Thứ Sáu, 2 tháng 12, 2022

20221203. BÀN VỀ ĐỔI MỚI CÔNG TÁC CÁN BỘ

 ĐIỂM BÁO MẠNG


VẬN THẾ ĐẤT NƯỚC PHỤ THUỘC VÀO CÁN BỘ

PHAN VĂN LÂM */GDVN 2-12-2022

GDVN- Theo Báo cáo của BCH TƯ Đảng khóa 12 tại ĐH Đảng lần thứ 13, chỉ riêng trong nhiệm kỳ ĐH XII có tổng số hơn 87.000 đảng viên bị kỷ luật.

TIN LIÊN QUAN

Có lẽ bất cứ một quốc gia nào trên thế giới này khi xây dựng chính quyền nhà nước thì việc đầu tiên là lựa chọn cán bộ cho bộ máy hoạt động, việc coi trọng cán bộ là hoàn toàn đúng với lẽ tự nhiên. Tuy nhiên ở mỗi nước lại có những cách làm khác nhau trong vấn đề tuyển chọn, sử dụng và đào tạo cán bộ trong bộ máy nhà nước. Vì vậy có thể nói sự hưng thịnh của quốc gia phụ thuộc vào công tác cán bộ.

Theo V.I. Lênin: “Nghiên cứu con người, tìm những cán bộ có bản lĩnh (...) đó là then chốt; nếu không thì tất cả mọi mệnh lệnh và quyết định sẽ chỉ là mớ giấy lộn”. Như vậy cách đây cả trăm năm thì việc đánh giá vai trò của cán bộ cũng đã được nhìn nhận và nghiên cứu kỹ lưỡng.

Vận thế đất nước phụ thuộc vào cán bộ ảnh 1

Ảnh minh họa: vtv.vn

Ở Việt Nam chúng ta khi đánh giá về vai trò của công tác cán bộ, Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định: “Cán bộ là gốc của mọi công việc”, “muôn việc thành công hay thất bại đều do cán bộ tốt hay kém… vấn đề cán bộ là một vấn đề rất trọng yếu, rất cần kíp”. Kế thừa và phát huy tinh thần và tư tưởng của Lênin và Hồ Chí Minh về công tác cán bộ, tại Đại hội lần thứ XIII của Đảng xác định: “phải thấm nhuần sâu sắc quan điểm công tác cán bộ là nhiệm vụ “then chốt” của công tác xây dựng Đảng, có liên quan đến sự sống còn của Đảng và vận mệnh của chế độ; cán bộ là cái gốc của mọi công việc, là nhân tố quyết định sự thành bại của cách mạng. Vì vậy, phải đặc biệt coi trọng xây dựng đội ngũ cán bộ các cấp, nhất là cấp chiến lược và người đứng đầu thật sự có đức, có tài, có uy tín trong Đảng và nhân dân”.

Vì thế việc lựa chọn được cán bộ tốt, cán bộ giỏi sẽ góp phần cho Đảng, Nhà nước ta có lực lượng cán bộ trung với Đảng, hiếu với dân, đưa ra những chủ trương, chính sách phù hợp, đúng đắn và đưa cuộc sống vào luật pháp và xây dựng được hệ thống pháp luật mang tính kiến tạo và phát triển. Qua đó mà chúng ta có được đội ngũ cán bộ thực sự vì dân, vì sự phát triển của đất nước trong thực tiễn, không phải hình thức hay hô hào khẩu hiệu, cán bộ miệng nói tay làm xem nhân dân là khách hàng cần thiết được phục vụ mà không phải khách hàng tiềm năng để khai thác.

Theo Báo cáo của Ban chấp hành Trung ương Đảng khóa 12 tại Đại hội Đảng lần thứ 13, chỉ tính riêng trong nhiệm kỳ Đại hội XII trong tổng số hơn 87.000 đảng viên bị kỷ luật thì số đảng viên sai phạm có liên quan tới tham nhũng chiếm tỷ lệ khá lớn: 14% đảng viên thiếu trách nhiệm, buông lỏng lãnh đạo, quản lý; 6,76% đảng viên vi phạm về đạo đức, lối sống; 5,52% đảng viên vi phạm nguyên tắc tập trung dân chủ và quy chế làm việc; 8,54% đảng viên vi phạm pháp luật về đất đai, tài nguyên, tài chính, ngân hàng, đầu tư, xây dựng cơ bản…

Đặc biệt những cán bộ vi phạm pháp luật là cán bộ cấp cao như: Đinh La Thăng, Trịnh Xuân Thanh, Nguyễn Bắc Son; Trương Minh Tuấn, Vũ Huy Hoàng, Nguyễn Hữu Tín; Nguyễn Đức Chung; Tất Thành Cang, Trần Văn Nam, Trần Việt Tân, Phan Văn Vĩnh, Hồ Anh Sơn…và mới đây là Nguyễn Thành Long - Bộ trưởng Bộ Y Tế, Chu Ngọc Anh - Chủ tịch Ủy ban nhân dân Thành phố Hà Nội…Những cán bộ đảng viên bị truy tố và xử lý kỷ luật nêu ở trên chỉ phản ánh phần nổi của tảng băng chìm. Quyền lực không được kiểm soát chặt chẽ, cụ thể cộng với việc cán bộ cao cấp của Đảng và Nhà nước không được lựa chọn đúng với tiêu chí “Cần kiệm, Liêm chính, Chí công, Vô tư” mà chủ tịch Hồ Chí Minh đã dạy sẽ mang lại nhiều nguy hại cho sự phát triển của đất nước, xói mòn niềm tin của nhân dân với Đảng, Nhà nước, cho sự nghiệp xây dựng Nhà nước pháp quyền Xã hội chủ nghĩa. Vậy để hạn chế cán bộ đảng viên vi phạm pháp luật thì cần thay đổi tư duy trong công tác cán bộ như thế nào?

Chọn lọc cán bộ tâm – tầm – tài

Không thể phủ nhận được những gì mà công tác cán bộ của chúng ta đã cố gắng làm trong thời gian qua, thành quả đó cũng cho thấy chúng ta có được lực lượng cán bộ phục vụ trong bộ máy của Đảng và Nhà nước khá hùng hậu, đông đủ. Đặc biệt đội ngũ cán bộ của đất nước ta cùng với nhân dân tạo ra nền kinh tế xã hội ngày càng phát triển như hiện nay.

Thay đổi từ nền kinh tế quan liêu, tập trung, bao cấp sang nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Tuy nhiên xã hội càng ngày càng phát triển thì công tác cán bộ phải luôn đổi mới để phù hợp hơn với tình hình của đất nước và dẫn dắt xã hội phát triển đi lên. Vậy cán bộ có tâm, có tầm, có tài đang ở đâu? Cán bộ phục vụ trong bộ máy nhà nước là từ trong nhân dân, là công dân của đất nước được học tập và rèn luyện trong thực tiễn và được nhà nước tuyển dụng vào làm việc và do nhà nước chi trả lương bằng nguồn ngân sách. Tuy nhiên vấn đề đặt ra là công tác tuyển chọn, sử dụng, đào tạo và phát triển của chúng ta đã phù hợp, đã thu hút, khích lệ, công bằng, công khai, minh bạch để công dân tốt, giỏi có cơ hội vào phục vụ đất nước, phục vụ nhân dân?

Để trả lời cho câu hỏi này chúng ta cũng cần thay đổi một số vấn đề trong công tác cán bộ hiện nay:

Lấy thứ hạng để lựa chọn cán bộ

Thứ hạng là cách mà con người ta phân biệt cao thấp, tài giỏi, trước sau vì thế tuyệt đối hóa công tác tuyển dụng nhân sự bằng cách thi viết kết hợp thi vấn đáp để đảm bảo yếu tố nhận thức và kỹ năng viết, kỹ năng nói, kỹ năng xử lý tình huống và xem xét yếu tố ngoại hình, thái độ, tác phong và đạo đức, từ đó để quyết định ai trúng hay không và ai trước ai sau trong tuyển dụng. Đặc biệt cần mô tả vị trí việc làm cụ thể và tuyển chọn bằng cấp đúng chuyên môn, không được cài cắm điều kiện không phù hợp để từ đó đưa người nhà, người thân, đệ tử vào làm việc.

Ở cấp trung ương cần giao cho Bộ Nội Vụ tổ chức thi tuyển, cấp địa phương cần giao cho Sở Nội Vụ tổ chức thi tuyển, hai cơ quan, hai người đứng đầu phải chịu trách nhiệm về tính bảo mật và chất lượng của đề thi. Tránh việc “ một người làm quan cả họ được nhờ và cả họ làm quan thì toàn huyện được nghèo”. Phải tổ chức thi tuyển nghiêm túc, công khai, minh bạch như chúng ta đã từng tổ chức thi tuyển sinh đại học trước đây. Không để nhân dân hoài nghi con quan mới được làm quan và muốn làm quan “phải chạy” mới được vào, được lên, tránh cán bộ bằng giả kiến thức giả, bằng thật mà kiến thức không thật.

Xác định tầm và chuyên môn để luân chuyển

Việc phân công, luân chuyển công việc phải gắn với mô tả vị trí việc làm để phát huy trình độ chuyên môn và năng lực cán bộ, tránh tình trạng khi tuyển thì đúng nhưng khi phân công lại sai, tạo tâm lý bất an và không đúng chuyên môn đào tạo, hoặc khi tuyển dụng không cụ thể địa bàn công tác như miền núi, hải đảo xa xôi để ứng viên cân nhắc lựa chọn, nên khi được phân công thì bất ngờ bỏ việc. Việc phân công không đúng chuyên môn đã không phát huy được trình độ năng lực mà còn vừa lãng phí công tác đào tạo ban đầu và đào tạo lại trong quá trình làm việc .

Trong công tác luân chuyển cán bộ hiện nay vẫn còn tình trạng khá "tùy ý" của người đứng đầu đơn vị giữa các phòng ban, bộ ngành, đoàn thể vẫn còn những bất cập, nhiều cán bộ đang làm tốt công việc của mình nhưng khi được luân chuyển công việc sang đơn vị mới đã gặp nhiều khó khăn vì không phù hợp. Tác giả đã từng thấy có cán bộ là tiến sĩ về nông nghiệp nhưng lại chuyển sang phụ trách nghiên cứu khoa học của Viện nghiên cứu về pháp lý chuyên sâu nên trong quá trình điều hành hoạt động và chủ trì hội thảo đã không được sự đồng thuận của cán bộ trong cơ quan và các chuyên gia, các nhà khoa học. Việc luân chuyển cán bộ hàng ngang có lẽ cần đảm bảo tính chất công việc chuyên môn để phát huy năng lực sẵn có. Đặc biệt có thể linh hoạt luân chuyển cán bộ từ khu vực công ra khu vực tư để trải nghiệm, đào tạo và nắm bắt thực tế và tạo nguồn sau này.

Mặt khác đối với việc luân chuyển cán bộ Trung ương xuống địa phương cũng cần xem xét kỹ lưỡng hơn tránh tình trạng cán bộ đang làm tốt xuống địa phương khi quay về trung ương làm việc đã không còn vị trí công việc phù hợp, hay luân chuyển theo phong trào dẫn đến thừa thiếu cán bộ nguồn. Gần đây cho thấy một số cán bộ từ địa phương khi rút lên đứng đầu bộ ngành điều hành công việc không mấy thuận lợi vì từ tầm quản lý một tỉnh khác quản lý tầm quốc gia, phải chăng nên luân chuyển giữ cấp phó để làm quen với công việc với thời gian nhất định trước khi giữ cấp trưởng.

Không lấy quy hoạch, phân biệt công - tư làm rào cản tuyển dụng nhân tài

Hơn bao giờ hết, công tác bổ nhiệm lãnh đạo cần được rà soát kỹ hơn và việc bổ nhiệm lãnh đạo cần dựa trên kết quả công việc, về thành tích đạt được và khả năng tập hợp đội ngũ, năng lực điều hành, nhận thức pháp luật… Có thể thi tuyển lãnh đạo đối với cấp bộ trưởng trở xuống. Đặc biệt không lấy quy hoạch, đảng viên, biên chế, phân biệt khu vực công- tư hay sống lâu lên lão làng làm rào cản trong bổ nhiệm hay tuyển dụng nhân tài cho đất nước. Miễn là công dân Việt Nam có tâm - tầm - tài cần được tuyển dụng một cách linh hoạt vì chính họ cũng là người có mong muốn phục vụ đất nước, phục vụ nhân dân dân, xây dựng và bảo vệ tổ quốc. Mặt khác cần gắn trách nhiệm của người giới thiệu và người quyết định bổ nhiệm trong công tác cán bộ để giảm thiểu sai sót, bổ nhiệm người không đúng với năng lực, không phù hợp với vị trí, có vị trí mà tâm và tầm không xứng. Loại bỏ tính cá nhân, tiền tệ, hậu duệ, quan hệ và đệ tử trong bổ nhiệm lãnh đạo các cấp.

Lấy hiệu quả công việc làm thước đo cán bộ

Đánh giá cán bộ cần được coi trọng và thường xuyên hơn nữa. Lấy hiệu quả công việc làm thước đo cán bộ, từ hiệu quả công việc để cân nhắc bố trí công việc phù hợp, bổ nhiệm lãnh đạo hay có thể sử dụng tiếp hay không. Nên xóa bỏ chế độ biên chế cán bộ suốt đời tránh tình trạng người yếu kém năng lực cấu kết với nhau bằng lá phiếu, lấy lá phiếu để chi phối lãnh đạo. Các cơ quan cần xây dựng tiêu chí đánh giá cán bộ cụ thể, nâng cao đánh giá định lượng công việc được giao để làm căn cứ thi đua khen thưởng. Tránh tình trạng luân phiên trong thi đua khen thưởng theo kiểu dàn xếp “công bằng”. Thực tế cho thấy nhiều cán bộ vì bị đánh giá không đúng mà bỏ khu vực công ra khu vực tư.

Tăng thu nhập để bảo đảm sự liêm chính

Chính sách tiền lương và đãi ngộ luôn là vấn đề hàng đầu của sự tồn tại và phát triển cá nhân. Không ai bỏ ra một khoản đầu tư lớn cho học tập để đổi lấy thu nhập thấp, thiếu thốn trăm bề trong cuộc sống, vợ suốt ngày lẩm bẩm tiền tiền tiền, con cái liên tục so sánh bạn cùng lớp là con cái gì cũng thua các bạn, cha mẹ già yếu thiếu sự phụng dưỡng…tất cả phải từ lương, thu nhập tăng thêm để đảm bảo cái cơ bản trong một gia đình nhỏ đủ để hạnh phúc. Để đảm bảo cán bộ hàng ngày đi làm việc không phải nghĩ tới tham nhũng vặt ở cơ quan hay gây khó dễ, sách nhiễu nhân dân để lấy những đồng tiền tiêu cực thì cải cách tiền lương và nâng cao thu nhập bằng cách thu gọn bộ máy, giảm biên chế linh hoạt 1/3 nhân sự và tăng hiệu suất công việc cá nhân lên 1/3 để có thu nhập tăng thêm 1/3 là cần thiết trong bối cảnh đất nước hiện nay và những năm tới. Có như vậy yếu tố duy trì và phát triển cá nhân và gia đình mới đảm bảo, cán bộ mới yên tâm công tác hơn. Đây cũng là yếu tố quan trọng giữ chân cán bộ không nhảy ra ngoài khu vực tư như thời gian vừa qua.

Như vậy để đất nước phát triển thịnh vượng thì công tác cán bộ phải được đặt lên hàng đầu, phải được làm đúng cách và phù hợp với thực tiễn và xu thế thời đại. Quả là vận thế đất nước phụ thuộc vào cán bộ không bao giờ sai.

*Phan Văn Lâm - Viện nghiên cứu Pháp luật và Kinh tế Asean
Người đăng: vào lúc Không có nhận xét nào:

Thứ Năm, 1 tháng 12, 2022

20221202. BẤT CẬP 'CHƯƠNG TRÌNH GD PHỔ THÔNG 2018'

  ĐIỂM BÁO MẠNG

CÁC CHỦ BIÊN, TỔNG CHỦ BIÊN-HỌ ĐI ĐÂU CẢ RỒI?

XUÂN DƯƠNG / GDVN 1-12-2022

GDVN- “Chương trình giáo dục phổ thông 2018” được xem là một mặt hàng mà Bộ GD đặt cho Ban soạn thảo khung chương trình và Hội đồng biên soạn sách giáo khoa.

TIN LIÊN QUAN

Gần đây, các chuyên gia giáo dục và nhiều nhà giáo lên tiếng vì không biết nên dạy các môn “tích hợp” cho học sinh trung học cơ sở như thế nào, họ mong muốn được các Chủ biên, Tổng chủ biên dạy thị phạm cho vài bài để rút kinh nghiệm. [1]

Nếu các giáo sư, phó giáo sư, tiến sĩ tham gia biên soạn khung chương trình và sách giáo khoa có thể dành thời gian soạn một số bài và giảng trực tuyến cho giáo viên thì vừa góp phần giúp đỡ các nhà giáo đang rối bòng bong mà cũng chính là thực hiện chức năng được Bộ Giáo dục và Đào tạo chọn mặt gửi vàng làm thành viên các hội đồng thiết kế tiến trình đổi mới giáo dục.

Các Chủ biên, Tổng chủ biên – họ đi đâu cả rồi? ảnh 1

Mười năm trước, báo Giaoduc.net.vn đăng bài “Các giáo sư, họ đi đâu cả rồi?” , có lẽ giờ đây lại phải thốt lên câu hỏi: “Các Chủ biên, Tổng chủ biên – họ đi đâu cả rồi?”. Ảnh minh họa: giaoduc.net.vn

Một số vị Chủ biên, Tổng chủ biên đã nghỉ hưu, sức khỏe và điều kiện kinh tế không còn như thời đang công tác nên đến tận các địa phương giảng dạy hơi có khó khăn. Tuy nhiên nếu giảng trực tuyến như các thày cô dạy phổ thông đã làm trong thời gian phong tỏa vì dịch bệnh Covid-19 thì hoàn toàn có thể.

Tuy nhiên cho đến nay, chưa thấy vị Chủ biên, Tổng chủ biên nào lên tiếng sẽ có bài giảng trực tuyến một trong ba môn học tích hợp (Lịch sử Địa lý, Khoa học tự nhiên, Nghệ thuật) thị phạm cho các thày cô dạy trung học cơ sở, tại sao vậy?

Ngày 19/04/2022, báo Công an Nhân dân trực tuyến (Cand.com.vn) viết:

“Giáo sư Nguyễn Minh Thuyết, Tổng chủ biên Chương trình GDPT 2018 khẳng định việc thiết kế Chương trình đã được thực hiện rất công phu, nghiêm túc, dựa trên các quan điểm chỉ đạo của Đảng, các văn bản quy phạm pháp luật của Nhà nước, yêu cầu của thực tế và tham khảo đầy đủ kinh nghiệm quốc tế”. [2]

Xin không bàn đến toàn bộ chương trình mà chỉ đề cập đến ba môn tích hợp ở bậc trung học cơ sở (Lịch sử Địa lý; Khoa học tự nhiên, Nghệ thuật).

Có lẽ không thể phủ nhận giáo sư Thuyết và cộng sự “công phu, nghiêm túc” trong quá trình thiết kế khung chương trình và khung các bộ sách giáo khoa, tuy nhiên những thứ mà họ sáng tạo ra có đi vào thực tế, cụ thể là có tạo thuận lợi cho nhà giáo giảng dạy các môn học tích hợp trong trường học thì lại là chuyện khác.

Sau khi ông Thuyết đăng đàn trả lời báo chí, vô số ý kiến của nhà giáo và chuyên gia được đăng tải và chắc chắn đó chưa phải là những bức xúc cuối cùng. Phải chăng vì thế mà một bài đăng trên báo điện tử Chính phủ (Baochinhphu.vn) đã cho rằng:

“Trước những băn khoăn về việc dạy và học tích hợp, xuất phát từ thực tế, mặc dù ngành giáo dục đã có nhiều giải pháp nhưng các trường vẫn đang gặp vô vàn khó khăn trong việc sắp xếp giáo viên dạy bộ môn tích hợp”. [3]

Báo Chính phủ đăng bài ngày 08/10/2022 nghĩa là hơn bốn năm sau khi chương trình đổi mới giáo dục chính thức được áp dụng (năm 2018). Nếu tính từ khi Nghị quyết 29-NQ/TW ban hành (năm 2013) thì là gần 10 năm.

Nhận định trên Báo Chính phủ đưa đến các băn khoăn rằng:

Thứ nhất, phải chăng chương trình giáo dục phổ thông mới thiết kế chưa chuẩn, thiếu tính khoa học, nặng về lý thuyết, không dự đoán được các lỗi có thể xảy ra khi áp dụng vào thực tế, chưa phù hợp với lộ trình đào tạo giáo viên tích hợp của ngành Sư phạm.

Thứ hai, ngành Giáo dục vội vã áp dụng chương trình giáo dục phổ thông mới trong khi nhiều trường sư phạm chưa có đội ngũ “giảng viên tích hợp” để đào tạo giáo viên tích hợp.

Việc bồi dưỡng giáo viên tích hợp thực hiện vội vàng trong dịp hè bằng cách giao cho địa phương kết hợp với các nhà xuất bản sách giáo khoa là không phù hợp với quy định của pháp luật.

Các giải pháp chưa chuẩn, không giúp tháo gỡ khó khăn cho các trường, hơn nữa cũng chưa dự trù kế hoạch thay đổi (ngoại trừ quyết định môn Lịch Sử là môn bắt buộc sau khi Quốc hội ban hành nghị quyết).

Thứ ba, cả nội dung chương trình mà Ban soạn thảo chương trình giáo dục phổ thông mới đưa ra và giải pháp của Bộ Giáo dục và Đào tạo đều có vấn đề.

Mười năm trước, báo Giaoduc.net.vn đăng bài “Các giáo sư, họ đi đâu cả rồi?” [4], có lẽ giờ đây lại phải thốt lên câu hỏi: “Các Chủ biên, Tổng chủ biên – họ đi đâu cả rồi?”.

Nền kinh tế nước ta là nền “kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa” với một số thành phần kinh tế khác nhau nên vẫn phải tuân theo “luật chơi” của thế giới, đó là hàng hóa bán ra phải có “Hướng dẫn sử dụng” và phải có “Thời gian bảo hành”.

“Chương trình giáo dục phổ thông 2018” được xem là một mặt hàng mà Bộ Giáo dục và Đào tạo đặt cho Ban soạn thảo khung chương trình và Hội đồng biên soạn sách giáo khoa cung cấp cho ngành Giáo dục.

Nhận đơn hàng từ Bộ Giáo dục và Đào tạo là vị Tổng Chủ biên, Chủ biên các hội đồng chuyên môn, đương nhiên đội ngũ “nhận đơn hàng” này phải chịu trách nhiệm “bảo hành” và “hướng dẫn sử dụng” toàn bộ chương trình giáo dục phổ thông mới.

Vậy nên không thể có chuyện như công văn số 503/BGDĐT-GDTH của Bộ Giáo dục và Đào tạo gửi các địa phương (Sở Giáo dục & Đào tạo), xin trích dẫn một vài nội dung trong công văn:

“Các địa phương chủ trì phối hợp cùng các nhà xuất bản có sách giáo khoa được lựa chọn xây dựng kế hoạch tổ chức triển khai bồi dưỡng, tập huấn theo khung thời gian tại Phụ lục đính kèm Công văn này.

Các Sở Giáo dục và Đào tạo chủ động phối hợp với các nhà xuất bản xây dựng kế hoạch bồi dưỡng cho giáo viên dạy học lớp 3, lớp 7, lớp 10 năm học 2022-2023 và cán bộ quản lý theo tiến độ thời gian quy định

Các nhà xuất bản chịu trách nhiệm chuẩn bị đội ngũ báo cáo viên đủ về số lượng, đảm bảo về chất lượng để triển khai bồi dưỡng cho tất cả giáo viên dạy học lớp 3, lớp 7, lớp 10 năm học 2022-2023 và cán bộ quản lý theo tiến độ thời gian quy định;… Xây dựng bài tập, câu hỏi kiểm tra sau bồi dưỡng để các Sở GDĐT thực hiện việc đánh giá và công nhận kết quả bồi dưỡng thường xuyên theo quy định”.

Bằng Công văn số 503/BGDĐT-GDTH Bộ Giáo dục và Đào tạo đã cho phép các nhà xuất bản tham gia “xây dựng kế hoạch bồi dưỡng, tập huấn giáo viên dạy lớp 3, lớp 7, lớp 10; chuẩn bị đội ngũ báo cáo viên triển khai bồi dưỡng cho tất cả giáo viên; xây dựng bài tập, câu hỏi kiểm tra sau bồi dưỡng giáo viên,…”.

Tại sao không phải là Tổng chủ biên, Chủ biên và thành viên các hội đồng biên soạn khung chương trình và biên soạn sách giáo khoa bồi dưỡng, tập huấn giáo viên mà lại là đội ngũ “báo cáo viên” do các nhà xuất bản “chịu trách nhiệm chuẩn bị”?

Liệu có phải “đội ngũ báo cáo viên” của doanh nghiệp xuất bản sách cũng chính là các vị có trách nhiệm “bảo hành” nên không cần nêu đích danh?

Hay các “Hội đồng” và Nhà xuất bản “tuy hai mà một” nên ai “xây dựng bài tập, câu hỏi kiểm tra sau bồi dưỡng, thực hiện việc đánh giá và công nhận kết quả bồi dưỡng thường xuyên theo quy định” đối với giáo viên cũng được?

Dù với bất kỳ tình huống nào thì cũng không thấy “xuất hiện tường minh” các vị chịu trách nhiệm “bảo hành” và “hướng dẫn sử dụng” chương trình đổi mới giáo dục 2018.

Trên thế giới hàng phần mềm Microsoft đã đồng ý trả cho hãng bảo mật Wiz 40.000 USD vì hãng này đã thông báo cho họ biết lỗ hổng bảo mật trên dịch vụ điện toán đám mây của Microsoft.

Các vị Tổng chủ biên, Chủ biên soạn sách giáo khoa chắc hẳn được nhận tiền nhuận bút từ ngân sách nhà nước, góp ý sửa lỗi sách giáo khoa là đội ngũ nhà giáo nhưng họ lại làm không công, thế có phải là hợp lý?

Liệu có phải sau khi kết thúc sứ mệnh được Bộ Giáo dục và Đào tạo kỳ vọng, những người chịu trách nhiệm đã xong nhiệm vụ, giờ họ còn bận những công việc khác quan trọng hơn nên không có thời gian “bảo hành” nội dung sách và những nghĩa vụ liên quan khác?

Báo Vietnamnet.vn trong bài “Việt Nam sẽ vượt bẫy thu nhập trung bình theo cách nào” đăng nhận định của Ngân hàng Thế giới, rằng quá trình cải cách của ta “vừa đi vừa dừng” [5], có phải vì nắm được “quy luật” nên soạn xong chương trình khung đổi mới giáo dục và các bộ sách giáo khoa các vị chủ biên cũng cần phải “dừng” vài năm cho “hồi sức”, chuyện “bảo hành” sách để sau?

Thế có nghĩa là các vị Chủ biên, Tổng chủ biên vẫn là những người đi trước thời đại chứ không phải họ đang mặc chiếc áo tàng hình trong truyện ngụ ngôn của Hans Christian Andersen?

Tài liệu tham khảo:

[1] https://giaoduc.net.vn/nhieu-than-phien-ve-day-hoc-mon-tich-hop-mong-gs-thuyet-va-cong-su-len-tieng-post229692.gd

[2]https://cand.com.vn/giao-duc/-chuong-trinh-giao-duc-pho-thong-moi-duoc-chuan-bi-cong-phu-nghiem-tuc

[3]https://baochinhphu.vn/day-va-hoc-tich-hop-lo-lang-tu-cac-nha-truong-102221008171656866.htm

[4] https://giaoduc.net.vn/cac-giao-su-ho-di-dau-ca-roi-post128276.gd

[5]https://vietnamnet.vn/viet-nam-se-vuot-bay-thu-nhap-trung-binh-theo-cach-nao-2083107.html

Xuân Dương
GẦN NHƯ THIẾU MỌI THỨ, CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC PHỔ THÔNG 2018 SẼ ĐI TỚI ĐÂU ?
MỸ TIÊN /GDVN 4-12-2022
GDVN- Nếu ví việc thực hiện chương trình giáo dục phổ thông mới là một trận đánh lớn, thì đoàn quân ra trận đang thiếu thốn đủ thứ.

TIN LIÊN QUAN

Năm học 2022-2023 là năm thứ ba triển khai Chương trình giáo dục phổ thông mới 2018 theo hướng đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục, chuyển từ đánh giá kiến thức sang đánh giá năng lực, phẩm chất, hướng đến sự tích cực của người học, tăng tính thực hành, trải nghiệm, hướng nghiệp,…

Tuy nhiên, đến giai đoạn hiện nay, việc thực hiện chương trình mới còn gặp rất nhiều bất cập, vướng mắc, điều kiện chuẩn bị còn thiếu thốn cả về nhân lực, vật lực, nhiều nội dung thiếu khả thi,…

Gần như thiếu mọi thứ, Chương trình giáo dục phổ thông 2018 sẽ đi về đâu? ảnh 1

Ảnh minh họa - Lã Tiến

Theo đánh giá của người viết, qua nhiều lần đổi mới chương trình, sách giáo khoa thì lần đổi mới lần này gặp khó khăn nhất, chưa được chuẩn bị kỹ lưỡng nhất là việc xuất hiện các môn mới, các môn tích hợp, cũng như cách triển khai, vận hành chủ trương một chương trình nhiều bộ sách giáo khoa,…

Chương trình mới triển khai 3 năm nhưng thiếu đủ thứ

Tại phiên họp toàn thể lần thứ 4 do Ủy ban Văn hóa, Giáo dục của Quốc hội tổ chức mới đây, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Kim Sơn đã có những chia sẻ về nhiều vấn đề dư luận bức xúc như thiếu giáo viên, thiếu sách giáo khoa, chương trình mới,...

Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn cho rằng: "Chúng ta đặt kỳ vọng vào chương trình giáo dục phổ thông mới giải quyết được mọi thứ trong khi chúng ta thiếu mọi thứ. Đó là một sự thật”.[1]

Đúng như trải lòng của Bộ trưởng hiện nay chúng ta làm “cách mạng”- đổi mới căn bản toàn diện giáo dục khi thiếu mọi thứ.

Thứ nhất, thiếu nhiều giáo viên, nhất là giáo viên các môn mới xuất hiện

Hiện nay theo thống kê ngành giáo dục thiếu hơn gần 100.000 giáo viên, sau nhiều lần kiến nghị năm nay dự kiến sẽ tuyển 27.850 giáo viên thì 2 năm vừa rồi đã có gần 29.000 giáo viên bỏ việc.

Chưa kể những giáo viên nghỉ hưu, nghỉ hưu trước tuổi, bỏ việc trong thời gian tới,…nếu bổ sung đủ 27.850 giáo viên chưa giải quyết được bài toán thiếu giáo viên trong thời gian tới.

Các môn học mới Tin học, Ngoại ngữ (tiểu học); Ngoại ngữ 2, Khoa học tự nhiên, Lịch sử và Địa lý, Nội dung giáo dục địa phương, Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp (trung học cơ sở); Âm nhạc, Mĩ thuật, Ngoại ngữ 2, Nội dung giáo dục địa phương, Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp (trung học phổ thông),…ở nhiều địa phương gần như “trắng” giáo viên giảng dạy, cũng rất ít có nguồn tuyển.

Xuất hiện môn học mới, chương trình mới thiếu giáo viên thì rất khó có thể vận hành, thực hiện một cách tốt nhất.

Thực trạng này, có thể sẽ còn kéo dài khi thiếu giáo viên nhưng ngành giáo dục lại phải giảm 10% biên chế viên chức chung.

Có thể nói, giáo viên chính là một phần nhân tố quan trọng quyết định sự thành công của việc đổi mới.

Dạy chương trình mới, các môn học mới, các môn tích hợp,…không có giáo viên giảng dạy, dự báo sắp tới khó có nguồn tuyển thì người viết không biết trong thời gian tới sẽ vận hành như thế nào?

Không thể lấy lực lượng giáo viên không đủ chuyên môn giảng dạy mà học sinh sẽ hiểu bài, chương trình mới sẽ thành công.

Thứ hai, thiếu sách giáo khoa, đồ dùng dạy học

Thực trạng thiếu, khó mua sách giáo khoa do việc lựa chọn sách hay thực hiện một chương trình nhiều bộ sách giáo khoa diễn ra ở nhiều nơi.

Hiện nay, lớp 3, 7, 10 nhiều địa phương còn chưa biết “mặt, mũi” sách giáo khoa Nội dung Giáo dục địa phương.

Bên cạnh đó, thực trạng thiếu rất nhiều đồ dùng dạy học chương trình mới, chương trình mới triển khai 3 năm nhưng gần như chưa có đồ dùng để triển khai dạy học.

Nhiều địa phương cũng thiếu máy tính, máy chiếu phục vụ dạy và học chương trình mới.

Chương trình mới phát huy năng lực, phẩm chất, trải nghiệm, sáng tạo,…như thế nào khi giáo viên và học sinh phải “dạy chay, học chay”.

Hai năm qua, các báo cáo của nhiều địa phương cho rằng chương trình mới thành công nhưng người viết cho rằng chưa chính xác, chương trình mới phải “dạy chay, học chay”, thiếu nhiều giáo viên đúng chuyên môn,…nhưng vẫn đánh giá thành công là khiên cưỡng, chưa đánh giá đúng tình hình.

Thứ ba, chương trình mới, tư duy cũ

Có thể nói không chỉ thực hiện chương trình thiếu đủ thứ về nhân lực, vật lực mà còn gặp vô số khó khăn, nhất là trong giai đoạn triển khai chương trình mới phải hứng chịu đợt dịch Covid phức tạp, thời gian dạy trực tuyến kéo dài chưa từng có.

Chương trình mới nhưng giáo viên gần như chỉ được tập huấn online, chưa kịp thời về phương pháp, cách thức triển khai, nhiều giáo viên lớn tuổi không nắm bắt kịp những đổi mới, chưa rõ cách vận hành,…

Điều quan trọng nhất là những năm qua, vì chạy theo bệnh ngụy thành tích, vì theo chỉ tiêu năm sau cao hơn năm trước,…nên gần như 100% học sinh lên lớp, nhiều học sinh khá, giỏi…

Do chạy theo chỉ tiêu, thành tích nên sẽ có học sinh “ngồi nhầm lớp”.

Giáo viên cũng chuẩn bị đầy đủ bài bản các bước lên lớp chương trình mới nhưng khi giảng dạy giáo viên vô cùng thất vọng vì học sinh thiếu hợp tác, nhiều em không có kiến thức,…nếu tiếp tục triển khai cách mới sẽ có nhiều em tiếp tục bị bỏ lại ở phía sau, thiệt thòi cho các em.

Nếu dạy theo phương pháp mới, dạy theo nhóm chỉ có vài em làm việc, các em còn lại không học, không chép bài,…giáo viên còn khổ sở hơn.

Chưa dạy thật, học thật, còn chạy theo bệnh ngụy thành tích, còn nhiều học sinh “ngồi nhầm lớp”,…thì có triển khai phương pháp mới nào cũng khó thành công.

Thứ tư, thiếu tổng “chỉ huy” thực thụ, xuyên suốt

Chương trình Giáo dục phổ thông mới được giao cho Giáo sư Nguyễn Minh Thuyết làm Tổng chủ biên.

Đến giai đoạn này, chương trình mới xuất hiện vô số bất cập, rắc rối từ các môn tích hợp, các môn học mới không có giáo viên dạy, việc thiếu đồ dùng dạy học, triển khai phương pháp không hiệu quả, kiểm tra đánh giá các môn tích hợp, thiếu tính liên thông, khoa học khi học sinh học các môn tích hợp,…được phản ánh rất nhiều trên Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam nhưng không thấy Tổng chủ biên đăng đàn trả lời hay có các giải pháp tháo gỡ các vướng mắc trên.

Theo người viết, Tổng chủ biên chương trình mới phải chịu trách nhiệm về chương trình mới suốt quá trình thực hiện chương trình đến năm 2025 (thực hiện hết toàn bộ bậc học phổ thông) và phải có thời gian “bảo hành” vài năm mới hết được trách nhiệm.

Tuy nhiên, giờ Tổng chủ biên, các chủ biên, họ đang ở đâu, trách nhiệm ra sao, vẫn đang bỏ ngỏ.

Nên, Chương trình mới dù nhiều bất cập, vướng mắc,…nhưng tuyệt nhiên, không thấy Tổng chủ biên Chương trình 2018 và cộng sự lên tiếng và đương nhiên không thấy ai nhận trách nhiệm.

Nếu ví việc thực hiện chương trình giáo dục phổ thông mới là một trận đánh lớn, quan trọng thì đoàn quân ra trận khi thiếu lính (nhân sự, giáo viên), không có đủ vũ khí (sách, thiết bị, đồ dùng dạy học) và khó khăn cả kinh phí triển khai đang là một thực tế.

Gần đây, qua các phát biểu, giải trình của Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn đề xuất tăng phụ cấp ưu đãi cho giáo viên khiến giáo viên cảm ơn, vui mừng và biết ơn sự quan tâm của Bộ trưởng đối với lực lượng giáo viên.

Sau nhiều năm chưa tăng lương, vật giá tăng cao, nếu tăng chậm trễ thì sẽ có thêm nhiều giáo viên bỏ việc và thực chất không chỉ giáo viên tiểu học, mầm non, giáo viên trung học cơ sở, trung học phổ thông hiện nay đời sống còn rất nhiều khó khăn, cũng cần được quan tâm, cần được cải thiện thu nhập, yên tâm gắn bó với chương trình mới còn nhiều khó khăn ở phía trước.

Giáo viên rất cần Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng như Tổng chủ biên Chương trình mới và các cộng sự nhanh chóng có những giải pháp quyết liệt, căn cơ để giải quyết dứt điểm tình trạng thực hiện chương trình mới đã 3 năm nhưng vẫn thiếu đủ thứ, trách nhiệm cụ thể các thành viên ra sao, các giải pháp tiếp theo như thế nào?

Giải quyết được các bất cập, vướng mắc trong quá trình thực hiện chương trình mới khiến giáo viên bớt áp lực, yên tâm, công tác, hạn chế phần nào giáo viên bỏ việc, nghỉ việc.

Tài liệu tham khảo:

[1] https://vietnamnet.vn/bo-truong-giao-duc-trai-long-ve-vo-so-chu-phai-ap-den-trong-dau-2072169.html

(*) Văn phong, nội dung bài viết thể hiện góc nhìn, quan điểm của tác giả.

Mỹ Tiên
Người đăng: vào lúc Không có nhận xét nào:
Đăng ký: Bài đăng (Atom)