Thứ Bảy, 29 tháng 12, 2018

20181229. NHỮNG MẢNG SÁNG - TỐI CỦA GIÁO DỤC NĂM 2018

ĐIỂM BÁO MẠNG

NHỮNG MẢNG SÁNG-TỐI CỦA GIÁO DỤC NĂM 2018

PHAN TUYẾT/ GDVN 28-12-2018

Năm 2018 có lẽ là năm mà ngành giáo dục bị chấn động bởi khá nhiều chuyện. Chuyện vui thì quá ít, chuyện buồn dày đặc trên các báo chí, truyền thông.
Nhìn lại chặng đường đã qua, chúng ta tự đánh giá xem ngành giáo dục đã gặt hái được những gì? Và bùng nổ những mảng màu xám xịt trước công luận thế nào?

Những mảng sáng – tối của giáo dục năm 2018 (Ảnh minh họa: baohagiang.vn)
Những gam màu sáng
Năm 2018 thật sự làm một năm đánh dấu thành công vượt bậc của các kỳ thi học sinh giỏi. Đây là năm ngành giáo dục của chúng ta đã phá kỉ lục tại Olympic quốc tế.
Với 38/38 lượt học sinh thuộc 7 đội tuyển dự Olympic khu vực và quốc tế đều đoạt huy chương. Trong đó, có 13 huy chương vàng, 14 huy chương bạc, 11 huy chương đồng.
Ở bậc đại học, 2018 cũng là năm đầu tiên 2 cơ sở đào tạo đại học lọt vào top 1.000 trường của thế giới là Đại học Quốc gia Hà Nội và Đại học Quốc gia thành phố Hồ Chí Minh.
Năm 2018 cũng được đánh giá là năm có tỷ lệ sinh viên ra trường có việc làm tăng cao.
Theo khảo sát của Trung tâm Kiểm định chất lượng giáo dục Đại học Quốc gia Hà Nội, năm 2018 tỷ lệ sinh viên ra trường có việc làm tăng cao trung bình là 84% (chưa tính số người đi học tiếp), nhiều trường đạt từ 85 - 97%.
Những gam màu tối
Kì thi trung học phổ thông quốc gia năm 2018 xảy ra vụ gian lận điểm thi chưa từng có trong lịch sử các kì thi quốc gia. Những gian lận không chỉ xảy ra ở một tỉnh thành mà quy mô liên tỉnh.
Với 347 bài thi bị can thiệp ở Hà Giang và Sơn La, nhiều bài thi ở Sơn La, Hòa Bình vẫn chưa thể phục hồi hiện trạng ban đầu (bài thi gốc). Một số thí sinh đáng ra bị rớt bỗng trở thành á khoa, thủ khoa.
Số điểm gian lận tăng đến mức không thể tin nổi. Có em tăng 26.8 điểm, thậm chí là 29.25. Hàng chục cán bộ quản lý giáo dục bị bắt giam, bị khởi tố.
Và điều còn day dứt, ám ảnh mãi với bao người vẫn chưa có câu trả lời “Còn bao nhiêu địa phương gian lận thi như thế nhưng chưa bị lộ? Liệu Hà Giang, Sơn La, Hòa Bình chỉ là cá biệt?”.
Bạo lực học đường gia tăng đến mức chóng mặt. Nhiều vụ bạo hành xảy ra với mức độ kinh khủng và được đánh giá chỉ trong phim mới có.
Phụ huynh bắt giáo viên phải quỳ gối ở Bình Chánh. Cô giáo bắt trẻ uống nước giẻ lau bảng ở Hải Phòng. Cô giáo ở Sài Gòn bắt học sinh tự tát vào mặt 32 cái. Cô giáo Quảng Bình phạt học sinh tát bạn 231 cái…
Nạn xâm hại tình dục trong nhà trường gia tăng mỗi lúc một nguy hiểm và khó kiểm soát. Điển hình nam giáo viên ở huyện Hoài Đức Hà Nội, giáo viên tiếng Anh ở Bình Dương dâm ô hàng loạt học sinh tiểu học.
Hiệu trưởng Trường Trung học phổ thông Dân tộc nội trú huyện Thanh Sơn (tỉnh Phú Thọ) dâm ô hàng loạt nam sinh trong trường. Giáo viên thể dục ở Đắc Lắc hiếp dâm nữ sinh lớp 8…
Sự suy đồi đạo đức của những người tự xưng là cha mẹ ở trường đã đến mức báo động.
Ngoài chuyện giáo viên dâm ô, hiếp dâm hàng loạt học sinh. Thầy cô còn đi buôn bán ma túy, chích sì ke.
Nhiều vụ giáo viên lợi dụng uy tín để cướp giật tiền tỷ diễn ra ở nhiều địa phương. Có giáo viên còn bịa ra chuyện nhặt được tiền, vàng để trả lại người đánh mất.
Sự độc quyền sách giáo khoa của Nhà xuất bản giáo dục Việt Nam trong suốt cả một thời gian dài (16 năm) gây lãng phí hàng chục tỷ đồng nhưng vẫn báo lỗ 40 tỷ đồng/năm.
Dù liên tục lỗ, chiết khấu sách giáo khoa vẫn ở mức cao, lên đến 250 tỷ đồng/năm khiến dư luận bất nình.
Sự lãng phí trong việc phát hành sách giáo khoa còn biểu hiện ở chỗ bắt học sinh sử dụng một lần rồi bỏ.
Bên cạnh đó, với lý do chỉnh lý lại sách mới (thực chất chỉ thay đổi hình thức) buộc học sinh phải thay sách giáo khoa liên tục hàng năm.
Sự áp đảo của những gam màu tối đã làm cho bức tranh ngành giáo dục của chúng ta phủ một màu u ám.
Hậu quả là niềm tin của người dân vào nền giáo dục nước nhà rệu rã và không còn được như trước nữa.
Đã đến lúc những nhà quản lý giáo dục cần mạnh dạn cắt bỏ những ung nhọt, trị thương để giáo dục được hồi sinh trở lại.
Phan Tuyết
TIN BÀI LIÊN QUAN:
CUỘC ĐẤU "KHEN-CHÊ" GIÁO DỤC VIỆT NAM, TỶ SỐ ĐANG HÒA 5-5

XUÂN DƯƠNG / GDVN 29-12-2018
Cuộc đấu Khen - Chê giáo dục Việt Nam thực ra là không có hồi kết, tỷ số hòa 5-5 chẳng qua là hy vọng của người viết dù biết rằng kết quả chung cuộc có thể nghiêng về phía chê chứ không phải khen. 
Nếu quả thực phía “chê” thắng cuộc thì đó cũng là “hồng phúc của dân tộc” vì “khen đúng chỉ là bạn ta, chê đúng mới là thày ta”.
Những ngày cuối năm 2018, người viết xin “bán độ” tỷ số hòa 5-5, mong nhận được bình phẩm của bạn đọc yêu quý Báo Điện tử Giáo dục Việt Nam.
Những lời khen:
1. Báo cáo “Tăng trưởng thông minh hơn: Học tập và Phát triển công bằng ở Đông Á - Thái Bình Dương” của Ngân hàng Thế giới công bố ngày 15/3/2018 đánh giá:
“7 trong số 10 hệ thống giáo dục hàng đầu thế giới đang nằm ở khu vực Đông Á - Thái Bình Dương, sự phát triển thực sự ấn tượng thuộc về hệ thống giáo dục của Việt Nam và Trung Quốc”. [1]
2. Từ điển trực tuyến tổng hợp Glosbe.com viết:
“Hệ thống giáo dục phổ thông của Việt Nam có tiếng trên thế giới về thành tích cho ra kết quả công bằng và có chất lượng cao” (Vietnam’s basic education system is globally recognized for producing high quality, equitable learning outcomes). [2]
3. Bài viết của tác giả Andreas Schle Rich - Giám đốc giáo dục và kỹ năng OECD (Organization for Economic Co-operation and Development - Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế) đánh giá nền giáo dục Việt Nam như sau:
“Tham gia các bài kiểm tra lần đầu tiên, những đứa trẻ 15 tuổi của quốc gia này (Việt Nam- NV) đạt điểm cao về đọc, toán và khoa học hơn nhiều nước phát triển, bao gồm Hoa Kỳ và Vương quốc Anh.
Đó là một thành tựu gây nhiều bất ngờ cho các quan chức Việt Nam cũng như đối với các nhà quan sát bên ngoài”. [3]
4. Báo Mỹ Business Insider (chuyên về doanh nghiệp, người nổi tiếng và các tin tức công nghệ thông tin) có trụ sở tại thành phố New York viết:
“Việt Nam là một ngoại lệ lớn nhất của giáo dục thế giới khi điểm số của học sinh Việt tại các kỳ thi quốc tế ngang ngửa với các nước giàu có như Phần Lan, Thụy Sĩ và hơn hẳn các nước khác như Peru, Colombia…”. [4]
5. Thành tích thi quốc tế ấn tượng của học sinh Việt Nam 
Học sinh Việt Nam đã đạt được những thành tích rất cao trên sân chơi quốc tế, theo đó cả 38/38 lượt học sinh thuộc 7 đội tuyển tham dự Olympic khu vực và quốc tế đều đoạt giải.

Hai đoàn Olympic Hóa học và Vật lý được chào đón nồng nhiệt khi trở về sân bay Nội Bài. Ảnh: Nguyễn Hà/ Laodong.vn
Nhận xét về học sinh Việt Nam giáo sư Paul Glewwe (Đại học Minnesota, Mỹ) cho biết:
“Khi so sánh Việt Nam với các nước, nghiên cứu của ông không chỉ lấy GDP làm tiêu chí mà còn tính đến các yếu tố như: trình độ học vấn của cha mẹ, tài sản của gia đình.
Tiêu chí nào Việt Nam cũng thấp hơn nhiều nước phát triển. Điều này càng khiến ông không thể hiểu nổi tại sao bị tác động bởi nhiều yếu tố như vậy mà điểm PISA của Việt Nam vẫn rất cao”. 
Những đánh giá trong nước:
1. Khủng hoảng niềm tin vào giáo dục
Khủng hoảng giáo dục cấp phổ thông chưa xảy ra nhưng khủng hoảng niềm tin vào giáo dục đại học là một thực tế, dù có không ít người không chịu thừa nhận. 
Cuộc tháo chạy khỏi giáo dục trong nước từ bậc đại học đang có xu hướng lan sang bậc phổ thông, những người có điều kiện đều muốn cho con mình ra nước ngoài học, trong đó phải kể đến đội ngũ lãnh đạo trong hệ thống chính trị. 
Có vị thứ trưởng một bộ còn công khai khẳng định hai con mình học ở nước ngoài không muốn về nước làm việc.
Những năm gần đây, lượng học sinh, sinh viên ra nước ngoài học tập tăng vọt về số lượng, theo báo cáo hàng năm của Viện Giáo dục Quốc tế (IIE), số lượng du học sinh Việt Nam tại Hoa Kỳ tăng liên tục trong 17 năm.
Việt Nam hiện đứng thứ sáu trong danh sách những nước dẫn đầu về số lượng sinh viên du học tại Hoa Kỳ, với 24.325 sinh viên, tăng 8,4%.
Sinh viên Việt Nam đóng góp 881 triệu USD cho nền kinh tế Hoa Kỳ. 
Thông tn trên các phương tiện truyền thông cho thấy mỗi năm người Việt chi từ 3-4 tỉ USD cho con em đi du học.
“Người Việt mất niềm tin giáo dục trong nước” là nhận định được đăng trên báo Tuoitre.vn ngày 2/7/2018.
2. Mất niềm tin vào chỉ đạo điều hành
Năm 2018, nhiều “thử nghiệm” giáo dục đã cho kết quả buồn:
Thất bại của mô hình dạy học VNEN cho đến nay vẫn chưa có sự thừa nhận chính thức từ phía lãnh đạo Bộ Giáo dục và Đào tạo.  
Thử nghiệm phương pháp dạy học theo “Công nghệ giáo dục” được Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân đánh giá:
“Thực nghiệm gì mà mấy chục năm rồi vẫn thực nghiệm. Hết chương trình này thí điểm, chương trình kia thực nghiệm, khổ học sinh lắm”.
Trả lời chất vấn của đại biểu Quốc hội, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Phùng Xuân Nhạ thừa nhận: “Đề án ngoại ngữ 9.400 tỷ đồng không đạt mục tiêu”. [5] 
Dự thảo “sinh viên sư phạm bán dâm lần thứ 4 mới bị đuổi học” của Bộ Giáo dục và Đào tạo được đánh giá là “làm trò cười cho xã hội”. [6]

Kỳ thi Trung học phổ thông quốc gia 2018. Ảnh: TTXVN
3. Dối trá, gian lận trong giáo dục lên đến đỉnh điểm
Lần đầu tiên, gian lận thi cử quy mô cấp tỉnh bị phát hiện tại ba tỉnh Sơn La, Hòa Bình, Hà Giang trong kỳ thi quốc gia tốt nghiệp trung học phổ thông 2018. 
Lần đầu tiên có tới hơn 40 người bị loại sau khi truyền thông vào cuộc trong đợt xét phong giáo sư, phó giáo sư cuối năm 2017, đầu năm 2018.
Lần đầu tiên một cơ sở đào tạo trên đại học là Học viện Khoa học Xã hội thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam bị dư luận “tặng” cho biệt danh “Lò đào tạo tiến sĩ” sau khi Thanh tra Bộ Giáo dục và Đào tạo phát hiện rất nhiều sai phạm trong đào tạo thạc sĩ, tiến sĩ tại học viện này.
Lần đầu tiên, một quan chức - nguyên Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Phạm Vũ Luận - chỉ đích danh nơi tiêu thụ bằng giả là “cơ quan nhà nước”:
"Người học giả, sử dụng bằng giả chỉ có thể "chui" vào các cơ quan nhà nước chứ không thể vào được các doanh nghiệp tư nhân, doanh nghiệp nước ngoài”. [7]
4. Bạo lực học đường có chiều hướng gia tăng
Năm 2018 xuất hiện quá nhiều vụ việc liên quan đến bạo lực học đường:
Cô giáo cho học sinh tát bạn hơn 200 cái
Học sinh dùng gậy đánh thày nhập viện
Phụ huynh xỉ nhục thày giáo vì con mất quần lót
…
5. Cuộc sống bấp bênh của nghề dạy học
Để nói về cuộc sống bấp bênh của nghề dạy học, chỉ cần điểm qua một số ý kiến trên các báo:
Ngày 20/9/2018, huyện Krông Pắk (Đắk Lắk) đã quyết định chấm dứt hợp đồng lao động với hơn 500 giáo viên sau nhiều năm gắn bó với ngành giáo dục. [8]
Hơn 50 giáo viên tại tỉnh Phú Yên ngỡ ngàng khi bị huyện Tây Hòa chấm dứt hợp đồng lao động ngay trước thềm năm học mới.
Trong khi căn cứ vào quy định của pháp luật, việc cắt hợp đồng với những giáo viên đã có thâm niên trên 5 năm là không đúng quy định. [9]
Gần 300 giáo viên hợp đồng bị sa thải: Biết thừa, sao vẫn tuyển? [10]
Có những giáo viên “may mắn” không bị sa thải, khi về hưu được nhận lương hưu bằng đúng lương cơ bản sau khi nhà nước đã bù thêm phần chênh lệch.
Câu thốt lên của đa số giáo viên là “Không làm thêm, chỉ trông vào lương, nhà giáo sống bằng gì?”.
Tóm lại, dù mong muốn tỷ số khen chê là hòa 5-5 song thực tế không phải như vậy. 
So với trình độ thế giới, giáo dục Việt Nam vẫn còn nằm đâu đó ở khoảng giữa, chẳng hạn theo “Báo cáo Cạnh tranh Toàn cầu” của Diễn đàn Kinh tế Thế giới 2017-2018, Việt Nam xếp hạng 84/137 quốc gia về chất lượng hệ thống giáo dục đại học, và 79/137 quốc gia về khả năng đổi mới.
Chỉ có hai trường đại học Việt Nam nằm trong top 1.000 trên thế giới, so với 39 trường đại học Trung Quốc, trong đó có 6 trường nằm trong top 100. [11] 
Nếu quả như vậy thì tỷ số giáo dục giữa Việt Nam và thế giới có phải là 1-2?
Để bàn thêm về các vấn đề của giáo dục, trong những ngày Tết cổ truyền dân tộc, kính mời quý bạn đọc theo dõi loạt bài Giáo dục: Quyền rơm, vạ đá!
Tài liệu tham khảo:
[1]https://www.worldbank.org/vi/news/press-release/2018/03/15/seven-out-of-10-top-school-systems-are-in-east-asia-pacific-but-more-needs-to-be-done-world-bank-says
[2]https://glosbe.com/vi/en/H%E1%BB%87%20th%E1%BB%91ng%20gi%C3%A1o%20d%E1%BB%A5c%20Vi%E1%BB%87t%20Nam
[3] https://www.bbc.com/news/business-33047924
[4] http://voh.com.vn/yoga-va-thien/giao-duc-viet-nam-la-bi-an-208040.html
[5]https://news.zing.vn/bo-truong-gd-dt-de-an-ngoai-ngu-9400-ty-khong-dat-muc-tieu-post698197.html
[6]https://vtc.vn/du-thao-sinh-vien-ban-dam-lan-thu-4-moi-bi-duoi-hoc-duoc-thong-qua-thi-nen-giao-duc-viet-nam-se-di-ve-dau-d435449.html
[7] https://vnexpress.net/giao-duc/bang-gia-chi-co-the-chui-vao-co-quan-nha-nuoc-2956309.html
[8] https://dantri.com.vn/giao-duc-khuyen-hoc/vu-hon-500-giao-vien-bi-cham-dut-hop-dong-noi-buon-truoc-them-nam-hoc-moi-2018081414493736.htm
[9] https://vtvgo.vn/kho-video/phu-yen-nhieu-giao-vien-bi-cham-dut-hop-dong-lao-dong-102163.html
[10] https://vov.vn/xa-hoi/giao-duc/gan-300-giao-vien-hop-dong-bi-sa-thai-biet-thua-sao-van-tuyen-794692.vov
[11] https://news.zing.vn/giam-doc-wb-cai-cach-dai-hoc-vn-cho-nen-kinh-te-tri-thuc-post893578.html
Xuân Dương
TIN BÀI LIÊN QUAN:

Thứ Sáu, 28 tháng 12, 2018

20181228. BÌNH LUẬN VỤ KỶ LUẬT ÔNG TẤT THÀNH CANG

ĐIỂM BÁO MẠNG
ẢO TƯỞNG QUYỀN LỰC, 'HẠT GIỐNG ĐỎ' BỊ HẠ BỞI 'MỒI PHÚ QUÝ, BẢ VINH HOA'
THIỆN VĂN/ TVN 28-12-2018
 - Thăng tiến nhanh, thành danh sớm, không ít người, nhất là người trẻ từng được đặt kỳ vọng là những “hạt giống đỏ” được “gieo trồng” đúng lúc, đúng chỗ sẽ mang lại nhiều “thành quả” cho quốc gia, xã hội đã không lo tu dưỡng nên nhanh chóng bị gục bởi “mồi phú quý, bả vinh hoa”.
Ban Chấp hành Trung ương Đảng vừa quyết định kỷ luật ông Tất Thành Cang bằng hình thức cách chức Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Khóa XII, cách chức Phó bí thư Thường trực Thành ủy TP. Hồ Chí Minh nhiệm kỳ 2015 - 2020, cách chức Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy TP. Hồ Chí Minh nhiệm kỳ 2015 - 2020, vì đã có những khuyết điểm, vi phạm rất nghiêm trọng.Việc kỷ luật nghiêm khắc này đối với ông Tất Thành Cang, thêm một lần cảnh tỉnh, cảnh báo về việc tự tu dưỡng, rèn luyện của lãnh đạo trẻ.

Ảo tưởng quyền lực, 'hạt giống đỏ' bị hạ bởi “mồi phú quý, bả vinh hoa”
Việc kỷ luật nghiêm khắc này đối với ông Tất Thành Cang, thêm một lần cảnh tỉnh, cảnh báo về việc tự tu dưỡng, rèn luyện của lãnh đạo trẻ. Ảnh: PLO
Thành danh sớm, “ngã ngựa” nhanh
Thăng tiến nhanh, thành danh sớm, không ít người, nhất là người trẻ từng được đặt kỳ vọng là những “hạt giống đỏ” được “gieo trồng” đúng lúc, đúng chỗ sẽ mang lại nhiều “thành quả” cho quốc gia, xã hội đã không lo tu dưỡng nên nhanh chóng bị hạ gục bởi “viên đạn” lợi ích.
Vụ việc kỷ luật ông Tất Thành Cang khiến nhiều người nhớ lại cách đây hơn một năm, ngày 6/10/2017, ông Nguyễn Xuân Anh đã bị Trung ương kỷ luật bằng hình thức cách chức Bí thư Thành uỷ Đà Nẵng, Uỷ viên Ban Thường vụ, Uỷ viên Ban Chấp hành Đảng bộ thành phố Đà Nẵng nhiệm kỳ 2015-2020 và thôi giữ chức Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng khoá XII. Ít lâu sau đó, ông Nguyễn Xuân Anh cũng bị HĐND Thành phố Đã Nẵng bãi nhiệm chức vụ Chủ tịch HĐND Thành phố này.
Trong khoảng hơn một năm, việc Đảng ta kỷ luật nghiêm khắc đối với ông Nguyễn Xuân Anh và ông Tất Thành Cang, những người giữ trọng trách ở hai thành phố lớn, thêm một lần minh chứng Đảng ta đang rất nỗ lực quyết tâm làm trong sạch đội ngũ cán bộ, đảng viên. Điều đó cũng cho thấy kỷ luật Đảng “không có vùng cấm, không có ngoại lệ” đã và đang được thực hiện nhất quán, kiên quyết, triệt để.  
Cả hai ông được bầu chức danh Ủy viên dự khuyết Ban Chấp hành Trung ương Đảng từ Đại hội XI của Đảng năm 2011, khi đó ông Anh mới 35 tuổi, còn ông Cang vừa tròn tuổi 40. Đến Đại hội XII của Đảng năm 2016, hai ông tiếp tục có “bước phát triển về chất” khi được Đại hội tín nhiệm bầu là Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng.
Nhớ lại lời cổ nhân “Tam thập nhi lập” (nghĩa là khi người ta ở độ tuổi 30 thì sự tự thân lập nghiệp mới có thể chắc chắn, vững vàng) và “Tứ thập nhi bất hoặc” (nghĩa là khi người ta ở độ tuổi 40 có thể thấu hiểu mọi đạo lý trong thiên hạ, phân biệt được hay- dở, phải- trái, đúng- sai, biết được cái gì nên hay không nên).
Tuổi trẻ, chí lớn, tài cao, lại có thêm chút may mắn trên con đường công danh sự nghiệp, đáng ra cả hai cán bộ ở lứa tuổi U40 này với cương vị trọng trách của mình phải thể hiện đúng nghĩa “Tứ thập nhi bất hoặc”, thì hai người lại sớm ảo tưởng quyền lực, để cho “mồi phú quý, bả vinh hoa” làm hoa mắt, từ đó trượt dài trên con đường sai phạm.
Từ chỗ đứng trên “đỉnh cao” quyền lực khi tuổi đời còn khá trẻ, điều gì đã khiến ông Nguyễn Xuân Anh, ông Tất Thành Cang “ngã ngựa” một cách đau đớn như vậy?
Thật không khó để nhìn nhận ra vấn đề. Vì sớm tiếp xúc với quyền lực, bị quyền lực “chi phối, điều khiển” khiến cả hai người đã ít nhiều bị quyền lực tha hóa. Đều là những người học cao, hiểu rộng, nắm chắc nguyên lý, nguyên tắc, cương lĩnh, điều lệ, quy định, kỷ luật của Đảng, đáng ra hai ông phải tự giác khép mình vào khuôn khổ tổ chức, gương mẫu thực hiện các quy định của Đảng, nhưng cả hai người đều có chung một khuyết điểm, vi phạm rất nghiêm trọng, như Ủy ban Kiểm tra Trung ương chỉ ra là: “Vi phạm nguyên tắc tập trung dân chủ”.
Vi phạm nghiêm trọng nguyên tắc thuộc về bản chất của Đảng
Tập trung dân chủ là nguyên tắc cơ bản, quan trọng hàng đầu và thuộc về bản chất của Đảng Cộng sản Việt Nam. Vi phạm nguyên tắc tập trung dân chủ là vi phạm một trong những vấn đề có tính đặc trưng cốt lõi, từ đó dễ làm suy yếu Đảng từ bên trong.
Từ vi phạm nguyên tắc tập trung dân chủ đã khiến ông Nguyễn Xuân Anh tiếp tục “Vi phạm các quy định của Đảng, Nhà nước về công tác cán bộ; chủ trì xem xét, quyết định một số nhân sự có biểu hiện áp đặt, trực tiếp chỉ đạo nhiều công việc cụ thể của chính quyền”; còn ông Tất Thành Cang sa vào “Vi phạm quy chế làm việc, vi phạm thẩm quyền, nguyên tắc, quy trình xử lý công việc, vi phạm quy định của Thành ủy TP. Hồ Chí Minh về quản lý, sử dụng tài sản tại các doanh nghiệp thuộc sở hữu Đảng bộ Thành phố”.
Tóm lại, từ vi phạm nguyên tắc đặc biệt quan trọng này trong tổ chức, sinh hoạt Đảng, ông Nguyễn Xuân Anh và ông Tất Thành Cang đã trượt dài, lún sâu vào nhiều sai phạm hơn, làm ảnh hưởng xấu đến uy tín của tổ chức Đảng, gây bức xúc trong xã hội, trong cán bộ, đảng viên và nhân dân.
Nguyên nhân vừa sâu xa, vừa trực tiếp dẫn đến những khuyết điểm, vi phạm của hai cán bộ lãnh đạo trẻ này là thiếu tu dưỡng, rèn luyện đạo đức cách mạng, không giữ được bản lĩnh chính trị, để cho “quyền lực” cám dỗ rồi có biểu hiện suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức lối sống, không làm tròn cương vị, chức trách, nhiệm vụ được giao.
Nhưng mặt khác, cũng phải nói rằng, nếu như có cơ chế kiểm soát quyền lực chặt chẽ, hiệu quả hơn; nếu như cấp ủy, tổ chức đảng nơi ông Nguyễn Xuân Anh và ông Tất Thành Cang sinh hoạt duy trì nghiêm túc chế độ tự phê bình và phê bình; nếu như công tác kiểm tra, giám sát của tổ chức đảng các cấp làm đến nơi đến chốn ngay từ đầu thì cũng có thể kịp thời phát hiện, ngăn ngừa những khuyết điểm của hai người, từ đó có thể giữ được cán bộ.
Phải luôn “Nghĩ mình phương diện quốc gia”…
Đảng đang có chủ trương “trẻ hóa” đội ngũ cán bộ, mạnh dạn cất nhắc, đề bạt, bổ nhiệm những cán bộ trẻ được học hành, đào tạo bài bản, có trình độ cao, năng lực chuyên môn, nhiều triển vọng phát triển vào những vị trí lãnh đạo chủ chốt của nhiều tổ chức, cơ quan, đơn vị, địa phương. Vì thế, hai nhiệm kỳ Đại hội XI, XII Đại hội Đại biểu toàn quốc của Đảng đã bầu các cán bộ trẻ vào vị trí Ủy viên dự khuyết Ban chấp hành Trung ương Đảng. Đó là một chủ trương đúng và trên thực tế, phần lớn những cán bộ được bầu vào chức danh quan trọng này cơ bản đều phát huy tốt vai trò, trách nhiệm và cống hiến tài năng, công sức của mình vào sự nghiệp chung.
Tuy vậy, nhân dân đòi hỏi những người được bầu vào cơ quan lãnh đạo cao nhất giữa hai kỳ Đại hội của Đảng nói chung, những cán bộ trẻ nói riêng, phải luôn nghiêm khắc rèn luyện, tu dưỡng bản thân ở mọi lúc mọi nơi. Bất cứ một sự chểnh mảng, lơ là, buông lỏng, dễ dãi nào với chính mình, tự mình “thỏa hiệp” với những “cạm bẫy” vật chất và tinh thần thì đều có thể đưa đẩy cán bộ trẻ sa ngã vào con đường thoái hóa, biến chất.
Quan chức thời nào cũng vậy, dù ở cấp trung ương hay địa phương đều là “hình ảnh đại diện” của một thể chế chính trị, xã hội ấy. Vì vậy, cán bộ lãnh đạo các cấp lúc nào cũng phải “Nghĩ mình phương diện quốc gia/ Quan trên nhắm xuống người ta trông vào” (Nguyễn Du), để từ đó chú trọng giữ gìn phẩm giá, uy tín và hình ảnh cá nhân xứng đáng với trọng trách được giao.
Chỉ khi cán bộ lãnh đạo giữ được hình ảnh tích cực cho bản thân thì mới giữ được tình cảm, giữ được niềm tin trong xã hội.
Thiện Văn

ÔNG ẤY CÀNG ĐAU DÂN CÀNG SƯỚNG

TRÂN VĂN / VOA 27-12-2018

Ông Nguyễn Phú Trọng, Tổng Bí thư Đảng CSVN, lại vừa than… “đau”. Nguyên nhân khiến ông Trọng than “đau”, vẫn là đảng viên hư hỏng đến mức đảng CSVN phải kỷ luật và càng ngày càng nhiều cá nhân bị kỷ luật nằm trong nhóm có thể khuynh đảo chính trị - kinh tế - văn hóa – xã hội trên bình diện quốc gia.
Xem xét – quyết định kỷ luật đảng viên giờ đã lên đến những cấp mà trước kia dân chúng không thể tin là có thể. Chỉ trong vòng hai năm, Ban Chấp hành Trung ương đảng CSVN (BCH TƯ đảng CSVN) kỷ luật 60 cá nhân mà chỉ cơ quan này mới có quyền định đoạt số phận.
Có một nghịch lý là ông Trọng càng than… “đau” thì dân chúng càng… sướng! Muốn biết dân chúng sướng cỡ nào, cứ vào mạng xã hội tiếng Việt xem cảm xúc của thiên hạ trước tin đồng chí Tất Thành Cang, bị loại ra khỏi BCH TƯ đảng CSVN. Chẳng riêng dân chúng, báo giới cũng rung bần bật vì… sướng!
Diễn biến vừa kể cho thấy dường như cảm xúc của giới lãnh đạo đảng CSVN và dân chúng Việt Nam chuyển động ngược chiều nhau: Giới lãnh đạo đảng CSVN càng tỏ ra… “đau” thì dân chúng càng cảm thấy… sướng và ngược lại. Tuy nhiên xét kỹ sẽ thấy, cảm giác sung sướng mà dân chúng Việt Nam vừa đạt được ấy hết sức phù phiếm!
Nỗi đau mà ông Cang gây ra cho dân chúng Thủ Thiêm, dân chúng Sài Gòn nói riêng và dân chúng Việt Nam nói chung, vốn phải tính bằng thập niên. Nỗi đau ấy lồ lộ giữa thanh thiên, bạch nhật nhưng không những vô sự, ông Cang còn được đẩy tới, nâng lên để khả năng gây đau đớn cho thiên hạ của ông Cang rộng hơn, sâu hơn.
Tại sao ông Trọng không làm gì cả ngay từ đầu? Tại sao trong khi tiếp tục đảm nhiệm vai trò lãnh đạo toàn diện, tuyệt đối tại Việt Nam, BCH TƯ đảng CSVN khóa trước và khóa này vẫn tiếp tục lôi ông Cang vào, thậm chí còn chuyển ông Cang từ Ủy viên dự khuyết sang Ủy viên chính thức?
Tại sao chỉ tới khi đèn xanh đã bật, báo giới mới dám phơi bày sai phạm của ông Cang? Tại sao phải để cả năm vừa ủ, vừa lật trái, xới phải để toàn dân thấm thía nỗi đau, đến kỳ họp lần thứ 9 của BCH TƯ đảng CSVN khóa 13, các Ủy viên BCH TƯ đảng CSVN mới quyết định cho dân chúng Việt Nam cảm thấy… sướng thêm một lần nữa?
Dưới sự lãnh đạo tài tình, sáng suốt của đảng CSVN, ngay cả những cảm xúc vốn dĩ hết sức tự nhiên như “đau” và sướng cũng theo… kế hoạch. Tổng Bí thư công khai bày tỏ nỗi đau thêm một lần nữa ngay sau khi BCH TƯ đảng CSVN khóa 12 thông qua quy hoạch nhân sự của BCH TƯ đảng CSVN khóa 13 (2021 – 2026).
Bởi cảm thấy rất sướng vì ông Tất Thành Cang bị loại ra khỏi BCH TƯ đảng CSVN khóa 12, dân chúng Việt Nam quên rằng, quy hoạch nhân sự lãnh đạo mà BCH TƯ đảng CSVN khóa 13 vừa thông qua, chính là con đường giúp ông Cang vừa đi tới, vừa gieo rắc chông gai, khiến cuộc sống của họ thêm đẫm mồ hôi, nước mắt, thậm chí cả máu.
Đó cũng là con đường giúp những Đinh La Thăng, Nguyễn Xuân Anh, Trương Minh Tuấn, Trần Quốc Cường,… trở thành các Ủy viên BCH TƯ đảng CSVN, vào Bộ Chính trị, trở thành Bộ trưởng, Bí thư tỉnh, thành phố (Đà Nẵng, Đắk Lắk),… khiến kinh tế liên tục suy thoái, quốc gia nợ nần chồng chất, xã hội phải đối diện đủ loại vấn nạn...
***
Có thể vì dân chúng Việt Nam dễ… sướng và lúc sướng… dễ mụ mẫm nên ông Trọng nói riêng và BCH TƯ đảng CSVN luôn luôn chủ động trong việc tỏ ra… “đau” để làm thiên hạ… sướng. Một Tất Thành Cang chỉ bị loại ra khỏi BCH TƯ đảng CSVN khóa 12, cách chức Phó Bí thư Thành ủy TP.HCM đủ làm nhiều triệu người sướng.
Sướng quá nên người ta quên tại sao những Anh, Tuấn, Cường, Cang “sai phạm rất nghiêm trọng” nhưng đến giờ vẫn chưa bị khởi tố để xem xét trách nhiệm hình sự? Tại sao “xã hội dân chủ, công bằng, văn minh” và “mọi công dân đều bình đẳng trước pháp luật” mà hệ thống tư pháp chỉ chuyển động khi BCH TƯ đảng CSVN gật đầu?
Trong tương lai, những Anh, Tuấn, Cường, Cang có thể trở thành bị can, pháp đình có thể luận tội – kết án cả những cá nhân như: Lê Thanh Hải, Nguyễn Văn Đua,… nhưng chẳng lẽ sướng quá, có thể cho qua trách nhiệm của hệ thống đã lựa chọn, sắp đặt những cá nhân nay đã rõ ràng là bất lương, bất tài ấy vào vị trị có thể phát huy tối đa tác hại?
Nỗi… “đau” của ông Trọng và của BCH TƯ đảng CSVN dẫu rất khác với niềm đau của dân chúng Việt Nam nhưng ít người để ý. Ông Trọng và BCH TƯ đảng CSVN “đau” để củng cố, tiếp tục duy trì quyền lãnh đạo toàn diện, tuyệt đối tại Việt Nam. Cảm thấy sướng với nỗi “đau” ấy sẽ lệch lạc về cội rễ của niềm đau thật…
Tại sao nhà cửa, ruộng vườn, tài sản có thể dễ dàng bị cưỡng đoạt, trở thành cơ hội làm giàu của một số cá nhân và nhóm đến như vậy? Tại sao sinh kế bế tắc, môi trường sống ngột ngạt, hỗn loạn, hiện tại tăm tối, tương lai mờ mịt mà vẫn không đau, không lo, vẫn mãn nguyện, sung sướng, thậm chí biết ơn vì có “lò” và dăm thanh “củi” bị đốt?
Tại sao độc lập, chủ quyền như chỉ mành treo chuông, nội lực quốc gia kiệt quệ, những lĩnh vực vốn là nền tảng cho tương lai của một dân tộc như giáo dục, y tế nát bét, vẫn không đáng bận tâm bằng đồng chí nào lên, đồng chí nào xuống cho dù xét về bản chất, chẳng đồng chí nào khác đồng chí nào?

SAU ÔNG TẤT THÀNH CANG RỒI SẼ ĐẾN AI ?

SPUTNIK 26-12-2018
Chiều 16/12, sau 2 ngày làm việc, Ban Chấp hành Trung ương Đảng khoá XII đã kỷ luật ông Tất Thành Cang bằng hình thức cách chức Uỷ viên Trung ương Đảng và Phó bí thư Thường trực Thành uỷ TP HCM vì đã có những vi phạm rất nghiêm trọng.
 
Trước đó, ngày 19/12, Chánh văn phòng Thành ủy TP HCM đã ký thông báo về việc ông Tất Thành Cang xin nghỉ phép từ 17/12 đến ngày 3/1/2019. Trong thời gian này, Thành ủy TP HCM phân công Phó bí thư Thành ủy Võ Thị Dung xử lý công việc của Thường trực Thành ủy thay ông Cang.
Từ ngày 3 đến 6/12, Ủy ban Kiểm tra Trung ương đã họp kỳ 32, xem xét thi hành kỷ luật ông Tất Thành Cang về các vi phạm, khuyết điểm đã được kết luận tại kỳ họp trước đó.
Ngày 15/11, Uỷ ban Kiểm tra Trung ương đã kết luận ông Cang đã thiếu trách nhiệm, buông lỏng lãnh đạo, chỉ đạo, thiếu kiểm tra, giám sát, để lĩnh vực được phân công phụ trách có nhiều vi phạm pháp luật, gây thiệt hại lớn cho ngân sách Đảng bộ thành phố.
"Những vi phạm của đồng chí Tất Thành Cang là rất nghiêm trọng, gây bức xúc trong xã hội, làm ảnh hưởng lớn đến uy tín của Thành ủy, đến mức phải xem xét, thi hành kỷ luật" — kết luận của Uỷ ban Kiểm tra Trung ương nêu rõ.
Ngoài ra, trong thời gian là Giám đốc Sở Giao thông Vận tải TP HCM, ông Cang đã vi phạm quy định pháp luật về đất đai và quản lý đầu tư xây dựng trong việc ký quyết định phê duyệt dự án và ký tắt hợp đồng dự án đầu tư xây dựng 4 tuyến đường chính trong Khu đô thị mới Thủ Thiêm.
Xây dựng 4 con đường đắt đỏ ở Thủ Thiêm
Ngày 12/11/2013, UBND TP HCM và Công ty cổ phần đầu tư địa ốc Đại Quang Minh đã ký tắt hợp đồng xây dựng — chuyển giao dự án xây dựng 4 tuyến đường chính trong khu đô thị mới Thủ Thiêm.
Cụ thể, ông Tất Thành Cang khi đó là giám đốc Sở Giao thông vận tải (Ủy viên UBND TP HCM) thừa ủy quyền chủ tịch UBND TP đã ký quyết định phê duyệt dự án đầu tư xây dựng 4 tuyến đường chính trong khu đô thị mới Thủ Thiêm theo hình thức hợp đồng, tổng mức đầu tư dự án gần 12.200 tỷ đồng.
Theo đó, ông Cang đã vi phạm quy định pháp luật về đất đai và quản lý đầu tư xây dựng trong việc ký quyết định phê duyệt dự án và ký tắt hợp đồng dự án đầu tư xây dựng 4 tuyến đường này.
Hợp đồng ký tắt này giao cho Công ty Cổ phần Đầu tư Bất động sản Đại Quang Minh xây dựng 4 tuyến đường ở Khu đô thị mới Thủ Thiêm. 4 tuyến đường này có tổng chiều dài gần 12 km, chiều rộng từ 11,6 m đến 55 m với tổng mức đầu tư là hơn 8.265 tỷ đồng. Nếu tính cả chi phí dự phòng do trượt giá và lãi vay (3.917 tỷ đồng), tổng số vốn lên đến hơn 12.200 tỷ đồng.
Như vậy, trung bình mỗi kilomet đường trong Khu đô thị Thủ Thiêm có giá từ 700 đến hơn 1.000 tỷ đồng. Con số này gấp nhiều lần suất đầu tư tuyến cao tốc Bắc — Nam đã được Quốc hội thông qua (gần 182 tỷ đồng/km). Số tiền xây dựng đường này được đánh giá là khá đắt đỏ, chủ yếu phục vụ khu đô thị Sala.
Ông Tất Thành Cang vượt thẩm quyền
Để thanh toán hợp đồng xây dựng 4 con đường trị giá 12.200 tỷ đồng, UBND thành phố đã đổi cho Công ty Đại Quang Minh khu đất 79 ha giữa phường Thủ Thiêm và phường An Lợi Đông, bao gồm cả diện tích của toàn bộ bến du thuyền, 2 nhà văn hóa, 2 trường học.
UBND TP đề nghị Bộ Tài chính đồng ý để thành phố thực hiện cơ chế thanh toán hợp đồng BT theo các nguyên tắc: TP thanh toán dự án BT 4 tuyến đường bằng việc giao cùng thời điểm cho nhà đầu tư toàn bộ các khu đất.
Khi được giao đất, chủ đầu tư sẽ tiến hành đồng thời với việc khởi công các tuyến đường mà không đợi đến khi việc xây dựng đường hoàn thành.
Lô đất nói trên được sử dụng để xây dựng khu dân cư, khu đô thị nhưng giá đất bình quân 26,7 triệu/m2 tại thời điểm 2013. Vị trí đất được giao cho chủ đầu tư nằm ngoài 4 con đường được xây dựng theo hợp đồng.
Ông Tất Thành Cang được cho là đã vi phạm quy định về đất đai và quản lý đầu tư xây dựng khi phê duyệt dự án và ký tắt hợp đồng xây dựng — chuyển giao với Công ty CP đầu tư xây dựng Đại Quang Minh, đầu tư xây dựng 4 tuyến đường chính trong Khu đô thị mới Thủ Thiêm (quận 2) với tổng mức đầu tư dự án gần 12.200 tỷ đồng.
Việc ông Tất Thành Cang đại diện cho thành phố ký kết hợp đồng nói trên nhằm triển khai dự án được cho là vượt thẩm quyền. Bởi theo Nghị định 108/2009 quy định về đầu tư theo hình thức BT, thành phố chỉ có thẩm quyền phê duyệt các dự án có tổng mức đầu tư dưới 1.500 tỷ đồng.
 
Thẩm quyền phê duyệt Báo cáo nghiên cứu khả thi và Đề xuất dự án (Nghị định 108/2009) quy định:
a) Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Báo cáo nghiên cứu khả thi và Đề xuất Dự án quan trọng quốc gia theo Nghị quyết của Quốc hội, Dự án có nhu cầu sử dụng đất từ 200 ha trở lên, Dự án có yêu cầu bảo lãnh của Chính phủ và Dự án thuộc Nhóm A có tổng vốn đầu tư từ 1.500 tỷ đồng trở lên;
b) Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh phê duyệt Báo cáo nghiên cứu khả thi và Đề xuất dự án còn lại thuộc các Nhóm A, B và C.
Sau ông Tất Thành Cang rồi sẽ đến ai?
Trước đó, trao đổi với phóng viên Báo Điện tử Giáo dục Việt Nam, ông Nguyễn Đình Hương — nguyên Phó Trưởng Ban Tổ chức Trung ương cho rằng, trong vụ việc nói trên, ông Tất Thành Cang phải chịu trách nhiệm chính, trực tiếp trước những vi phạm đã nêu.Tuy nhiên, theo ông Hương, cơ quan có thẩm quyền cần tiếp tục làm rõ những người có liên quan (nếu có) xung quanh câu chuyện vi phạm của Phó bí thư Thường trực Thành ủy thành phố Hồ Chí Minh.
"Cần làm rõ người gợi ý, chống lưng, ủng hộ, đồng tình trước quyết định vi phạm của ông Cang. Một mình ông Cang "đơn thương độc mã" thì sẽ không làm được gì đâu. Vụ việc có khi còn có liên quan tới cấp trên của ông ấy nữa. Do đó, phải xem xét cụ thể những việc làm (sai trái) đó của ông Cang có xin ý kiến ai không? Có được người đó (cấp trên ông Cang) đồng ý không? Phải làm dần từng bước một. Từ ông Cang có thể sẽ ra người khác nữa", ông Hương nêu quan điểm.
 

Thứ Năm, 27 tháng 12, 2018

20181227. BÀN VỀ ĐƯỜNG LỐI CÁN BỘ

ĐIỂM BÁO MẠNG
 TIẾP TỤC RÚT RA KINH NGHIỆM QUA VỤ ÔNG ĐINH LA THĂNG

TRINH PHÚC / GDVN 27-12-2018

Ông Dương Trung Quốc, Ủy viên Ủy ban Văn hóa, Giáo dục Thanh niên, thiếu niên, nhi đồng của Quốc hội (ảnh nguồn quochoi.vn).
Công tác phòng chống tham nhũng mà Đảng, nhà nước thực hiện trong năm qua đã đưa nhiều quan chức và cựu quan chức ra xử lý vì các hành vi vi phạm pháp luật, kỷ luật Đảng.
Bàn luận về vấn đề này, trao đổi với phóng viên Báo Điện tử Giáo dục Việt Nam, ông Dương Trung Quốc - Ủy viên Ủy ban Văn hóa, Giáo dục Thanh niên, thiếu niên, nhi đồng của Quốc hội cho rằng: “Những gì diễn ra cho thấy người dân tin tưởng vào Đảng vì đã thẳng tay xử lý sai phạm, ngay cả đối với những người có vị trí, nắm giữ các chức vụ quan trọng”.
Phân tích sâu về tệ nạn này, theo ông Dương Trung Quốc thì đây là vấn đề thời nào cũng tồn tại. Chỉ khác ở mỗi thời tham nhũng có diễn biến khác nhau về mức độ, thủ đoạn, hình thức.
Thời phong kiến của nước ta tham nhũng xảy ra chủ yếu bằng hình thức hối lộ (tức là việc dùng lợi ích vật chất để đạt mục tiêu thông qua trách nhiệm của người cầm quyền).
Để chống tệ nạn này, người xưa nhấn mạnh đến lòng tự trọng, sự liêm sỉ. Xã hội đưa liêm sỉ thành một giá trị cần phải có nếu ai vi phạm sẽ bị lên án mạnh mẽ và bản thân cũng tự cảm thấy đáng xấu hổ.
Trong khi xã hội hiện nay, theo quan điểm của ông Dương Trung Quốc thì tham ô, tham nhũng lại xuất phát từ hai yếu tố là đất đai và quyền lực.
Đây là hai yếu tố làm nảy sinh ra tham nhũng còn hình thức biểu hiện ra bên ngoài của tham nhũng lại muôn vàn, muôn vẻ, muôn thủ đoạn.
Cũng theo ông Dương Trung Quốc: “Sự nguy hại nhất phải kể đến là tệ tham nhũng vặt.
Tệ nạn này đang lây lan đến mức một người chỉ có chút quyền thôi, quyền này do nghề nghiệp mang lại nhưng cũng cố phát huy hết để thu lợi cho mình”.
Qua trao đổi với ông Dương Trung Quốc có thể thấy việc khoanh vùng tham nhũng là việc dễ. Bởi, người muốn tham nhũng phải có chức, có quyền nhưng chống tham nhũng lại việc rất khó.
Vì, đánh tham nhũng là hành vi “tự lấy đá ghè vào chân của mình”. Muốn đánh được loại giặc nội xâm này cần phải đủ dũng cảm, dũng khí mới mong thành công.
Quan điểm của ông Dương Trung Quốc, chống tham nhũng thì điều quan trọng và lý tưởng nhất là “cái lò” chống tham nhũng không còn phải “đốt củi” nữa.
Do đó, cần phải có một hệ thống pháp luật và chính sách làm sao không thể tham nhũng được và không ai dám tham nhũng.
Để minh tường hơn về ý kiến của mình, ông Dương Trung Quốc phân tích, công chức là một đối tượng có điều kiện để tham nhũng.
Trong khi đó lương chính thức của họ lại không đáng bao nhiêu so với mức sống hiện nay. Với lương đó đa số phải tằn tiện mới sống được. Trong khi con người luôn muốn vươn lên để sống sung túc.
Chính vì thu nhập thấp nên nhìn tổng thể xã hội đang có hiện tượng tước đoạt, hành hạ lẫn nhau. Để chấm dứt tình trạng này phải cần có cơ chế để kích thích mọi người làm việc hăng hái, có hiệu quả.
Vị Ủy viên Ủy ban Văn hóa, Giáo dục Thanh niên, thiếu niên, nhi đồng của Quốc hội cho rằng, như thời phong kiến, dưỡng liêm là người làm quan ngoài lương còn có bổng. Nên quan lại làm việc liêm chính vẫn sống tốt.
Chính vì thế, khi làm quan thì đa số luôn làm việc cố gắng để không bị mất chức, vì sẽ mất đi nguồn sống chính đáng.
Ngoài ra, theo ông Dương Trung Quốc, chống tham nhũng muốn thành công cần sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống.
Ví dụ trong trường hợp của ông Đinh La Thăng. Sai lầm của ông Đinh La Thăng chủ yếu cho đến bây giờ người ta đưa ra xét xử là từ thời ông làm ở Tập đoàn Dầu khí.
Vậy các cơ quan, tổ chức có quyền giám sát ở đâu để cho ông Đinh La Thăng leo cao như vậy?
Nếu tất cả các khâu đều phát hiện sớm thì chắc chắn không có vụ việc như ông Đinh La Thăng xảy ra.
Do đó, trong vụ việc ông Đinh La Thăng không thể quy cho một mình cá nhân ông Thăng sai phạm. Mà cả hệ thống phải rút được kinh nghiệm và bài học.
Cuối cùng, ông Dương Trung Quốc nhấn mạnh: “Trong năm qua đấu tranh chống tham nhũng đã có chuyển biến rất tích cực.
Không chỉ dừng lại việc phát hiện các sai phạm cũ, đưa ra trị tội làm gương mà còn hoàn thiện các văn bản pháp luật, quy định để tìm cách bịt lỗ dò.
Trong chống tham nhũng chúng ta đã phát huy được trách nhiệm của cả hệ thống”.
Trinh Phúc
TIN BÀI LIÊN QUAN:
PHẢN BIỆN ĐƯỜNG LỐI CÁN BỘ CỘNG SẢN

NGUYỄN ĐÌNH CỐNG/ BVN 27-12-2018

1- Đặt vấn đề
Lãnh đạo ĐCSVN đang loay hoay với vấn đề cán bộ (CB), đặc biệt là CB cấp chiến lược. Họ khát khao có được đội ngũ CB vững mạnh, nhưng càng ngày thực tế càng xa rời mong ước, càng phát hiện ra nhiều CB thoái hoa biến chất, làm mất lòng tin của dân, làm ruỗng nát tổ chức, làm lung lay sự lãnh đạo. Họ tìm đủ trăm phương ngàn kế để quy hoạch, lựa chọn, đào tạo, đề bạt, giám sát CB, xây dựng và làm trong sạch tổ chức, nhưng chủ yếu vẫn không đạt được. Vì sao vậy? Phải chăng vì kém trí tuệ và kiêu ngạo mà họ đã chọn chủ thuyết có nhiều độc hại để tôn thờ, làm việc trái ĐẠO TRỜI và LÒNG NGƯỜI. Như thế càng quẫy đạp càng chui sâu vào đống bùng nhùng không lối thoát.
Thực tế cuộc sống, lịch sử và sách báo đã giúp tôi suy nghĩ, chiêm nghiệm, nhận thức về việc làm CB, hoặc theo cách nói dân dã là làm quan. Tôi đề ra thuyết Tam đại và Tam ủng cho việc làm quan (Tam Đại là Đại Nhân, Đại Nghĩa, Đại Sự. Tam Ủng là sự ủng hộ của 3 cấp), cũng đã viết vài bài tiểu luận, một số phản biện về nghị quyết, quy định của ĐCS VN liên quan đến công tác CB. Phản biện này chủ yếu là tập hợp những điều tôi đã viết và công bố, cộng thêm một số suy nghĩ và phát hiện gần đây. Tôi viết nhân dịp nghe nói trung ương Đảng họp lần thứ 9 vào cuối tháng 12/2018 để thảo luận về công tác cán bộ.
Sự suy nghĩ, hiểu biết của một con người là có hạn và chắc rằng những điều được viết trong bài này cũng được nhiều người suy nghĩ, hiểu biết và bàn luận. Tôi trình bày các ý kiến của cá nhân, hy vọng có thể gợi ra vài tham khảo hoặc phản bác.
2- Gốc gác của mọi vấn đề
Chủ nghĩa Mác Lê nin (CNML) là gốc gác đường lối CB của CS. Lãnh đạo ĐCSVN quá tin vào nó, kiên trì nó phải chăng vì chỉ thấy mặt tích cực giả tạo của nó mà không thấy được những độc hại có thật do nó gây ra. Phải chăng vì một thời được học, được nhồi sọ CNML rồi tự bịt mắt, tự bưng tai, để không thấy thực tế, không nghe sự thật, rồi còn bịt mồm người khác, không cho phản biện. Hay còn lý do nào khác. Có thể một số nào đó biết rõ độc hại của CNML, nhưng cố tình lợi dụng nó để vinh thân phì gia, để thi hành mưu sâu kế hiểm.
ĐCSVN đã từng là đảng cách mạng, nay trở thành một đảng chính trị, cầm quyền. Cần thay đổi tổ chức cho phù hợp với nhiệm vụ mới. Thế mà họ không nhận thức được, vẫn khăng khăng tiếp tục như cũ, tự tạo ra mâu thuẫn không sao khắc phục được.
ĐCSVN tự cho mình quyền lãnh đạo toàn diện, đặc biệt là quyền quyết định về CB. Đó là cướp quyền của dân. Họ bày ra trò dân chủ giả hiệu trong bầu cử để lừa mọi người và tự lừa mình.
Đó là đống bùng nhùng lớn mà ĐCSVN đang vướng phải. Không chịu tìm cách thoát ra mà vẫn lăn lộn trong đó thì không có cách nào tạo được đội ngũ CB tài giỏi và liêm khiết, nói gì đến việc có thể nêu gương.
3- Về tiêu chuẩn CB
Có thể quy CB về 2 loại theo nguồn gốc: được bầu và được tuyển. Tiêu chuẩn (TC) chung nhất cho CB là Tài và Đức (CS gọi là Hồng và Chuyên). Tuy vậy nhận thức và vận dụng trong từng giai đoạn có khác nhau.
Hồ sơ quan trọng nhất là lý lịch. Đã từng có thời tổ chức chỉ xét người theo lý lịch. Nhờ lý lịch sáng đẹp một số kẻ ngu dốt và lười biếng đã trở thành ông nọ bà kia. Vì lý lịch có tỳ vết mà nhiều tuổi trẻ tài năng ôm hận chịu vùi dập.
Đối với CS, tiêu chuẩn quan trọng nhất có lẽ là trung thành. Với một đảng hoạt động bí mật, một quân đội thì trung thành là bắt buộc, nhưng đảng chính trị cầm quyền không thực sự cần. Tổng thống Trump của Mỹ đã vào đảng Dân chủ, bỏ Dân chủ, vào Cộng hòa, bỏ Cộng hòa gia nhập đảng Cải cách, bỏ Cải cách để trở lại vào Dân chủ. Lại bỏ Dân chủ quay về với Cộng hòa. Thế mà chẳng thấy ai quan tâm đến sự không trung thành của ông ta. Chỉ có kẻ độc tài mới đòi hỏi cao sự trung thành. Mọi thể chế dân chủ không đòi hỏi trung thành với đảng phái chính trị.
Tiêu chuẩn phải làm qua CB cấp dưới đủ thời gian nào đó mới được đề cử, ứng cử lên cấp trên. Tôi gọi đó là cách leo trèo mà không chấp nhận bước nhảy. Sự phát triển tiệm tiến, trèo dần từng bước là bình thường, nhưng cần có những bước nhảy dành cho những tài năng vượt bậc. Loại bỏ bước nhảy có tác hại ngăn trở tài năng.
Tiêu chuẩn đã có nhiều thành tích và kinh nghiệm là khá thiển cận, ngăn trở việc tìm kiếm những năng lực tiềm ẩn. Chọn CB là để người đó phát huy năng lực, làm những việc mới chứ không phải để họ lặp lại những công việc đã làm. Đành rằng qua việc đã làm thì có thể đánh giá năng lực. Nhưng đó là năng lực trong quá khứ. Giữa một người có nhiều thành tích mà đã cạn tiềm năng và một người tuy chưa có thành tích   (vì chưa được làm), nhưng có nhiều tiềm năng thì rất nên chọn người có tiềm năng. Ở đây có cái khó là người chưa làm, chưa có thành tích, sao mà biết được họ có tiềm năng. (Điều này sẽ bàn sau, trong mục 4 và 5).
Nếu cứ phải qua cấp dưới, cứ phải có thành tích thì Lưu Bị không bái Khổng Minh làm quân sư, chúa Nguyễn Phúc Nguyên không phong cho Đào Duy Từ chức Nha úy nội tán, Tề Hoàn Công không phong đại phu cho người chăn trâu Ninh Thich. Những người vừa kể đã làm nên sự nghiệp lẫy lừng trong lịch sử. Và gần đây, nếu theo yêu cầu phải leo trèo dần qua các chức vụ thì dân Mỹ không bầu Trump làm Tổng thống.
Quyết định (QĐ) số 90 nêu ra nhiều tiêu chuẩn cụ thể cho từng loại cán bộ. Cụ thể đến vụn vặt. Đó là một QĐ chứa nhiều điều vô minh. Nhiều TC đưa ra là những tính cách thông thường, cần thiết cho bất kỳ một con người lương thiện nào, thí dụ: trung thực, khiêm tốn, chân thành, trong sáng, cần, kiệm, liêm chính v.v…Nhiều TC là thông thường đối với bất kỳ cán bộ hoặc đảng viên nào, thí dụ: Kịp thời phát hiện những mâu thuẫn, chủ động đề xuất những nhiệm vụ giải pháp có tính khả thi và hiệu quả, năng động, sáng tạo, cần cù, chịu khó, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm; nói đi đôi với làm; gắn bó mật thiết với nhân dân và vì nhân dân phục vụ ; được cán bộ, đảng viên, quần chúng nhân dân tin tưởng, đủ sức khỏe để thực hiện nhiệm vụ; Có tinh thần yêu nước nồng nàn v.v… Đưa ra nhiều đức tính mà người lương thiện bình thường, CB bình thường cần có để gán cho cán bộ cấp cao là phạm vào lỗi tầm thường hóa. Riêng các TC quan trọng dành riêng cho CB cũng khá mơ hồ.
TC “Tuyệt đối trung thành với lợi ích của Đảng”. Đây là một khái niệm mơ hồ vì chưa thấy một văn bản nào định nghĩa lợi ích của Đảng gồm những thứ gì. Thỉnh thoảng có được nghe giải thích, ngoài lợi ích của dân tộc thì Đảng không còn lợi ích nào khác. Bây giờ lại có “lợi ích của Đảng”. Việc trung thành này có gì khác so với trung thành với các lãnh đạo chóp bu. Trong điều lệ không thấy viết gì về lợi ích của Đảng.
Về TC “Tuyệt đối không tham vọng quyền lực”. Vấn đề quan trọng không phải là tham hay không tham quyền lực mà người ta định dùng quyền lực để làm gì, tương quan giữa năng lực và quyền lực có phù hợp không. Nếu lên án sự tham vọng quyền lực chung chung thì những ứng viên Tổng thống của tất cả các nước đều bị lên án và loại bỏ.
TC “Kiên định Chủ nghĩa Mác-Lênin (CNML)” thể hiện sự vô minh rõ ràng nhất. Một mặt bắt kiên định CNML, mặt khác đề ra TC năng động sáng tạo.
TC “Tốt nghiệp đại học trở lên” thể hiện cái nhìn thiển cận về bằng cấp, sự vô minh về cách đánh giá trình độ.
TC “Sẵn sàng hy sinh vì sự nghiệp cách mạng của Đảng”. Hỏi rằng hiện nay Đảng đang định làm cách mạng gì nữa trong lúc đã khẳng định là đảng cầm quyền?
TC “Có trình độ cao về lý luận chính trị, xây dựng Đảng” là một TC mơ hồ. Những lý luận theo CNML, đường lối xây dựng đảng theo CNML đã tỏ ra quá lỗi thời, quá lạc hậu. Ai đánh giá trình độ này. Liệu có dám đối thoại công khai để thể hiện trình độ này cho toàn dân biết không?
Ngoài QĐ 89 và 90 ngày 4/8/2017 còn có các văn bản liên quan như QĐ số 105, ngày 19/12/2017 về phân cấp quản lý cán bộ. QĐ số 147 và 148 ngày 25/10/2018 lập Ban chỉ đạo xây dựng quy hoạch CB cấp chiến lược, kế hoach số 11 ngày 6/11/2018 của Bộ chính trị về hoạt động của Ban chỉ đạo. Nhận thấy các QĐ về TC chưa đủ mạnh, còn cần thêm các QĐ về nêu gương, ngày 7/6/2012 có QĐ số 101, ngày 19/12/2016 có QĐ số 55 và ngày 25/10/2018 có QĐ số 08. Nêu gương cũng chưa đủ, phải ra thêm những QĐ về kỷ luật và những điều cấm kỵ.
Những văn bản vừa dẫn, phần nhiều là những rừng ngôn từ, nó làm cho nhiều người bị choáng ngợp. Nhưng đọc và phân tích kỹ mới thấy phần lớn chỉ là một mớ tạp nham, thể hiện trình độ thấp kém của người soạn ra và xét duyệt.
Trong nhiều nước dân chủ, tiêu chuẩn bắt buộc của ứng viên, dù là Nghị sĩ hay Tổng thống thường chỉ có hai. Đó là tuổi tối thiểu (không hạn chế tuổi tối đa) và thời gian tối thiểu có quốc tịch và cư trú. Thế còn phẩm chất, năng lực, uy tín, đạo đức… có cần không. Cần quá đi chứ và đó mới là thật sự quan trọng, nhưng không ai đề ra tiêu chuẩn cho ai hết. Cử tri sẽ đánh giá thông qua việc vận động, tranh cử, đối thoại công khai. Người tuyển chọn sẽ đánh giá khi phỏng vấn trực tiếp. Ở Singapore, Lý Quang Diệu trước đây chỉ đề ra 2 tiêu chí để chọn người vào các cơ quan chính quyền là có tài năng và liêm khiết.
4- Bầu cử và quy hoạch
Quan trọng nhất trong bầu cử là danh sách ứng viên gồm những người ứng cử. Có thể ban đầu, ai đó được đề cử, nhưng khi chấp nhận sự đề cử họ trở thành ứng cử. Các ứng viên sẽ tranh cử bằng chương trình hành động với 2 vấn đề chủ yếu: sẽ làm gì và làm như thế nào.
Ở Việt Nam, dưới thể chế CS việc bầu cử trong Đảng hoặc các cơ quan quyền lực nhà nước từ cấp phường, xã trở lên phần lớn chỉ là dân chủ giả hiệu (trừ việc bầu tổ trưởng dân phố và trưởng thôn là còn tương đối có dân chủ). Một việc làm tưởng rằng hay, rằng đúng nhưng lại ẩn chứa sai lầm lớn, đó là cấp ủy nhiệm kỳ cũ quyết định danh sách ứng viên cho nhiệm kỳ mới. Đúng ra họ chỉ được phép lập danh sách ứng viên mà không có quyền quyết định. Rõ ràng nhẩt là Bộ chính trị khóa trước quyết định danh sách các CB chủ chốt của Đảng và của Nhà nước trong nhiệm kỳ sau. Bầu cử kiểu gì mà chưa bầu người ta đã biết chắc ai sẽ trúng và làm chức nào.
Người trước chọn người sau kế nghiệp chỉ xẩy ra trong chế độ quân chủ và độc tài. ĐCSVN gọi là Làm quy hoạch CB. Việc đó tưởng là quá hay, nhưng không phù hợp. Tại sao vậy? Nhiều người nắm quyền lực có một tâm lý muốn người khác theo mình, giống minh vì thế mà thích chọn ra những kế nghiệp có cùng quan điểm. Để xã hội tiến lên đòi hỏi thế hệ sau phải hơn thế hệ trước, phải phát hiện và sửa chữa được sai lầm của thế hệ trước. Vậy trước hết không nên đặt tiêu chuẩn chọn người để kế tục những việc làm của mình (trong đó có việc thực ra là sai mà mình tưởng nhầm là đúng) mà rất nên chọn người biết cách phát hiện và khắc phục, sửa chữa những cái sai mình phạm phải. Sẽ là rất khó để một người đang có chức quyền tự nhận ra cái sai, cái kém của mình, tự phủ định mình, để chấp nhận, để đề bạt người khác có tài năng hơn nhưng có một vài quan điểm khác. Quá khó, may ra chỉ một số ít những bậc hiền nhân mới có thể làm được. Đây là lý do để việc quy hoạch cán bộ khó tìm được người thực tài mà dễ tìm được kẻ cơ hội vì bọn chúng biết phô ra năng lực giả tạo và che đi mục đích ẩn dấu, còn người thực tài thường thể hiện trung thực sự bất đồng quan điểm và vi phạm vào tiêu chuẩn tuyệt đối trung thành, bị loại ngay từ đầu.
Hiện nay một tệ nạn đang ngấm ngầm hoành hành là nạn mua quan bán tước. Tệ nạn này tạo ra môi trường độc hại nhằm dung dưỡng những kẻ cơ hội có tiền và loại bỏ những người trung thực có tài. Nạn mua bán quan tước và danh vị là do tệ tham nhũng sinh ra. Tệ tham nhũng lại được sự độc quyền nuôi dưỡng. Trong môi trường như vậy mà tìm cách quy hoạch cán bộ thì không khéo “tránh vỏ dưa lại gặp vỏ dừa”. Từ chỗ chạy chức chạy quyền sẽ chuyển thành chạy chỗ trong quy hoạch. Rõ ràng là phải chiếm được một chỗ trong quy hoạch thì mới mong tìm đường tiến thân. Cách làm như vậy chỉ thích hợp với kẻ cơ hội có tiền, không thích hợp với người có thực tài , biết tự trọng. Gặp môi trường không trong sạch thì người có thực tài sẽ tìm lối thoát thân bằng cách nhập vào dòng “chảy máu chất xám” hoặc ôm hận chờ thời chứ không chịu xin một chỗ trong quy hoạch.
QĐ 105 với 5 bước tuyển chọn ứng viên (phụ lục 2) và kế hoạch 11 (ngày 6/11/2018) với 4 điểm mới trong cách tiến hành, trong đó có đổi mới quy trình và coi trọng bản lĩnh chính trị, được nhiều nhà lý luận CS ca ngợi là bài bản, chặt chẽ, công tâm, loại bỏ được bọn tự diễn biến và bọn bất tài kém đức lại là con ông cháu cha, tránh được tệ nạn chạy chức chạy quyền, chạy quy hoạch. Bài bản, chặt chẽ, công tâm chỉ là hình thức, có làm thật mới biết bên trong còn ẩn dấu một số chước quỷ mưu ma. Loại được bọn tự diễn biến, bọn bất tài con ông cháu cha là có thể, nhưng rất khó dẹp được nạn chạy quy hoạch, nó sẽ biến tướng ngày càng tinh vi. Nhưng quan trọng nhất là rất khó chọn được người thực sự có tài năng. Họ đã bị loại hoặc tự loại từ vòng đầu.
Trong bầu cử, để cho cử tri biết và đánh gia tiềm năng của ứng viên thì tổ chức bầu cử phải tạo điều kiện để ứng viên trình bày chương trình hành động (sẽ làm gì và làm như thế nào), quan điểm về các vấn đề quốc kế dân sinh, đối thoại trực tiếp với cử tri hoặc với các ứng viên khác. Trình bày chương trình hành động chứ không phải báo cáo thành tích, đối thoại trực tiếp chứ không phải tuyên truyền và hô khẩu hiệu.
Ở VN, bầu Quốc hội là “Đảng cử dân bầu”, trong Đảng thì người cũ cử để bầu người mới (cũ là cấp ủy hết nhiệm kỳ, mới là cấp ủy sẽ được bầu). Không có vận động công khai, không có tranh cử. Kiểu bầu cử như thế vừa phản dân chủ, phản tiến bộ, phản khoa học.
5- Tuyển chọn và đề bạt
QĐ 105 khẳng định: Đảng thống nhất lãnh đạo công tác cán bộ và quản lý đội ngũ cán bộ. Từ việc cử người đứng đầu các cơ quan chính quyền như Chủ tich nước, Chủ tịch Quốc hội, Thủ tướng, các Bộ trưởng cho đến Chủ tịch UBND xã, phường; việc phong tướng tá của Quân đội và Công an, nhất nhất đều do Đảng quyết định. Quốc hội và các Hội đồng nhân dân chẳng có quyền hành gì, chỉ có việc bỏ phiếu theo gậy chỉ huy. Như vậy Đảng đã cướp quyền của Quốc hội và của toàn dân trong công tác cán bộ, trắng trợn vi phạm Hiến pháp. Việc các ông bà đặt tay lên Hiến pháp, đọc lời thề theo mẫu, tại Quốc hội, chỉ là trò hề.
Ở các cơ quan, quyền hành về cán bộ phụ thuộc chủ yếu vào trưởng phòng (ban, vụ…) tổ chức.Thỉnh thoảng ở một vài nơi hiếm hoi nào đấy có được vị trưởng như thế có trình độ, có phẩm chất tốt, đã giúp cho cơ quan tạo được đội ngũ nhân sự vững mạnh. Nhưng phần lớn cán bộ tổ chức thiếu những phẩm chất cần thiết. Tổ chức là làm việc với con người, nhưng chủ yếu họ làm việc với giấy tờ, họ xét lý lịch và đánh giá phẩm chất con người thông qua tuổi đảng, các chức vụ đã làm, các bằng cấp cùng chứng chỉ, và đặc biết thông qua quan hệ cá nhân cùng các thư tay của các anh chị ở trên. Tại sao như vậy? Tại vì phần lớn CB tổ chức được cho là cần có lập trường giai cấp vững vàng còn trình độ chuyên môn thì phiên phiến cũng được. Không thể trực tiếp tìm hiểu, kiểm tra về chuyên môn nên đành phải dựa vào bằng cấp hoặc chứng chỉ. Đó là chỗ sơ hở lớn cho bọn làm và dùng bằng giả hoặc bằng dởm.
Thời phong kiến nhà vua dùng các phẩm hàm từ nhất phẩm đến cửu phẩm để ban cho những người có một công lao hoặc vị thế nào đó. Những ông cửu phẩm, bát phẩm chỉ là danh xưng, không phải chức vụ. Thế nhưng dưới chế độ CS, một thời người ta đã đem chức vụ trao cho người có công như là một phần thưởng, một quyền lợi. Ông này đã hoạt động bí mật, bị Pháp bắt ở tù, vậy để ông ta làm Chủ tịch huyện hoặc tỉnh. Ông kia, bộ đội chuyển ngành, đã là cán bộ trung đoàn, vậy phải để ông làm Giám đốc xí nghiệp, Hiệu phó trường đại học hoặc Vụ trưởng v.v…. NHững người như vậy một thời đã kìm hãm sự phát triển. Họ được giao chức vụ nhưng không có năng lực làm việc, biến thành “ông bình vôi” (chữ cuả Phan Khôi). Đáng lẽ vì công việc mà tìm người, nhưng trong nhiều trường hợp đã vì người mà bịa ra việc.
Ứng viên trong việc tuyển chọn cần được cơ quan hoặc CB tuyển chọn tạo điều kiện để thể hiện năng lực tiềm ẩn và trước hết họ cần chuẩn bị để thể hiện năng lực đó trong phỏng vấn, trong kiểm tra, trong thử việc. Bạn có thể chuẩn bị một lý lịch trong sạch và sáng ngời, một hồ sơ thật đẹp với nhiều bằng cấp, nhiều chứng chỉ và cả thư tay, kèm phong bì dấu kín để nộp cho một ông CB tổ chức , nhưng để dự phỏng vấn trực tiếp , do người có trình độ chủ trì, bạn cần thể hiện con người thật của bạn.
Rồi việc tăng lương, thăng cấp hàm. Đúng ra việc này phải dựa vào kết quả công việc và năng lực, nhưng như thế lại cần đến trình độ người đánh giá. Mà người đánh giá lại không có trình độ cần thiết nên đành phải dựa vào bằng cấp và thời gian công tác. Cái việc khuyến khích “sống lâu lên lão làng”, không làm gì cũng 3 năm tăng lương, 3 năm tăng bậc là việc làm kém trí tuệ, kém hiệu quả, cứ tưởng là hay, là đúng, nhưng nó làm chậm sự phát triển.
6- Hiến kế
Tôi biết, lãnh đạo chủ chốt của Đảng không muốn nghe những phản biện, những hiến kế của người nói thẳng. Họ chỉ thích nghe những lời tâng bốc nịnh hót. Tôi cố tìm những lời không tâng bốc nịnh hót, vẫn nói lên được ý kiến của mình mà vẫn làm cho lãnh đạo vui lòng lắng nghe. Nghĩ mãi mà không tìm ra được. Thôi thì cứ viết theo ý mình, ai nghe được đến đâu hay đến đó.
Đảng muốn có được đội ngũ CB giỏi giang, vững mạnh, đặc biệt là CB cấp chiến lược, thì trước hết phải thoát ra khỏi đống bùng nhùng viết ở mục 2.
Làm sao để thoát ra được. Trước hết phải tự chân thật với chính mình. Liệu khi tuyên bố câu: “Ngoài lợi ích của dân tộc Đảng không còn lợi ích nào khác” có thật lòng không. Liệu từ Tổng Bí thư, Ủy viên Bộ Chính trị cho đến các đảng viên có nghĩ đúng như vậy không. Nếu đó chỉ là mánh khóe, là tuyên truyền, nói vậy nhưng không phải vậy, thì thôi, không bàn thêm. Nếu thật lòng như vậy thì hãy nghiêm túc thảo luận tiếp, hiện nay lợi ích của dân tộc là gì, hãy để cho tự do ngôn luận.
Thứ đến cần thật công tâm, thật khách quan đánh giá sự hoạt động vì dân chủ của các tổ chức xã hội dân sự, đánh giá đúng những người bị cho là tự diễn biến như Nguyên Ngọc, Chu Hảo, Nguyễn Trung, Hà Sĩ Phu, Nguyễn Thanh Giang, Nguyễn Khắc Mai, Nguyễn Huệ Chi, Tương Lai, Nguyễn Quang A, Nguyên Bình v.v…, xem thực sự họ là người như thế nào. Phải tạo ra môi trường thật sự tự do và dân chủ thì tài năng mới nẩy nở, mới có người tài mà chọn. Vườn ươm tài năng không phải là các trường các viện nghiên cứu mà là môi trường tự do về học thuật, tự do tư tưởng trong toàn xã hội, đặc biệt là trong các trường các viện.
Quan trọng nhất là thấy được đống bùng nhùng. Có thể nhiều người đang vướng trong ấy không thấy được mà người đứng ở ngoài thấy rõ hơn. Hãy từ bỏ thói kiêu ngạo cộng sản, chịu khó lắng nghe, mời những trí thức phản biện đến để nghe họ trình bày, đối thoại với họ.
Trừ những hành động theo bản năng và thói quen, còn hoạt động của người ta phải bắt đầu bằng nhận thức. Con người tử tế cần nhận thức đúng. Người làm lãnh đạo và quản lý xã hội càng cần phải có nhận thức đúng. Trong hoàn cảnh hiện nay nhiều điều đúng sai lẫn lộn. Muốn có được nhận thức đúng, phải đem nó ra cọ xát, đối chiếu, thử thách, phản biện. Còn những người, nếu cứ khư khư ôm chặt lấy một mớ giáo điều cũ rích, cứ kiên trì một chủ nghĩa có đầy độc hại và ảo tưởng thì không biết sẽ trở thành loại người như thế nào?
N. Đ. C.
Tác giả gửi BVN

THẾ HỆ THỨ BA

HUY ĐỨC/ FB Trương Huy San / viet-studies 26-12-2018

BCT giới thiệu nhân sự quy hoạch hai năm trước đại hội là một cách làm mới nhưng để kết quả không như cũ thì Đảng phải công khai ngay danh sách cho dân giám sát.
Nếu "nhà nước thực sự là của dân" như Đảng tuyên bố thì nhân sự không phải là công việc nội bộ của Đảng. Phần lớn trong 200 con người được quy hoạch đó đang hoặc sẽ nắm giữ những quyền lực then chốt nhất của nhân dân. Nên nhớ là những Nguyễn Tấn Dũng, Trần Đại Quang, Đinh La Thăng, Tất Thành Cang... đều được quy hoạch từ rất sớm.
Nhưng bản chất của "quy hoạch” vẫn là sự lựa chọn của các bậc cha chú. Ông Võ Văn Kiệt thường nói, "Lãnh đạo phải hơn người khác một cái đầu; nhưng khi không hơn người khác, họ thường có khuynh hướng chọn người kém mình một cái đầu". Bộ máy cũ không những đẻ ra chính nó mà còn đẻ ra một thế hệ kế tục kém xa hơn nó. Đó là kết quả sinh sản của những cuộc hôn nhân cận huyết.
Hơn 70 năm qua đã có 3 thế hệ nắm quyền, cả ba thế hệ đều không có vai trò của dân thông qua những thiết chế thực quyền.
Thế hệ các bậc "công thần khai chế độ", bao gồm những người cho dù xuất thân là vô sản, giang hồ hay trí thức, thì cũng đều là những người có khát vọng. Lựa chọn của họ có thể quăng quật đất nước qua biết bao tao loạn nhưng tham vọng của họ không tủn mủn như vàng bạc hay chức tước cho vợ con. Họ biết chuẩn bị một thế hệ kế tục "con đường" của mình.
Thế hệ được lựa chọn này có thể tính từ Phan Văn Khải, Nguyễn Đình Lộc, Đậu Ngọc Xuân... và những người tiếp theo như Đỗ Quốc Sam, Vũ Khoan, Trần Xuân Giá, Võ Hồng Phúc... Họ hoặc là có nguồn gốc trí thức hoặc được Đảng cho ăn học nhưng vẫn mang khí chất của những người trí thức.
Cho dù được chuẩn bị để "kế tục sự nghiệp", nhưng khi họ cầm quyền cũng là khi Liên Xô sụp đổ. Nhiều người trong số họ tự giải phóng đầu óc mình ra khỏi tình trạng "bị cầm tù trong sự giáo điều". Dù nhiều người không hẳn là liêm khiết, khí chất kẻ sỹ vẫn giúp họ đặt khát vọng quốc gia, dân tộc cao hơn lợi ích cá nhân. Chính họ nhìn thấy sự lầm than chủ yếu vì "lỗi hệ thống" chứ không đổ cho chiến tranh, chia cắt.
Họ khôn ngoan cài cắm các khái niệm tích cực vào các văn kiện, rồi mềm dẻo "thể chế hoá" chúng. Hiến pháp 1992, Luật Đất Đai 1993, Luật Doanh Nghiệp 1999..., những chính sách mang dấu ấn của họ, đã thiết lập các hành lang pháp lý để VN có thể đặt chân đến cánh cửa của kinh tế thị trường. Họ là thế hệ thấu hiểu mô hình Xô - Viết, chính họ đã khôn ngoan biến công cuộc đổi mới của Đảng (từ 1986) - khởi xướng bởi những người từng là con đẻ của Xô - Viết - trở thành một công cuộc từng bước đưa VN thoát khỏi mô hình Xô - Viết.
Tiếc thay, họ thường nghiêng về kỹ trị hơn là chính trị. Họ thua ngay những người gần như cùng thời với mình như Nguyễn Tấn Dũng, Nguyễn Sinh Hùng...
Thế hệ thứ Ba, không phải không còn những người có khí chất, biết giữ gìn. Tuy nhiên, những người còn chút lòng với đất nước này nhanh chóng bị đẩy vào nhóm thiểu số. Nguyên tắc "tập trung dân chủ" từng tập trung vào tay Tổng bí thư, trong hai nhiệm kỳ gần như nằm trong tay Nguyễn Tấn Dũng.
Nguyễn Tấn Dũng được cơ cấu vào dự khuyết Trung ương năm 1986, khi đang là Bí thư Hà Tiên. Chẳng phải Võ Văn Kiệt, hay Lê Đức Anh mà chính học thuyết "pháo đài cấp huyện" của Lê Duẩn đã chọn ông, một người chẳng tài cán, chưa công lao, như đã chọn Nguyễn Thị Xuân Mỹ (Quận Lê Chân, Hải Phòng), Trương Mỹ Hoa (Tân Bình)... Cơ hội thực sự của Nguyễn Tấn Dũng là được đón Lê Đức Anh tới thăm Kiên Giang vào ngày 5-5-1993. Chỉ mấy tháng sau, Ba Dũng được đưa ra làm thứ trưởng Bộ Nội Vụ thay thế Tướng Võ Viết Thanh, trong một ý đồ nắm Bộ sức mạnh này của Lê Đức Anh.
Ai từng biết Ba Dũng trước khi ông ta lên Thủ tướng thì mới thấy đó là một con người hoàn toàn khác, thân thiện với đồng sự; ngoan ngoãn, nhất mực vâng lời các cha chú Anh - Kiệt - Mười. Võ Văn Kiệt thích Ba Dũng vì tính quyết đoán. Đỗ Mười chọn ông ta vì "con liệt sỹ, lại đã kinh qua chiến đấu, kiên định vững vàng". Ông Võ Văn Kiệt nhận ra con người Ba Dũng chỉ sau một năm Ba Dũng trở thành Thủ tướng. Tam nhân chọn lựa nhưng chỉ có Lê Đức Anh là đứng rất lâu sau lưng Ba Dũng.
Hai thập niên ông tướng này bảo vệ đất quân đội cũng vì quyền lực; rồi chính ông để cho Ba Dũng, Phùng Quang Thanh... chia chác đất quân đội cũng vì tiếp tục muốn có ảnh hưởng quyền lực. Trước Đại hội, khi sức đã tàn ông Tướng vẫn còn can thiệp để giữ "anh Ba" ở lại.
Điểm nổi bật của "thế hệ thứ Ba" là hiểu biết rất "ba chớp ba nhoáng" về mô hình Xô - Viết nhưng lại cầm quyền vào thời điểm quyền lực rất có màu. Những người tôn thờ tiền bạc nhất lại rất giỏi nói những lời có cánh về "định hướng". Họ tăng trưởng nhanh dưới thời Ba Dũng. Họ không chỉ tự tha hoá mình về mặt con người, mà còn làm vô hiệu các nỗ lực cải cách thể chế của những người tiền nhiệm. Giai đoạn sau 2006, Việt Nam thay vì có thể vững chắc đi đến thị trường, con đường tích tụ tư bản của các doanh nghiệp phần lớn bị đặt ở sân sau, hoang dã.
Đúng là lỗi hệ thống nhưng chính những người như Nguyễn Tấn Dũng đã chung chạ bừa bãi với phần lăng loàn nhất của thể chế để "đẻ" ra những Đinh La Thăng, Bắc Hà, Phan Văn Vĩnh... và "khối doanh nghiệp sân sau". Tất Thành Cang không chỉ nằm trong số đó mà còn là truyền nhân nguy hiểm nhất. Cang không chỉ giỏi ton hót Lê Thanh Hải, Nguyễn Tấn Dũng... mà còn chơi trong nhóm các cậu ấm Nguyễn Thanh Nghị, Lê Trương Hải Hiếu... Người dân Sài Gòn không phải không biết Cang là ai. Vấn đề là quy trình cán bộ đưa Cang lên nắm quyền không có vai trò của các đảng viên tử tế, đừng nói chi vai trò của dân.
Đội ngũ lãnh đạo đất nước này phần lớn được lựa chọn trong mười năm qua; nhung nhúc "những đứa con cận huyết". Họ chỉ kém sự du côn của Cang và không được vẫy vùng trong lãnh địa của "anh Hai". Các quy trình đã từng đưa họ lên, khi có cơ hội sẽ đưa họ thành Cang, thành Thăng, thành Vĩnh...
Cả ba thế hệ đều đã lệ thuộc rất nhiều vào cá nhân, thế hệ nào cũng không tránh được sự tha hoá. Đừng để "thế hệ thứ Ba" khi có cơ hội lại đưa đất nước quay lại "thời kỳ Ba Dũng". Phải để những kẻ tha hoá biết sợ dân, sợ thể chế chứ không chỉ sợ một người; phải để cây thành rừng, thành gỗ chứ không chỉ thành củi. Dân chúng hân hoan khi thấy bọn tham nhũng bị tống vào tù; nhưng dân chúng cần có đủ niềm tin vào thể chế để tìm cảm hứng phát triển ngay cả khi "lò" tắt.