bốc thăm để giành suất cho con vào trường Mầm non Hoàng Liệt vì số đăng ký gấp đôi chỉ tiêu.

Buổi bốc thăm được tổ chức tại Ủy ban Nhân dân phường Hoàng Liệt, quận Hoàng Mai. Phụ huynh sẽ giành được suất học cho con nếu có được phiếu "Chúc mừng bé đã trúng tuyển vào trường". Nếu bốc phải phiếu "Rất tiếc bé không trúng tuyển vào trường", phụ huynh phải tìm trường ngoài công lập cho con.

Câu chuyện này một lần nữa đặt ra vấn đề thiếu trường học, áp lực sĩ số lớp học ở những khu đô thị lớn hiện nay, khi dân số cơ học không ngừng gia tăng nhưng lại thiếu quy hoạch xây dựng trường học.

8. Lùm xùm những sai phạm liên quan đến kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông

Trước khi diễn ra Kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông 2022, Bộ Công an đã khởi tố vụ án lộ đề môn Sinh học kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông năm 2021.

Căn cứ kết quả điều tra xác minh vụ việc có dấu hiệu vi phạm trong công tác xây dựng ngân hàng câu hỏi và ra đề thi môn Sinh học kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông năm 2021, ngày 10/6/2022, Cơ quan An ninh điều tra Bộ Công an đã ra Quyết định khởi tố vụ án hình sự "Lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ" xảy ra tại Bộ Giáo dục và Đào tạo.

Liên quan đến kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông 2022, một thí sinh đã để lộ đề thi môn Toán. Cụ thể, chiều 7/7/2022, trong thời gian thi tốt nghiệp trung học phổ thông môn Toán, có một thí sinh lợi dụng sơ hở của cán bộ coi thi, dùng điện thoại di động chụp trang 1 và trang 3, mã đề thi 112 gửi lên ứng dụng gia sư trực tuyến Snapask để nhờ giải đáp. Sự việc xảy ra tại Hội đồng thi Đà Nẵng. Cán bộ coi thi không phát hiện vi phạm của thí sinh.

Sau khi làm việc với Công an Thành phố về việc lộ đề thi môn Toán, hội đồng thi đã nhận được văn bản của Bộ Giáo dục và Đào tạo về việc xử lý thí sinh và giáo viên coi thi theo quy định. Hội đồng thi đã đình chỉ kết quả thi đối với thí sinh này. Sở Giáo dục và Đào tạo đã có quyết định hủy kết quả thi của thí sinh và cập nhật lên dữ liệu của Bộ Giáo dục và Đào tạo.

9. Bộ Giáo dục và Đào tạo thanh tra tổ chức thi cấp chứng chỉ ngoại ngữ

Trong năm 2022, nhiều đơn vị hoãn thi IELTS và chứng chỉ ngoại ngữ vì quy định mới của Bộ chủ quản

Hội đồng Anh, Tổ chức giáo dục quốc tế IDP thông báo tới học viên về việc tạm hoãn tổ chức kỳ thi IELTS vì chưa được Bộ Giáo dục và Đào tạo phê duyệt theo quy định mới.

Trước đó, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã có văn bản chỉ đạo tăng cường quản lý liên kết tổ chức thi cấp chứng chỉ năng lực ngoại ngữ nước ngoài. Bởi trong thời gian qua, hoạt động này tại Việt Nam chưa được quản lý chặt chẽ nên tiềm ẩn nhiều nguy cơ làm ảnh hưởng đến quyền lợi của người dự thi.

Bộ đề nghị các địa phương tăng cường công tác quản lý các tổ chức, cá nhân đang thực hiện hoạt động liên kết tổ chức thi cấp chứng chỉ năng lực ngoại ngữ của nước ngoài trên địa bàn theo quy định tại Nghị định số 86/2018/NĐ-CP ngày 06/6/2018 của Chính phủ quy định về hợp tác, đầu tư của nước ngoài trong lĩnh vực giáo dục.

Đồng thời kiểm tra các điều kiện bảo đảm để tổ chức thi cấp chứng chỉ năng lực ngoại ngữ của nước ngoài theo quy định tại Thông tư số 11/2022/BGDĐT ngày 26/7/2022 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định về liên kết tổ chức thi cấp chứng chỉ năng lực ngoại ngữ của nước ngoài trên địa bàn.

Chỉ cho phép các tổ chức, cá nhân thực hiện việc tổ chức thi cấp chứng chỉ năng lực ngoại ngữ của nước ngoài tại địa bàn khi có quyết định phê duyệt, quyết định gia hạn liên kết tổ chức thi của Bộ Giáo dục và Đào tạo.

Sau đó, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã có quyết định cấp phép tổ chức thi với một số chứng chỉ ngoại ngữ.

10. Giữ ổn định mức thu học phí năm học 2022 - 2023 như năm học 2021 - 2022

Ngày 20/12, Phó Thủ tướng Chính phủ Vũ Đức Đam ký ban hành Nghị quyết 165/NQ-CP ngày 20/12/2022 của Chính phủ về học phí đối với cơ sở giáo dục và đào tạo công lập năm học 2022 - 2023.

Để tiếp tục hỗ trợ kịp thời đối với học sinh, sinh viên, hộ gia đình có thu nhập thấp, có hoàn cảnh khó khăn, bình ổn giá và kiểm soát lạm phát góp phần phục hồi phát triển kinh tế, ổn định đời sống của nhân dân, Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành, địa phương chỉ đạo các cơ sở giáo dục và đào tạo thuộc phạm vi quản lý giữ ổn định mức thu học phí năm học 2022 - 2023 như năm học 2021 - 2022.

Phạm Minh (tổng hợp)