Thứ Sáu, 29 tháng 12, 2017

20171229. XUNG QUANH VỤ BÁN SABECO

ĐIỂM BÁO MẠNG
XUNG QUANH CHUYỆN BÁN SABECO

TỔNG HỢP CỦA BVN 29-12-2017

1. Chuyên gia kinh tế: vụ Sabeco ‘lộ’ ra nhiều nguy cơ

Dây chuyền sản xuất bia Sabeco
Các chuyên gia kinh tế bày tỏ lo ngại về việc hơn 50% cổ phần của Công ty Sabeco, tức Tổng công ty Bia - Rượu - Nước giải khát Sài Gòn, rơi vào tay của một nhà đầu tư nước ngoài. Họ cho rằng không nên vì cần tiền trả nợ mà làm lợi cho tư nhân nước ngoài, phá hỏng thương hiệu Việt.
Từ thành phố New York, Tiến sĩ kinh tế Vũ Quang Việt, nguyên Vụ trưởng Vụ Tài khoản Quốc gia thuộc Cục Thống kê LHQ, nói với VOA rằng việc bán cổ phần Sabeco cho nhà đầu tư nước ngoài, đi ngược lại với chính sách phát triển kinh tế tư nhân mà Việt Nam từng hô hào:
Chiến lược đi bán cho nước ngoài không phải là chiến lược phát triển tư nhân trong nước mà là phát triển kinh tế tư nhân nước ngoài.
Tiến sĩ Vũ Quang Việt
“Chiến lược đi bán cho nước ngoài không phải là chiến lược phát triển tư nhân trong nước mà là phát triển kinh tế tư nhân nước ngoài. Bây giờ hướng họ giải quyết là ngược lại. Họ bán những công ty này cho nước ngoài. Sabeco là công ty có nhiều người trong nước biết và có lợi nhuận rất cao.
“Tôi nhìn lại thống kê của Việt Nam và thấy rằng kinh tế tư nhân trong nước có chiều hướng giảm, năm 2005, GDP của khu vực tư nhân là 8,5%, đến 2016 chỉ còn 8,26%. Trong khi đó kinh tế của khu vực nước ngoài (FDI) tăng từ 15% đến 18%. Vấn đề đặt ra là chính phủ Việt Nam muốn gì?”.
Sau phiên đấu giá cổ phần của Công ty Sabeco ngày 18/12, Công ty mới thành lập Vietnam Beverage thuộc Tập đoàn ThaiBev đã chính thức sở hữu hơn 53% cổ phần của Sabeco, trị giá khoảng 4,8 tỉ đôla.
Vietnam Beverage là một công ty mới thành lập tại Việt Nam và được nắm giữ gián tiếp 49% bởi BeerCo Ltd, công ty bia do ThaiBev sở hữu 100% - có trụ sở tại Hong Kong, của một tỉ phú người Thái gốc Hoa tên Charoen Sirivadhanabhakdi.

clip_image002
Thông tin về Công ty Sabeco
Tiến sĩ Vũ Quang Việt nhận định, nếu Việt Nam muốn ưu tiên phát triển kinh tế trong nước thì nên bán các doanh nghiệp làm ăn sinh lãi như Sabeco cho các nhà đầu tư ở trong nước. Ông nêu ra một số nghi vấn về động cơ bán cổ phần Sabeco cho nước ngoài.
“Sabeco đang có lãi, trong khi rất nhiều công ty quốc doanh khác thua lỗ, tại sao không tìm cách bán những công ty không có lãi cao? Không cải cách những công ty lãi ít? Tại sao lại bán đi những công ty đang đóng góp lợi nhuận cho ngân sách quốc gia? Nếu phân chia cổ phần và bán trên thị trường chứng khoán Việt Nam thì có rất nhiều người Việt Nam mua chứ!”.
Hôm 22/12, ThaiBev công bố thông tin về thương vụ mua cổ phần Sabeco lên cho Sở Giao dịch chứng khoán Singapore.
ThaiBev nói Sabeco là doanh nghiệp có chất lượng cao với lịch sử hơn 140 năm và có thương hiệu nổi tiếng như bia Sài Gòn và bia 333. Sabeco có thị phần lớn nhất trong ngành bia Việt Nam, tình hình tài chính và kinh doanh tăng trưởng tốt. ThaiBev cho rằng thị trường bia Việt Nam rất hấp dẫn với vị trí lớn nhất ASEAN và đứng thứ 3 châu Á, chỉ sau Trung Quốc và Nhật Bản.
Sabeco, tên đầy đủ là Tổng công ty Bia - Rượu - Nước giải khát Sài Gòn, hiện chiếm hơn 40% thị phần Việt Nam và đạt lợi nhuận trước thuế hơn 5 nghìn 700 tỉ đồng trong năm 2016, theo các công ty nghiên cứu thị trường.
Báo Dân trí trích lời chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan nói:
“Tôi đau nhất vẫn là không chỉ Sabeco mà nhiều doanh nghiệp nhà nước sau bao năm nuôi dưỡng, phải bán cho đối tác ngoại.
…Các doanh nghiệp trong nước vẫn đủ điều kiện để mua và có thể mua được. Tôi nghĩ xu hướng sính ngoại không chỉ trách người dân Việt Nam mà chính ngay từ chính sách của chúng ta”.
Trong quá trình mua bán - sáp nhập (M&A), nhiều doanh nghiệp tầm trung tại Việt Nam đã bị “thôn tính,” nhưng những thương hiệu lớn như Sabeco, và trước đó là Vinamilk, cũng lần lượt rơi vào tay nước ngoài là một làn sóng “rất đáng lo”.
Từ Hà Nội, Tiến sĩ kinh tế Lê Đăng Doanh nói rằng ngay từ ban đầu, các nhà đầu tư Việt Nam có tham gia mua cổ phần Sabeco, nhưng họ phải chấp nhận thua cuộc vì phía nước ngoài “đẩy giá quá cao”.
“Chúng ta cần phải thấy là các nhà đầu tư Thái Lan đã nâng giá lên rất cao, vì vậy nhà đầu tư Việt Nam rất là cân nhắc. Lúc đầu tiên cũng có nhà đầu tư Việt Nam tham gia, nhưng khi đẩy giá lên cao thì các nhà đầu tư Việt Nam rời khỏi cuộc đua đó. Đó là sự tính toán chuyên nghiệp, hoàn toàn là phương thức đầu cơ để nhà đầu tư Thái ôm trọn số cổ phiếu bán ra”.
Lúc đầu tiên cũng có nhà đầu tư Việt Nam tham gia, nhưng khi đẩy giá lên cao thì các nhà đầu tư Việt Nam rời khỏi cuộc đua đó. Đó là sự tính toán chuyên nghiệp, hoàn toàn là phương thức đầu cơ để nhà đầu tư Thái ôm trọn số cổ phiếu bán ra.
Tiến sĩ Lê Đăng Doanh
Tiến sĩ Doanh cảnh báo rằng Sabeco, “con gà đẻ trứng vàng của Việt Nam”, khi được chuyển sang nhà đầu tư nước ngoài thì lợi nhuận mà công ty này thu được, phần hơn lớn sẽ thuộc về nhà đầu tư nước ngoài.
Trả lời báo Straight Times, ông Phạm Phú Ngọc Trai, cựu Tổng giám đốc Pepsico Việt Nam, đồng thời là Chủ tịch GIBC cũng nhìn nhận các nhà đầu tư Thái có nhiều lợi thế hơn các đối thủ khác.
Bà Vũ Kim Hạnh, cựu Tổng Biên tập báo Tuổi Trẻ, một trong những người sáng lập Trung tâm Nghiên cứu Kinh doanh và Hỗ trợ Doanh nghiệp (SBA), công khai bày tỏ sự lo âu với báo chí:
“Sau bảy năm vận động Ưu tiên dùng hàng Việt, nay lại muốn đem bán hết những thương hiệu Việt mạnh nhất”.
Báo Người Lao động cảnh báo về nguy cơ “thiếu vắng tinh thần dân tộc” trong vụ Sabeco. Tờ báo này nói Thái Lan là đối thủ của Việt Nam về hàng tiêu dùng, khi lĩnh vực này bị thống trị bởi tỉ phú người Thái gốc Hoa thì hàng Thái và hàng Trung Quốc càng dễ dàng đánh bật hàng Việt ngay trên "sân nhà" Việt Nam.

clip_image003
Người uống bia ở Hà Nội
Tiến sĩ Vũ Quang Việt lý giải rằng có thể vì Việt Nam cần tiền trả nợ nước ngoài nên đành phải bán những doanh nghiệp “ăn nên làm ra” như Sabeco:
“Cả một thời gian dài vừa rồi, Việt Nam mượn vốn nước ngoài để phát triển doanh nghiệp quốc doanh và hầu hết là lỗ và gây nợ rất lớn. Sắp tới họ gặp vấn đề trả nợ, nợ chiếm 20% ngân sách quốc gia. Muốn vốn để tiếp tục cho các doanh nghiệp này thì họ nghĩ ngay đến việc bán công ty Việt Nam cho nước ngoài. Nhưng vốn này chưa chắc giúp nền kinh tế phát triển mà chỉ tiếp tay cho tham nhũng, tiêu hoang giống như trước nay”.
Ngay sau vụ Sabeco bị “thôn tính,” ông Trương Thanh Hoài, Cục trưởng Cục Công nghiệp, Bộ Công Thương, khẳng định với báo chí rằng Sabeco vẫn là doanh nghiệp Việt Nam, và “thương hiệu bia Việt Nam vẫn được giữ gìn và phát triển”.

2. Bán Sabeco để ‘đầu tư phát triển’ hay vào túi quan tham?


clip_image005
Bán, bán nữa cho đến lúc chẳng còn gì để bán! Ảnh: VOA Tiếng Việt
Vietnam – Cali Today news –  “Cả một thời gian dài vừa rồi, Việt Nam mượn vốn nước ngoài để phát triển doanh nghiệp quốc doanh và hầu hết là lỗ và gây nợ rất lớn. Sắp tới họ gặp vấn đề trả nợ, nợ chiếm 20% ngân sách quốc gia. Muốn vốn để tiếp tục cho các doanh nghiệp này thì họ nghĩ ngay đến việc bán công ty Việt Nam cho nước ngoài. Nhưng vốn này chưa chắc giúp nền kinh tế phát triển mà chỉ tiếp tay cho tham nhũng, tiêu hoang giống như trước nay.” – Tiến sĩ Vũ Quang Việt – nguyên Vụ trưởng Vụ Tài khoản Quốc gia thuộc Cục Thống kê LHQ – nói với VOA Tiếng Việt về việc chính phủ Việt Nam vừa phải bán những doanh nghiệp “ăn nên làm ra” như Sabeco ( Tổng công ty Bia – Rượu – Nước giải khát Sài Gòn).
Nhiều chuyên gia kinh tế cũng bày tỏ lo ngại về việc hơn 50% cổ phần của Công ty Sabeco, tức Tổng công ty Bia – Rượu – Nước giải khát Sài Gòn, rơi vào tay của một nhà đầu tư nước ngoài. Họ cho rằng không nên vì cần tiền trả nợ mà làm lợi cho tư nhân nước ngoài, phá hỏng thương hiệu Việt…
Trong khi kế hoạch bán đường, bán cảng, bán sân bay… mà Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng chỉ đạo các bộ ngành “nghiên cứu thực hiện” từ năm 2015 vẫn chưa đâu vào đâu, đơn giản là vì chưa có ai mua, thì việc Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc rút tiền từ cổ phần nhà nước trong các doanh nghiệp lớn là chóng vánh và thuận lợi nhất.
Từ tháng 8/2016, Thủ tướng Phúc đã phải chỉ đạo tiếp tục bán vốn tại hàng loạt doanh nghiệp khủng như Tổng công ty CP Bia rượu nước giải khát Sài Gòn (Sabeco), Tổng công ty CP Bia rượu nước giải khát Hà Nội (Habeco) và bán cổ phần của Tổng công ty Đầu tư và kinh doanh vốn nhà nước (SCIC) tại 10 doanh nghiệp như Công ty CP Sữa VN (Vinamilk), Tổng công ty CP Bảo Minh, Tổng công ty CP Tái bảo hiểm quốc gia VN, Công ty CP nhựa Thiếu Niên Tiền Phong, Công ty CP FPT, Công ty CP viễn thông FPT…
Khi đó, một chuyên gia ngành tài chính ước tính, nếu bán hết vốn nhà nước tại 10 công ty thuộc SCIC cùng Habeco, Sabeco, Nhà nước có thể thu được tới 7 tỷ USD (khoảng 150.000 tỉ đồng).
Con số 150.000 tỷ đồng trên, bằng khoảng 13% chi ngân sách năm 2016 hoặc năm 2017, là một số tiền lớn và đáng kể trong bối cảnh đảng không biết lấy tiền đâu để chi xài sau những vụ suýt nữa vỡ nợ của các thành ủy Cà Mau và tỉnh ủy Bạc Liêu, để sang năm 2016 và 2017 còn nghe nói đảng đã phải dùng đến “quỹ đen” (một loại quỹ dự phòng trong đảng) và đang phải tìm cách “nhất thể hóa” giữa một số cơ quan đảng với cơ quan chính quyền để tiết giảm nguồn chi ngân sách.
Số tiền 150.000 tỷ đồng trên có thể sẽ bù đắp cho khoản bội chi ngân sách năm 2016 hoặc 2017 có thể lên đến 150.000 tỷ đồng hoặc hơn.
Thế nhưng 150.000 tỷ đồng cũng chỉ đủ để chi ngân sách khoảng 1,5 tháng. Câu hỏi đặt ra là sau khi bán sạch những cổ phần ngon ăn và màu mỡ nhất tại các doanh nghiệp, chính quyền Việt Nam còn gì để bán?
Nhiều chuyên gia gần gũi nhà nước cũng tình thật về tình trạng cạn kiệt nguồn lực ở Việt Nam. Chính phủ của ông Nguyễn Xuân Phúc cũng bởi thế đang phải đối mặt với một tương lai cực kỳ nan giải: tìm đâu ra “nguồn lực” để bán vào năm 2018 và trong vài năm sau đó, để ngân sách không bị vỡ nợ?
Vào thời gian gần đây, Ngân hàng nhà nước và Bộ Tài chính không chỉ tiếp tục đẩy mạnh vay mượn quỹ Bảo hiểm xã hội và quỹ Bảo hiểm y tế, mà một lần nữa phải “nhìn trộm túi quần dân chúng”: 500 tấn vàng vẫn còn rải rác trong dân, làm thế nào tung “chứng chỉ vàng” để thu gom tất cả, lấy vàng chi xài cho ngân sách và đổi sang ngoại tệ để trả nợ nước ngoài, còn phần trả vàng cho dân chúng thì để các chế độ sau gánh!
Bán, bán nữa cho đến lúc chẳng còn gì để bán!
Đã có một giải đáp cho ẩn số trong phương trình “chính phủ sẽ bán đến khi nào?”: Tại kỳ họp quốc hội tháng 10 -11 năm 2017, một quan chức trong Ủy ban ngân sách quốc hội đã tán thán rằng “Cứ bán như thế này thì đến nhiệm kỳ sau chẳng còn gì để bán nữa!”.
“Nhiệm kỳ sau” là vào khoảng năm 2021. Nhưng một số chuyên gia nhà nước đã ước tính rằng với đà bán doanh nghiệp nhà nước như hiện thời, “deadline 2018” sẽ co ngắn lại, có thể vào năm 2019 hoặc 2020.
Sau sự thất thủ của cổ phần nhà nước tại nhiều doanh nghiệp lớn, lẽ đương nhiên những doanh nghiệp này sẽ rơi vào tay các tập đoàn lớn, trong đó hẳn có mặt nhiều kẻ con ông cháu cha và nhóm quan chức “tham nhũng chính sách”. Nhưng đó rất có thể là những “con bò sữa” cuối cùng mà Chính phủ còn để bán.
Trong những ngày này, một số tờ báo đảng tỏ ra hào hứng với con số 110.000 tỷ đồng thu được từ bán Sabeco, cùng lúc Quốc hội lên kế hoạch “chia chác” cho các khoản “đầu tư phát triển” và những khoản còn đang bị thiếu hụt trầm trọng.
Nhưng lại đang xuất hiện nhiều nghi vấn trong dư luận xã hội về một phần không nhỏ của số tiền khổng lồ 110.000 tỷ đồng đó đã (hoặc sẽ) rơi vào túi đám quan chức tham nhũng.
T.L.

3. Tiền tỉ do bán doanh nghiệp Nhà nước nên 'tiêu' vào đâu?

LÊ THANH - N.AN
TTO - "Trận đánh lớn" Sabeco Nhà nước đã có gần 5 tỉ USD. Năm 2018, thêm 65 doanh nghiệp cổ phần hóa ngân sách sẽ có thêm nhiều tỉ đô. Theo bạn, số tiền đó nên làm gì?

clip_image007
Hàng tỉ USD từ bán vốn doanh nghiệp Nhà nước nên được đầu tư vào cơ sở hạ tầng - Ảnh: THU HOÀI
Theo Nghị quyết 26 năm 2016, Quốc hội đã đề ra mục tiêu cổ phần hóa và thoái vốn Nhà nước phải đạt tối thiểu 250.000 tỉ đồng cho đầu tư công giai đoạn 2016 - 2020, trong đó năm 2017 là 60.000 tỉ đồng và năm 2018 là 65.000 tỉ đồng.
Như vậy, chỉ tính riêng số tiền thu được từ đợt thoái vốn khỏi Sabeco ngày 18-12 đã đạt gần 110.000 tỉ đồng, vượt xa chỉ tiêu.
Ông Đặng Quyết Tiến, Cục trưởng Cục Tài chính doanh nghiệp, Bộ Tài chính, cho rằng số tiền đó cần đầu tư vào bệnh viện, trường học, dự án cầu đường quan trọng.
Theo ông Tiến, nguyên tắc sử dụng vốn cũng được nêu rất cụ thể trong Nghị quyết 26 và việc phân bổ vốn phải bảo đảm tuân thủ các quy định của Luật đầu tư công, Luật ngân sách nhà nước...
Mỗi năm, số vốn phân bổ cho các dự án nào, bao nhiêu cũng được Quốc hội, Chính phủ xem xét và phê duyệt rất chặt chẽ.
Ông Nguyễn Hoàng Hải, Phó chủ tịch Hiệp hội Các nhà đầu tư tài chính, thì cho rằng nên đầu tư cho cao tốc Bắc - Nam.
Việc niêm yết cổ phiếu của Sabeco trên sàn chứng khoán rồi mới thoái vốn đã giúp cho việc thoái 53% vốn nhà nước tại doanh nghiệp này đạt hiệu quả rất cao. Đây là kinh nghiệm quý để áp dụng cho những doanh nghiệp khác trong thời gian tới.
Ông Hải nói rằng ông cũng không lo mất thương hiệu vì một nhà đầu tư đã bỏ ra 5 tỉ USD để nắm quyền chi phối Sabeco, chắc chắn không thể hủy hoại thương hiệu sản phẩm của doanh nghiệp này vì nếu thay đổi và đưa thương hiệu bia Thái vào, chắc gì đã thành công.
"Vấn đề là sử dụng tiền thoái vốn như thế nào cho hiệu quả, việc thu được 110.000 tỉ đồng từ bán vốn Sabeco có thể giúp giảm bội chi ngân sách hay để trả nợ. Theo tôi, nên sử dụng nguồn tiền này cho các dự án đầu tư như cao tốc Bắc - Nam sẽ hiệu quả cao hơn.
clip_image009

Tiến sĩ Nguyễn Đình Cung, Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương cho rằng tiền thu được từ "bán bia, bán sữa" đó phải được chi cho đầu tư phát triển.
Tuy nhiên, ông Cung cũng nhấn mạnh phải "làm hẹp" hơn khái niệm này ở cơ sở hạ tầng, với các dự án quan trọng để có sức lan tỏa, tạo ra giá trị thúc đẩy phát triển.
"Muốn hỗ trợ doanh nghiệp phải tập trung xây dựng môi trường kinh doanh thông thoáng, hạn chế rào cản, chứ không phải đưa tiền một cách bao cấp", ông Cung nói.
Theo kế hoạch, năm 2018 sẽ cổ phần hóa và thoái vốn nhà nước tại 64 doanh nghiệp với tổng số thu là 65.000 tỉ đồng.
Tuy nhiên, theo ông Đặng Quyết Tiến, Cục trưởng Cục Tài chính doanh nghiệp (Bộ Tài chính) dự kiến năm 2018 con số này sẽ là 100.000 tỉ đồng.
Ông Tiến cho rằng số tiền bán Sabeco và các doanh nghiệp Nhà nước sẽ được dùng vào đầu tư công và thêm hỗ trợ sắp xếp doanh nghiệp sau cổ phần hóa như xử lý lao động dôi dư…
Một số người cho rằng trong bối cảnh nợ công đang "đụng trần", ngân sách vẫn còn thâm hụt, số tiền trên có thể được trích để chi trả nợ công và chi thường xuyên...
Theo bạn, với hàng tỉ USD thu được từ thoái vốn, Nhà nước nên sử dụng như thế nào, đầu tư vào đâu để có hiệu quả?
L.T. - N.A.
Người đăng: vào lúc Không có nhận xét nào:

Thứ Năm, 28 tháng 12, 2017

20171228. AI 'BẢO KÊ' CHO VŨ 'NHÔM' ?

ĐIỂM BÁO MẠNG
AI 'BẢO KÊ, CHỐNG LƯNG' CHO VŨ NHÔM ?

THIỀN LÂM/ Calitoday/ BVB 26-12-2017

Ông Nguyễn Phú Trọng trong một lần làm việc với Bộ Công an. Ảnh: Dân Trí
Chưa bao giờ ông Nguyễn Phú Trọng cùng nhóm quyền lực khuynh đảo trong đảng cầm quyền lại bị vỗ mặt bởi những thách thức vừa khiêu khích vừa sẵn sàng ra đòn hạ độc như hiện thời. Vụ Trịnh Xuân Thanh chắc chắn đã khiến ông Trọng khó ăn khó ngủ, còn nếu Vũ “Nhôm” trở thành “Trịnh Xuân Thanh thứ hai” thì tình thế sẽ “biến” đến thế nào?
Dường như đang bắt đầu khởi động một “chuyên án” mới của Bộ Chính trị: tổ chức này có thể đang điều tra “ai chống lưng cho Vũ “Nhôm””.
Cho đến ngày hôm nay, tức 5 ngày sau vụ “khám nhà không thấy người” của Công an Đà Nẵng và Bộ Công an, bóng hình thượng tá công an Vũ “Nhôm” – trùm bất động sản Phan Văn Anh Vũ – vẫn bặt tăm.
Ngay vào ngày 21/12/2017, khi Cơ quan An ninh điều tra Bộ Công an phát lệnh truy nã toàn quốc đối với Phan Văn Anh Vũ bị khởi tố do có hành vi “Cố ý làm lộ tài liệu bí mật nhà nước”, một số dư luận đã nhận định rằng rất có thể khái niệm “toàn quốc” đó chẳng còn ý nghĩa gì nữa, bởi trước đó Vũ “Nhôm” đã “biến” ra ngoài biên giới Việt Nam.
Dấu hiệu rõ ràng nhất cho thấy Tổng bí thư Trọng đang quan tâm với tầm mức đặc biệt đến vụ tẩu thoát này là trong vài ba ngày qua, những tờ báo được xem là “thân đảng” – trước đó vẫn thường ủng hộ chiến dịch “chống tham nhũng” của ông Trọng – đã khá mạnh miệng khi tổ chức phỏng vấn một số cựu thần và quan chức với câu hỏi “Làm sao Vũ “Nhôm” đã bị giám sát chặt chẽ từ lâu mà vẫn trốn được?”.
Thậm chí nhiều người đang hình dung rằng vụ Vũ “Nhôm” đang có những dấu hiệu trở thành một vụ “Trịnh Xuân Thanh thứ hai”.
Một dấu hiệu khác, kín đáo hơn, về “ai chống lưng cho Vũ “Nhôm””, là bắt đầu lấp ló những lời chống chế trách nhiệm hoặc đổ trách nhiệm cho nhau, xuất hiện cả trên báo nhà nước lẫn tù các “blogger phe phái” trên mạng xã hội.
Sau khi Vũ “Nhôm” biến mất, các cơ quan công an đã lập tức đổ trách nhiệm cho nhau. Trước câu hỏi của báo chí về trách nhiệm quản lý của Công an TP.Đà Nẵng và “việc điều tra Vũ ‘nhôm’ tiến hành đã lâu, sao vẫn để ông Vũ biến mất?”, Phó giám đốc Công an TP.Đà Nẵng Trần Đình Liên giải thích chủ trì vụ án này là Bộ Công an, Công an Đà Nẵng chỉ là đơn vị phối hợp.
Dư luận xã hội có thể hình dung rằng khi phát hiện Vũ “Nhôm” biến mất, đã phát sinh một cơn hoảng loạn trước đó trong nội bộ công an từ cấp thành phố Đà Nẵng đến Bộ Công an, để sau đó đành làm động tác khám nhà Vũ “Nhôm” như một thủ tục “cho có”.
Vào lúc này, các “blogger phe phái” đang tung lên mạng xã hội những lời thanh minh. Người thì thanh minh cho Trần Đại Quang – chủ tịch nước, người thanh minh cho Tô Lâm – bộ trưởng công an, có người lại bóng gió nói về mối quan hệ nào đó giữa Vũ “Nhôm” và Ủy viên bộ chính trị Hoàng Trung Hải…
Khỏi cần nói thêm, Tổng bí thư Trọng đang “găm” vụ Vũ “Nhôm” biến mất đến thế nào.
Cần nhắc lại, cho đến tận bây giờ, bất chấp nhiều bức bối cùng chỉ trích của cán bộ và tướng lĩnh lão thành, vẫn chẳng có bất cứ tin tức nào được công bố về việc ai và thế lực nào đã bảo kê cho Trịnh Xuân Thanh đào tẩu khỏi Việt Nam ngay trước mũi tổng bí thư. Hậu quả của vụ việc mà ai cũng hiểu là có xuất xứ từ “xung đột nội bộ” này là vụ “tàng hình” ấy chắc chắn đã được giúp sức bởi một thế lực đủ mạnh và đủ “biện pháp nghiệp vụ”, và thế lực giấu mặt này không chỉ mang ý nghĩa nhỏ bé như một hành động chọc tức và khiêu khích đối với Tổng Trọng, mà lớn lao hơn thế nhiều, có thể trở thành một loại đối trọng chính trị theo đúng nghĩa đen của từ điển chính trị học, trở thành tương lai ám ảnh đối với tương lai chính trị có thể còn kéo dài đến ít ra cuối đại hội 12 của tổng bí thư hiện tại.
Chưa bao giờ ông Nguyễn Phú Trọng cùng nhóm quyền lực khuynh đảo trong đảng cầm quyền lại bị vỗ mặt bởi những thách thức vừa khiêu khích vừa sẵn sàng ra đòn hạ độc như hiện thời. Vụ Trịnh Xuân Thanh chắc chắn đã khiến ông Trọng khó ăn khó ngủ, còn nếu Vũ “Nhôm” trở thành “Trịnh Xuân Thanh thứ hai” thì tình thế sẽ “biến” đến thế nào?
Trịnh Xuân Thanh từng được chống lưng bởi một ủy viên bộ chính trị là Đinh LaThăng. Còn Vũ “Nhôm” thì được ai “bảo kê”?
Mới đây, Tổng bí thư Trọng đã tiến thêm một bước chuyên chế khi chỉ đạo ban hành một bản quy định của đảng, trong đó có một nội dung rất đáng chú ý: “Cán bộ sức khỏe không đảm bảo, uy tín giảm sút sẽ bị thay thế”.
Ngay lập tức, nhiều người cho rằng những “ứng cử viên” sáng giá đầu tiên thỏa mãn quy định trên là Trần Đại Quang, và Đinh Thế Huynh – người trên danh nghĩa vẫn là Thường trực ban bí thư nhưng đã quá lâu vẫn không khỏi bệnh và cũng chẳng còn được báo chí đoái hoài.
Một cách nào đó, vụ Vũ “Nhôm” cùng mối nguy “Trịnh Xuân Thanh thứ hai” sẽ là một lý do đủ thuyết phục và cũng là một cái cớ đủ mạnh để ông Trọng ra tay “chỉnh đảng” lẫn “chỉnh quân” – tức nếu muốn, ông Trọng có thể sẽ khẩn cấp tiến hành những động tác điểu tra vụ Vũ “Nhôm” để làm rõ trách nhiệm của những quan chức công an liên quan, từ đó tiến tới bước thay đổi một số nhân sự trong Bộ Công an , thậm chí có thể cải tổ cả cơ quan bộ này.
Thiền Lâm/(Cali Today)
VÌ SAO CÔNG AN ĐÀ NẴNG 'ĐỂ LỌT' VŨ NHÔM ?
MỘT SĨ QUAN AN NINH/DL/BVB 26-12-2017
Khu Euro Village (Làng Châu Âu) sang trọng bậc nhất ở thành phố Đà Nẵng.
Biệt thự hơn 500m2 của Đại tá Giám đốc CA TP Lê Văn Tam nằm trong khu này.
Dư luận những ngày này đang sôi lên vì Vũ Nhôm đã trốn thoát. Nhiều người đang đặt vấn đề trách nhiệm của Bộ Công an, đặc biệt là Công an Thành phố Đà Nẵng, nơi mà Vũ Nhôm đăng ký thường trú.
Đại tá Lê Công Thạnh - nguyên Phó Chỉ huy trưởng về Chính trị Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh Quảng Nam - Đà Nẵng (cũ) thẳng thắn đặt câu hỏi: “Sáng nay tôi đọc báo thấy đã phát lệnh truy nã Phan Văn Anh Vũ. Tôi băn khoăn như vậy thì Phan Văn Anh Vũ đi lúc nào? Tại sao trước nay đã biết có nhiều thông tin liên quan Vũ “nhôm” như thế lại không có biện pháp quản thúc, để Vũ trốn mất? Có vấn đề gì ở đây không?”
Trước câu hỏi về trách nhiệm, đại tá Trần Đình Liên, Phó giám đốc Công an TP.Đà Nẵng, giải thích chủ trì vụ án này là Bộ Công an nên Công an TP.Đà Nẵng chỉ là đơn vị phối hợp. Và sau khi Bộ có quyết định truy nã thì theo nghiệp vụ lực lượng Công an TP.Đà Nẵng phải thực hiện.
Tuy nhiên theo Báo Thanh Niên, thì việc tiến hành điều tra Vũ Nhôm diễn ra đã lâu, do đó nếu Công an TP Đà Nẵng viện dẫn lý do “chỉ là đơn vị phối hợp” để né tránh trách nhiệm thì thật là chưa thỏa đáng.
Chưa biết sự tình thế nào, song có một chi tiết đáng chú ý liên quan tới người đứng đầu ngành Công an TP Đà Nẵng hiện nay, Đại tá Giám đốc Lê Văn Tam, cần được lưu tâm. Hiện ông Tam đang sống trong khu Euro Village (Làng Châu Âu) sang trọng bậc nhất của thành phố. Biệt thự của ông Tam có diện tích hơn 500m2, với giá thị trường vào khoảng 50 triệu/m2, nên chỉ riêng giá trị đất (25 tỷ VND) đã biến ông Tam thành một trong những người cán bộ triệu phú đô-la của chính quyền thành phố. Điều này lâu nay gây dư luận âm ỉ trong ngành công an, cũng như toàn thể hệ thống chính trị thành phố, khi mà nhiều chiến sĩ, công chức chật vật ở nhà thuê vì không thể mua được nhà với đồng lương ít ỏi, thì người đứng đầu ngành công an lại sở hữu một bất động sản giá trị cao tới cả triệu đô la Mỹ như thế.
Thêm nữa, đây là một khu vực biệt lập (subdivision), ra vào có trạm gác kiểm tra. Không rõ điều này có phần nào ảnh hưởng tới chất lượng điều hành, việc sâu sát cơ sở, nắm chắc quần chúng của Giám đốc Lê Văn Tam, dẫn đến việc Vũ Nhôm có thể trốn thoát dễ dàng như vậy hay không?
Một sĩ quan an ninh từ Đà Nẵng
(Dân Luận)
VŨ ĐI LIỆU NHÔM CÓ VỀ ?
LÊ ANH HÙNG/ VOA/ BVB 27-12-2017
Những diễn biến bất ngờ dồn dập trên chính trường thời gian gần đây báo hiệu từ nay đến Hội nghị Trung ương 7 sẽ còn nhiều biến cố khó lường; nhất là khi dư luận tin rằng Vũ Nhôm có thể nắm trong tay những thông tin “nhạy cảm.”
Có lẽ chưa bao giờ sân khấu chính trị Việt Nam lại đem đến cho công chúng nhiều show diễn giàu kịch tính và cảm xúc như hiện nay.
Dư luận chưa hết xôn xao trước sự kiện Cơ quan Cảnh sát Điều tra Bộ Công an công bố kết luận điều tra và truy tố cựu Bí thư Thành uỷ Sài Gòn vào chiều 20/12, tức chỉ 12 ngày sau khi bị bắt, lại rôm rả bàn tán về vụ đại gia Vũ ‘Nhôm’, một ông trùm khét tiếng ở Đà Nẵng, bị khám xét nhà vào chiều tối 21/12.
Thiên hạ càng không khỏi ngạc nhiên khi, mặc dù đã bị khám xét nhà từ chiều, nhưng buổi tối cùng ngày, trả lời đề nghị xác tín thông tin việc Vũ ‘Nhôm’ bị khởi tố và bắt giam, Chánh Văn phòng Bộ Công an nói: “Tôi chưa nắm được thông tin này.” Và mãi đến hơn 21h ngày hôm sau, các cơ quan báo chí nhà nước mới đồng loạt đưa tin Cơ quan An ninh Điều tra Bộ Công an đã ra lệnh khởi tố và khám xét nhà Phan Văn Anh Vũ ngày 21/12 trước khi phát lệnh truy nã ngày 22/12, bởi đối tượng đã biến mất.
Sau Vũ là ai?
Mặc dù đã trở thành ông trùm quyền lực ngầm tại Đà Nẵng từ lâu, nhưng cũng phải đến tháng 4/2017, cái tên Vũ ‘Nhôm’ mới thực sự được công chúng Việt Nam chú ý, khi báo chí nêu đích danh anh ta chính là chủ doanh nghiệp đã tặng xe sang cho Bí thư Đà Nẵng Nguyễn Xuân Anh. (Cuộc chiến giữa hai phe nhóm quyền lực chính tại Đà Nẵng là Bí thư Thành uỷ Nguyễn Xuân Anh và Chủ tịch UBND Huỳnh Đức Thơ lúc bấy giờ đang đến hồi quyết liệt, trong đó Vũ ‘Nhôm’ được cho là thuộc “phe” Nguyễn Xuân Anh.)
Gần đây, thiên hạ tá hoả khi có tin Vũ ‘Nhôm’ hoá ra là một sĩ quan công an. Chẳng phải ai khác mà chính tân Bí thư Đà Nẵng Trương Quang Nghĩa, trong cuộc gặp mặt các cán bộ quân đội cấp tướng nghỉ hưu trên địa bàn Đà Nẵng ngày 21/12, đã “toạc móng heo” ra rằng Vũ ‘Nhôm’ là một thượng tá công an.
Năm 2013, cái tên Phan Văn Anh Vũ từng được nhắc đến trong kết luận của Thanh tra Chính phủ liên quan đến việc quản lý sử dụng đất của TP Đà Nẵng. Nhưng lúc ấy, Bộ trưởng Công an Trần Đại Quang, nhân vật được cho là đứng sau lưng Vũ ‘Nhôm’, đã là một quyền lực hàng đầu Việt Nam nên không ai làm gì được.
Mãi đến cuối tháng 9, sau khi ngài cựu Bộ trưởng Công an thất thế do dính vào vụ Trịnh Xuân Thanh, ông trùm Vũ ‘Nhôm’ mới chính thức bị “lên thớt”. Và Tuổi Trẻ là tờ báo “chính thống” đầu tiên khai mào cuộc tấn công nhằm vào “nhóm lợi ích Vũ ‘Nhôm’” bằng bài “Khuất tất trong bán hàng loạt nhà, đất công tại Đà Nẵng?”.
Kết cục khó tránh
Nhà báo Hoàng Hải Vân, cựu tổng thư ký báo Thanh Niên, từng nhận xét: “Ông Nguyễn Xuân Anh và ông Huỳnh Đức Thơ suy cho cùng cũng là nạn nhân của một khối ung nhọt lưu cữu từ thời ông Nguyễn Bá Thanh làm Chủ tịch. […] Nhắc đến ông Nguyễn Bá Thanh có thể là chuyện ‘nhạy cảm’ vì ông ấy đã qua đời, nhưng nếu né tránh những di hại mà ông ấy đã để lại cho Đà Nẵng thì những vấn đề cốt lõi của Đà Nẵng sẽ không bao giờ được xử lý đến nơi đến chốn. […] Bộ máy Đảng và Chính quyền Đà Nẵng đang bị các nhóm lợi ích chi phối, khống chế, tạo thành một khối ung nhọt. Ông Nguyễn Bá Thanh không còn, nhưng các nhóm lợi ích này vẫn tồn tại, không chỉ tồn tại mà ăn sâu vào các chân rết trong bộ máy, không chỉ ở Đà Nẵng mà còn khống chế ở cấp cao hơn, mà sự e ngại của Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam là một ví dụ.”
Về Đà Nẵng thay thế Nguyễn Xuân Anh trên cương vị nhà lãnh đạo cao nhất của thành phố biển chiến lược Miền Trung, ông Trương Quang Nghĩa hiểu rõ điều đó hơn ai hết. Nghĩa là, nếu không chế ngự được ông trùm quyền lực ngầm Vũ ‘Nhôm’, chính ngài Bí thư Thành uỷ sẽ bị vô hiệu hoá hoặc tệ hơn nữa là bị nhấn chìm.
Trong bối cảnh ấy, Vũ ‘Nhôm’ bỗng trở thành đối tượng mà nhiều thế lực buộc phải triệt hạ. Ngoài Bí thư Trương Quang Nghĩa với lý do nêu trên thì Chủ tịch Huỳnh Đức Thơ lại chính là đối thủ mà anh ta đã “gây thù chuốc oán” suốt mấy năm qua. Dĩ nhiên, hai nhân vật này hoàn toàn không đơn độc, bởi họ còn có các thế lực hậu thuẫn ở trung ương. Đặc biệt, Vũ Nhôm có thể được coi là đại diện của nhóm lợi ích công an, một “thành trì quyền lực” mà TBT Nguyễn Phú Trọng, nếu muốn đẩy mạnh chiến dịch “đốt lò” để nuôi hy vọng “bám trụ” trên ngôi vị số 1 ít nhất là cho đến hết nhiệm kỳ, buộc phải “công phá”.
Sự kiện “Thanh về” đã để lại một vết nhơ không biết bao giờ mới phai mờ trong lịch sử ngoại giao Việt Nam, chưa kể những hệ luỵ lâu dài khác cho đất nước. Trong khi đó, những diễn biến bất ngờ dồn dập trên chính trường thời gian gần đây báo hiệu từ nay đến Hội nghị Trung ương 7 sẽ còn nhiều biến cố khó lường; nhất là khi dư luận tin rằng Vũ Nhôm có thể nắm trong tay những thông tin “nhạy cảm.”
Lê Anh Hùng/(Blog VOA)
TỔ CÔNG TÁC ĐẶC BIỆT ĐÃ LÊN ĐƯỜNG TÌM VŨ 'NHÔM'
Trung tá HẢI/ TB/ BVB 27-12-2017
Ngay sau sự việc Phan Văn Anh Vũ với cấp bậc Thượng tá TC5 (Tổng cục tình báo -Bộ Công An) thoát khỏi truy bắt của cục điều tra an ninh A92 để di chuyển, ẩn náu ở một địa điểm bí mật, lãnh đạo Tổng cục phải tổ chức cuộc họp tập thể quán triệt vấn đề trên tinh thần “đóng cửa bảo nhau”.
Tuy không nói ra, nhưng nhiều lo ngại đã diễn ra trong suy nghĩ của những đồng nghiệp với Phan Văn Anh Vũ tại TC5 (Tổng cục tình báo -Bộ Công An). Kể từ lúc báo chí trong và ngoài nước đăng loạt tin về Vũ thì hầu như các phòng ban của đơn vị đều râm ran xoay quanh câu chuyện này. Từ phòng trực ban đến phòng tiếp khách và kể các các đơn vị bạn có văn phòng gần đó cũng “quan tâm” đến sự kiện được cho là chấn động ngành công an.
Nhằm hạn chế sự bàn ra, bàn vào của cán bộ chiến sĩ dẫn đến nghi ngờ trong nội bộ và giao động tư tưởng, lãnh đạo Tổng cục phải tổ chức cuộc họp tập thể để quán triệt vấn đề trên tinh thần “đóng cửa bảo nhau”. Nghiêm cấm mọi người trao đổi với nhau, cung cấp thông tin cho báo chí khi chưa được sự cho phép của cấp trên. Bộ mặt của ngành công an nói chung và ngành tình báo nói riêng đã bị ảnh hưởng nghiêm trọng sau vụ việc này.
Đối với các cán bộ đã công tác nhiều năm trong ngành, thì hầu như ai cũng biết rõ về Vũ. Nhưng với các cán bộ trẻ mới ra trường về nhận công tác tại đơn vị này thì dường như niềm tin bị tác động một cách ghê gớm.
Nhiệm vụ chuyên môn và nhiệm vụ chính trị của một tình báo viên không hề đơn giản như lý thuyết sách vở. Thành lập công ty bình phong, đem khối tiền về cho đơn vị, cho ngành nhưng không có nghĩa là bạn “hoàn thành nhiệm vụ”. Sĩ quan Vũ cùng gia đình giờ đây phải bỏ trốn và bị truy nã vì bị quy tội “tiết lộ bí mật nhà nước” mà bất cứ người cán bộ an ninh nào cũng thuộc nằm lòng đang là một bài học lớn.
“Bí mật nhà nước” bài học đầu tiên và là kim chỉ nam trong các hoạt động của ngành tình báo. Hai chữ “bí mật” luôn được rèn luyện để thử thách các tình báo viên. Họ có thể đánh đổi mạng sống để bí mật không bao giờ được bật mí. Bởi vì đó là nguyên tắc khốc liệt của cái ngành đặc biệt này. Trở lại câu chuyện Vũ “nhôm”. Câu chuyện này có thể được lặp lại với chính tình báo viên trẻ khác khi nhận nhiệm vụ tương tự, nhưng cơ hội trốn thoát như Vũ thì không phải ai cũng tận dụng được.
Cái gì cũng có giá của nó. Nếu bạn chọn công việc nguy hiểm của một tình báo viên, thì tính mạng của bạn và gia đình luôn bị đe doạ. Đổi lại bạn sẽ có cuộc sống giàu sang và hưởng thụ. Chắc chắn khi Vũ nhận “nhiệm vụ” này, Vũ đã biết quy luật của cuộc chơi. Vũ lợi dụng yếu tố chính trị để hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ kinh tế. Kết quả Vũ trở thành đại gia được nhiều người biết đến. Tuy nhiên, có lẽ Vũ đã can thiệp quá sâu vào cuộc chiến phe nhóm. Nước sông không phạm nước giếng nên Vũ bị “phản đòn” là điều hiển nhiên. Ngay chính bản thân Vũ cũng không thể ngờ các bí mật nhà nước đã được đưa ra từ nguồn nào. Vũ cũng không phải là người nông nổi đem tung các loại tài liệu đó lên mạng để được nổi tiếng.
Vũ thừa hiểu một tổ công tác đặc biệt đã lên đường tìm mình. Các đầu mối ở khu vực biên giới đều nhận được chỉ thị rà soát gắt gao. Lực lượng ngoại biên nơi hải ngoại nhiều đồng nghiệp đang muốn lập công nếu phát hiện ra nơi ở của Vũ. Cuộc sống của Vũ và gia đình bị xáo trộn.
Có thể trong lúc này, ở một nơi nào đó với cặp tài liệu “ Tuyệt mật ” mang theo, Vũ cần nhanh chóng định cho mình một lộ trình chắc chắn, an toàn dựa trên nền pháp lý quốc tế với lợi thế là những tập dữ liệu quan trọng đang nắm trong tay.
(Bài viết theo quan điểm riêng của Sĩ quan TC5, người trong nghành với Vũ ´nhôm´ gửi đến)
Trung tá Hải, Ngoại tuyến EU.V
Thời Báo/ttx.vanganh.org

BỘ CÔNG AN YÊU CẦU PHONG TỎA TÀI SẢN CÓ LIÊN QUAN ĐẾN ÔNG VŨ 'NHÔM'

LÂM HÀN/ DV/ BVB 27-12-2017

Nhằm phục vụ công tác điều tra, xử lý vụ án “Làm lộ bí mật nhà nước”, theo yêu cầu của Cơ quan an ninh điều tra (Bộ Công an), UBND TP.Đà Nẵng đã có công văn chỉ đạo yêu cầu dừng tất cả các giao dịch, chuyển đổi sở hữu tài sản của Phan Văn Anh Vũ, tức Vũ "nhôm".
Theo đó, ngày 26.12, Phó Chủ tịch UBND TP.Đà Nẵng Nguyễn Ngọc Tuấn đã có công văn chỉ đạo Sở Tư pháp, Sở TNMT, các Văn phòng công chứng, các ngân hàng tổ chức tín dụng... tạm dừng tất cả các giao dịch, chuyển đổi chủ sở hữu tài sản trên địa bàn TP.Đà Nẵng có tên Phan Văn Anh Vũ, (thường gọi Vũ “nhôm”, SN 2/11/1975, có CMND số 201243660 cấp ngày 11/8/2009 và CMTND số 201293660 cấp ngày 31/01/2000).
Bên cạnh tạm dừng tất các giao dịch, chuyển đổi tài sản liên quan đến Vũ “nhôm”, Bộ Công an cũng yêu cầu UBND TP.Đà Nẵng tạm dừng tất cả các giao dịch, chuyển đổi tài sản liên quan đến 3 cá nhân khác gồm Lê Văn Sáu (SN 05/11/1975, số CMTND 201700179), Trần Đại Vũ (SN 19/05/1975, CMTND số 201700779) và Nguyễn Thị Thu Hiền (SN 03/04/1978, CMTND số 201410933).
Bên cạnh việc tạm dừng giao dịch, chuyển đổi, UBND TP.Đà Nẵng yêu cầu giám đốc Sở TNMT, Sử Xây dựng, Sở Tư pháp kiểm tra, rà soát, xác định các tài sản là bất động sản trên địa bàn TP.Đà Nẵng liên quan đến 4 cá nhân nêu trên.
Lý do để UBND TP.Đà Nẵng thực hiện việc tạm dừng nêu trên là để phục vụ công tác điều tra, xử lý vụ án “Làm lộ bí mật Nhà nước” xảy ra tại Đà Nẵng và 1 số tỉnh khác theo yêu cầu của Cơ quan Anh ninh điều tra, Bộ Công an.
Trước đó như Dân Việt đã thông tin, vào ngày 22/12, Cơ quan Anh ninh điều Tra, Bộ Công an đã có quyết định QĐ 47/ANĐT-P5 khởi tố bị can đối với ông Phan Văn Anh Vũ vì có hành vi “Cố ý làm lộ tài liệu bí mật nhà nước”, phạm vào Điều 263 BLHS... Ngay sau khi công bố lệnh bắt, Cơ quan An ninh điều tra, Bộ Công an cũng công bố Quyết định truy nã số 222/ANĐT do Thiếu tướng Lý Anh Dũng, Phó Thủ trưởng Thường trực Cơ quan An ninh điều tra (Bộ Công an) ký ngày 21/12 về việc truy nã Phan Văn Anh Vũ sau khi xác định bị can không có mặt tại nơi cư trú ở số 82 Trần Quốc Toản (Đà Nẵng) và không biết bị can đang ở đâu.
Lam Hàn/(Dân Việt)
Người đăng: vào lúc Không có nhận xét nào:

Thứ Tư, 27 tháng 12, 2017

20171227. MIỀN ĐẤT THÁNH JERUSALEM


ĐIỂM BÁO MẠNG
JERUSALEM- MIỀN ĐẤT THÁNH ĐẦY TRANH CÃI
VI YÊN/LK/ BVN 25-12-2017

clip_image002

Jerusalem. Ảnh: National Geographic.
Ngày 21/12/2017 vừa qua, Liên Hợp Quốc với đa số phiếu thuận đã tuyên bố rằng quyết định của Tổng thống Mỹ Donald Trump về vấn đề Jerusalem hồi đầu tháng này là vô hiệu lực (null and void).
Số là nửa tháng trước, Tổng thống Trump đã chính thức công nhận Jerusalem là thủ đô của Israel, đồng thời dự kiến sẽ di chuyển đại sứ quán Mỹ từ Tel Aviv đến thành phố này. Động thái này đã làm phá vỡ đồng thuận quốc tế về mối quan hệ vốn nhiều xung đột giữa Israel và Palestine.
Jerusalem vốn là miền đất hành hương của ba tôn giáo độc thần lớn: Hồi giáo, Do Thái giáo, và Cơ Đốc giáo. Song chính quyền Israel bắt đầu chiếm giữ phần lớn Jerusalem làm trung tâm kể từ năm 1948, và tới năm 1980 thì tuyên bố thành phố này là thủ đô “toàn vẹn và thống nhất” của mình. Từ đó tới nay, hầu hết cộng đồng quốc tế vẫn luôn từ chối công nhận Jerusalem là thủ đô của Israel chừng nào mà thỏa thuận hòa bình còn chưa đạt được.

clip_image004
Vị trí Israel và Palestine trên bản đồ. Nguồn: EYB
Miền đất thánh
Cuộc tranh cãi về Jerusalem không chỉ đơn thuần là về địa chính trị, mà còn là những xung đột về đức tin.
Theo Kinh Thánh Hebrew, từ xa xưa người Do Thái đã dựng nên hai ngôi đền linh thiêng ở Jerusalem, như là trung tâm trong đời sống tín ngưỡng của họ. Đây cũng là nơi vua David thiết lập thủ đô cho Vương quốc Israel thống nhất hồi năm 1006 trước Công nguyên. Cho tới ngày nay, Jerusalem vẫn là cội nguồn của đức tin Do Thái giáo. Giờ đây, một trong những bức tường cũ của Đền thờ – được gọi là Bức tường Than Khóc – là nơi thờ tự chính của tôn giáo này.
Đối với người Hồi giáo, Jerusalem là một thánh địa linh thiêng, nơi vị tiên tri Muhammad dừng chân trong Hành trình Đêm huyền bí. Theo cách giải thích truyền thống về kinh Koran, Muhammad được thiên thần Gabriel rước từ Mecca đến Nhà thờ Al-Aqsa ở Jerusalem rồi cưỡi con thiên mã Al Buraq lên các tầng trời. Vì lẽ đó mà Jerusalem rất quan trọng trong đức tin của người Hồi giáo.
Đối với người Cơ Đốc giáo, Nhà thờ Mộ cổ Holy Sepulchre ở Jerusalem là nơi mà nhiều người Cơ Đốc tin rằng Chúa Jesus đã chịu nạn, bị đóng đinh trên cây thánh giá. Nhiều người cũng coi thành phố này là nơi Chúa Jesus tái lâm lúc phán quyết cuối cùng. Jerusalem hiện nay là một địa điểm hành hương chính cho tín đồ Cơ Đốc giáo từ khắp nơi trên thế giới.
clip_image006
Ảnh trái: Những người Do Thái giáo cầu nguyện trước Bức tường Than Khóc, 2017 (Chris McGrath/Getty Images). Ảnh giữa: Các linh mục Cơ đốc trong dịp lễ Phục Sinh vào Thứ Năm Tuần Thánh tại nhà thờ Holy Sepulcher, 2009 (Gali Tibbon/Getty Images). Ảnh phải: Nhà thờ Hồi giáo Al Aqsa (Chưa rõ nguồn).
Một trăm năm binh biến
Tròn 100 năm trước, vào tháng 12 năm 1917, vị tướng người Anh Edmund Allenby tiếm quyền kiểm soát Jerusalem từ tay người Turk của đế chế Ottoman vốn cai trị thành phố kể từ năm 1517. Kể từ thời Đền thờ Thứ nhất và Đền thờ Thứ hai, mãi tới khi người Anh cai trị thì Jerusalem mới lại được thiết lập thành một thủ đô.
Những năm cai trị của Anh là một quãng thời gian hỗn loạn. Đó là thời điểm bùng nổ của dòng người Do Thái di cư, khi mà từ cuối thế kỷ 19, những người theo chủ nghĩa Phục quốc Do Thái (Zionism) đã nườm nượp đổ về quanh vùng Jerusalem nhằm tái lập quê hương (hay còn được gọi là phong trào Aliyah). Trong khi đó, lượng dân Ả Rập địa phương (với phần đa là người Hồi giáo) lại giảm dần kể từ thất bại của đế chế Ottoman.
Cho tới những năm Thế chiến thứ Hai, người Do Thái lại tiếp tục đổ về Palestine nhằm chạy trốn cuộc tàn sát người Do Thái (Holocaust). Những vấn đề này làm gia tăng áp lực phải tạo riêng một nhà nước Do Thái bên trong Palestine thời hậu thế chiến.
Tới năm 1947, khi nước Anh chấm dứt quyền cai trị tại xứ này, Liên Hợp Quốc đã bỏ phiếu phân chia Palestine thành ba khu vực Do Thái và bốn khu vực Ả Rập. Riêng Jerusalem được xác định là một thực thể riêng biệt nằm dưới sự giám sát quốc tế vì có tính đặc thù tôn giáo. Kế hoạch nhằm giải quyết xung đột giữa chủ nghĩa dân tộc Palestine và chủ nghĩa dân tộc Do Thái này được các nước phương Tây và Liên Xô nhiệt tình ủng hộ.
clip_image008
Bản đồ vùng xung đột qua các thời kỳ. Ảnh: Bloomberg tổng hợp từ The Routledge Atlas of the Arab-Israeli Conflict, CIA, United Nations, The Geneva Initiative.
Các quốc gia Ả Rập từ chối kế hoạch phân vùng của Liên Hợp Quốc. Sáu tháng sau, khi Israel tuyên bố chủ quyền vào năm 1948, chỉ một ngày sau đó quân đội của liên minh các quốc gia Ả Rập đã tấn công nhà nước Israel mới. Tuy nhiên, họ bị thất bại chỉ một năm sau đó. Vậy là Jerusalem bị chia tách bởi một biên giới đình chiến Green Line (biên giới này được vẽ bằng mực xanh lá cây trên bản đồ): nhà nước mới Israel kiểm soát nửa phía tây, và Jordan kiểm soát nửa phía đông bao gồm cả Thành phố Cổ.
Tháng 6 năm 1967, sau cuộc Chiến tranh Sáu Ngày cũng lại với Ai Cập, Jordan, Syria và các quốc gia Ả Rập khác, Israel không chỉ đánh bại quân đội Ả Rập mà còn nắm quyền kiểm soát Dải Gaza và bán đảo Sinai của Ai Cập; chiếm luôn Đông Jerusalem và Bờ Tây từ Jordan; và cả Cao nguyên Golan từ Syria. Kể từ đó, toàn cõi Jerusalem thuộc về quyền kiểm soát của Israel.
Cộng đồng quốc tế không công nhận thẩm quyền của Israel đối với lãnh thổ này. Bởi toàn bộ Thành phố Cổ – với những thánh địa linh thiêng của cả Do Thái giáo, Hồi giáo và Cơ đốc giáo, và chứa cả những thị trấn, làng mạc và trại tị nạn Palestine – giờ đây lại do Israel nắm quyền kiểm soát cuối cùng.
Sau cuộc nổi dậy suốt sáu năm của người Palestine, vào năm 1993, hiệp định Oslo đã tạo ra một chính quyền Palestine kiểm soát Bờ Tây và Dải Gaza, trong khi trì hoãn giải quyết các vấn đề cốt lõi: ranh giới, những người tị nạn và tình trạng của Jerusalem. Trong gần một phần tư thế kỷ kể từ đó, những triển vọng về hòa bình đã trở nên khó khăn hơn bao giờ hết.
clip_image010
Những người lính Israel tiến vào Núi Đền ở Thành phố Cổ Jerusalem vào ngày 7 tháng 6 năm 1967. Ảnh: Văn phòng Báo chí Chính phủ Israel
Trật tự hiện có
Theo giáo sư Michael Dumper chuyên nghiên cứu chính trị Trung Đông, ngày nay Nhà thờ Hồi giáo Al-Aqsa và toàn bộ khu vực mà người Hồi giáo gọi là Haram al-Sharif (Núi Đền) được điều hành bởi Waqf – một tổ chức tôn giáo Hồi giáo dưới sự giám sát của chính phủ Jordan. Chính phủ Israel và một nhóm các giáo sỹ Do Thái chính thống đang trực tiếp kiểm soát Bức tường Than Khóc nằm dưới chân Núi Đền. Còn một liên minh các nhóm Cơ Đốc giáo đang nắm quyền đối với Nhà thờ Holy Sepulchre.
Công ước Geneva lần thứ Tư (12/8/1949) cho rằng kể từ sau khi phát xít thất bại sau Thế chiến thứ Hai, thì lãnh thổ Jerusalem vẫn luôn nằm dưới sự “chiếm đóng thù nghịch của quân đội”. Tuy nhiên, chính phủ Israel luôn coi rằng các điều khoản của các công ước không áp dụng cho Jerusalem.
Trước kia, vẫn có một vài nước đặt đại sứ quán tại Jerusalem, như là Hà Lan và Costa Rica. Nhưng vào tháng Bảy năm 1980, sau khi Hội đồng lập pháp Knesset của Israel thông qua Đạo Luật Cơ bản tuyên bố rằng “Jerusalem, vẹn toàn và thống nhất, là thủ đô của Israel”, Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc đã đáp lại bằng nghị quyết 476 lên án việc Israel sáp nhập Đông Jerusalem và tuyên bố hành động này là vi phạm luật pháp quốc tế. Kể từ đó, các quốc gia dần chuyển đại sứ quán ra khỏi thành phố. Cho tới năm 2006, Costa Rica và El Salvador là hai nước cuối cùng rút đại sứ quán khỏi Jerusalem và dời đến Tel Aviv như mọi quốc gia còn lại.
Riêng ở Mỹ, vào tháng 11 năm 1995, Quốc hội nước này đã thông qua một Đạo luật Đại sứ quán yêu cầu Mỹ di chuyển đại sứ quán từ Tel Aviv về lại Jerusalem, với lý do rằng Mỹ nên tôn trọng lựa chọn của Israel khi chọn Jerusalem là thủ đô của nó. Tuy nhiên, các tổng thống Mỹ từ năm 1995 tới trước thời Trump – tức là Clinton, Bush và Obama – đã từ chối di chuyển đại sứ quán, với lý do lợi ích an ninh quốc gia, bằng cách mỗi sáu tháng họ lại sử dụng quyền khước từ tổng thống.
Với lịch sử nhiều hỗn loạn, Jerusalem rất có thể sẽ lại bị thổi bùng lên thành trung tâm xung đột sau tuyên bố của Trump. Tuy nhiên, theo Michael Schulson của tờ Washington Post, trong khi lịch sử Jerusalem là một ca thử nghiệm về bạo lực tôn giáo thì chính nó cũng là một phòng thí nghiệm đa nguyên. Hiếm có thành phố nào có thể tự hào về sự đa dạng tôn giáo như vậy. Câu hỏi còn để ngỏ lúc này là, liệu tuyên bố của Trump có làm lệch thế đa nguyên vốn tồn tại trước nay hay chăng.
Tài liệu tham khảo:
• Thomas L. Thompson (2003); Jerusalem in Ancient History and Tradition; Bloomsbury T&T Clark.
• Michael Dumper (2014); Jerusalem Unbound: Geography, History, and the Future of the Holy City; Columbia University Press.
• Michael Schulson; Questions about Jerusalem you were afraid to ask; The Washington Post; 6/12/2017.
• Mona Boshnaq, Sewell Chan, Irit Pazner Garshowitz, Gaia Tripolidec; The Conflict in Jerusalem Is Distinctly Modern. Here’s the History; The New York Times; 5/12/2017.
V.Y.
Người đăng: vào lúc Không có nhận xét nào:
Đăng ký: Bài đăng (Atom)