20181202. BÀN VỀ BÀI TOÁN GIẢM NỢ CÔNG

ĐIỂM BÁO MẠNG

• Quốc tế: Trung - Mỹ chạm trán ở Hoàng Sa, gặp thượng đỉnh kết thúc không kèn không trống (GD 2/12/2018)-Mỹ-Trung tại Buenos Aires, chiến tranh hay hòa hoãn? (GD 1/12/2018)-Chính sách “mua láng giềng gần” của ông Duterte (TVN 1/12/2018)-Tài sản trí tuệ, điểm nóng trong cuộc gặp cấp cao Mỹ-Trung (KTSG 1/12/2018)-Bốn lý do khiến Mỹ - Trung cần sớm đình chiến thương mại (KTSG 30/11/2018)-Trung Quốc sẽ nhượng bộ gì để hóa giải chiến tranh thương mại với Mỹ? (KTSG 29/11/2018)-Không khí hoài nghi bao trùm G20 (KTSG 29/10/2018)-Tham vọng Tập Cận Bình trên Biển Đông, làm những gì người khác chưa từng làm (GD 26/11/2018)-习近平的真面目在APEC会议上- Hậu trường 'ngoại giao cuồng loạn' của TQ tại APEC (BVN 26/11/2018)-
• Trong nước: Bài học từ phiên tòa Cảnh sát giao thông kiện Chủ tịch xã (GD 2/12/2018)-Xây dựng mức lương thỏa đáng để hạn chế tham nhũng (VNN 2/12/2018)-yk thanh tra CP-Tuyển Việt Nam đấu Philippines: Bỏ tư tưởng cầu hòa, ắt thắng! (VNN 2/12/2018)-Nguyên Thứ trưởng Bộ Xây dựng Phạm Sỹ Liêm từ trần (VNN 2/12/2018)
• Kinh tế: Làm start-up đừng nghĩ phải trở thành công ty triệu đô, tỷ đô (GD 2/12/2018)-Hội chứng thu hồi? (KTSG 2/12/2018)-Nỗi ám ảnh về hàng giả trực tuyến (KTSG 2/12/2018)-Quy định mới về tiền lương, BHYT có hiệu lực: Vạn người hưởng lợi (VNN 2/12/2018)-Chiến tranh thương mại tiếp sức lời kêu gọi cải cách kinh tế ở Trung Quốc (KTSG 1/12/2018)-Rục rịch phát triển du lịch thông minh (KTSG 1/12/2018)-Giảm nợ công, tăng không gian tài khóa - bài toán khó (KTSG 1/12/2018)-Đỗ Thiên Anh Tuấn-Doanh nghiệp “tố” địa phương chưa đồng hành vượt khó (KTSG 1/12/2018)-Doanh nghiệp hướng đến không chôn lấp chất thải (KTSG 1/12/2018)-Bán hàng vào siêu thị nước ngoài: doanh nghiệp phải sẵn sàng (KTSG 1/12/2018)-Cảnh báo về các khoản vay ODA của Trung Quốc (RFA 30-11-18)-Việt Nam bước vào giai đoạn già hóa dân số (RFA 30-11-18)-50.000 người nhiễm HIV 'tiềm ẩn' đang đe dọa cộng đồng (DT 1-12-18) Mỗi năm có khoảng 3.500 người Việt chết vì HIV/AIDS (TT 1-12-18)-Cận cảnh dự án nhếch nhác nuôi bò Bình Hà nghìn tỷ (TP 1-12-18)-Giá nhà trung bình tại TP.HCM hơn 1.400 USD mỗi m2 (Zing 1-12-18)-Doanh nghiệp đào tạo lại lao động đến 70% là đào tạo những gì? (LĐ 1-12-18)-
• Giáo dục: Vòng quay kì diệu của một Sáng kiến kinh nghiệm ở ngành giáo dục (GD 2/12/2018)-Tôi muốn được bàn thêm, tranh luận về triết lí giáo dục ​ (GD 2/12/2018)-Người ta đã làm gì mà hàng chục học trò mất đi tính bản thiện? (GD 2/12/2018)-Cột dây vào cổ trẻ tự kỷ, lỗi không thuộc về mình cô giáo (GD 2/12/2018)-Ơ kìa, làm thật ăn cháo, láo nháo sao được ăn cơm? (GD 2/12/2018)-Tại thành tích hay “lỗi thầy mặc sách”? (GD 2/12/2018)-Ký túc xá Trường đại học Thủ đô Hà Nội bị chia nhỏ để cho thuê (GD 2/12/2018)-Đề nghị tổ chức kiểm điểm Hiệu trưởng Trường tiểu học 2 Sông Đốc (GD 2/12/2018)-Abivin vô địch cuộc thi khởi nghiệp sáng tạo quốc gia 2018 (GD 2/12/2018)-Dạy trẻ tư duy phản biện (KTSG 2/12/2018)-
• Phản biện: -Lettre ouverte: A Monsieur Nguyen phu Trong, le nouveau Président de La RSVN (BVN 1/12/2018)- Nguyễn Khắc Mai-Tất Thành Cang (BVN 1/12/2018)-Phạm Đình Trọng-Tạm giam điều tra: sự tàn phá thể xác và hủy hoại lương tâm con người (BVN 1/12/2018)-Phạm Lê Vương Các-Ngôn hài người Cộng sản: "không có chuyện" (BVN 1/12/2018)-Hoa Nghi-Hỏi và Đáp về Phong trào Dân chủ Việt Nam (Bài 3) (BVN 1/12/2018)-Nguyễn Vũ Bình-Bài trí thức ở Việt Nam: Trường hợp Giáo sư Chu Hảo (BVN 1/12/2018)-Cù Huy Hà Vũ-Hỏi và đáp về Phong trào Dân chủ Việt Nam (Bài 2) (BVN 30/11/2018)-Nguyễn Vũ Bình-Sẽ không còn ‘mở đường cho người ta tiến’?(BVN 30/11/2018)-Minh Quân-Việt Nam cần nhanh chóng phê chuẩn 3 công ước cơ bản của ILO (BVN 30/11/2018)-Minh Châu-Cộng sản Việt Nam trước cuồng phong tự rã (BVN 30/11/2018)-Phạm Trần-Bảo vệ quyền riêng tư và giúp đỡ (BVN 30/11/2018)-Thục Quyên-Vụ Trần Bắc Hà (I & II)(BVN 30/11/2018)-Thường Sơn-Tại sao đạo đức tan hoang? (Blog VOA 29-11-18)-Mạnh Kim- Vượt trần thể chế (TVN 29/11/2018)-Vũ Tiến Lộc-Đảng ‘giãy giụa trước khi giãy chết’? (BVN 29/11/2018)-Thường Sơn-Hồ sơ chống tham nhũng ở Việt Nam và bài học vay nợ Trung Quốc (BVN 29/11/2018)- Phương Thơ
• Thư giãn: “Tự do vượt trên sự hiểu biết” – Chia sẻ về tự do từ nhà triết học Krishnamurti (GD 2/12/2018)- Tát... xưa và nay (GD 1/12/2018)- Gắn camera an ninh, coi chừng bị giám sát ngược (KTSG 1/12/2018)-Công nghệ hỗ trợ giấc ngủ (KTSG 1/12/2018)-Bí ẩn sau tấm bảo bối của Vũ Nhôm đi 132 nước không cần visa (VNN 30/11/2018)-

GIẢM NỢ CÔNG, TĂNG KHÔNG GIAN TÀI KHÓA- BÀI TOÁN KHÓ

ĐỖ THIÊN ANH TUẤN */ TBKTSG 1-12-2018

(TBKTSG) - Theo báo cáo của Chính phủ, tỷ lệ nợ công đang có xu hướng giảm dần từ 63,7% GDP năm 2016 xuống 62,6% năm 2017, khả năng cuối năm 2018 ước giảm còn 61,4% và năm 2019 tiếp tục còn 61,3% GDP.

Thực tiễn cho thấy tỷ lệ nợ công so với GDP giảm là do tốc độ tăng nợ công thấp hơn tốc độ tăng GDP danh nghĩa. Cụ thể, trong khi nợ công tăng khoảng 8% thì GDP danh nghĩa tăng gần 11% (bằng tốc độ tăng trưởng GDP thực + tỷ lệ lạm phát)

Tỷ lệ nợ công giảm là một tín hiệu tích cực đối với nền kinh tế. Ảnh: LÊ ANH

Những tín hiệu tích cực

Bất luận do nguyên nhân gì, trên phương diện chung, tỷ lệ nợ công giảm là một tín hiệu tích cực đối với nền kinh tế. Điều này cho thấy những nỗ lực của Chính phủ trong việc quản lý và kiểm soát sự gia tăng của nợ công về cơ bản đã mang lại kết quả tích cực.

Một mặt, Chính phủ đã kiểm soát khá tốt các yếu tố làm gia tăng nợ công bao gồm giảm bội chi ngân sách từ mức rất cao trên 5% GDP (cụ thể là 6,28% của năm 2015 và 5,52% năm 2016) xuống dưới 4% GDP (3,48% năm 2017 và năm 2018 là 3,67%).

Ngoài việc giảm bội chi ngân sách đáng kể, Chính phủ cũng đã kiểm soát khá tốt các khoản nợ bảo lãnh của Chính phủ. Theo báo cáo của Chính phủ, năm 2017 Chính phủ đã quản lý khá chặt chẽ việc cấp bảo lãnh chính phủ, không cấp bảo lãnh mới các chương trình, dự án vay vốn trong và ngoài nước, nhờ đó đã giúp giảm nợ được 500 triệu đô la Mỹ. Trong khi đó, các khoản nợ của chính quyền địa phương cũng được kiểm soát chặt theo Luật Quản lý nợ công 2017.

Mặt khác, yếu tố quan trọng không kém giúp kéo giảm tỷ lệ nợ công chính là tăng trưởng GDP. Về lý thuyết, việc vay nợ để thúc đẩy tăng trưởng là điều cần làm đối với các nước đang phát triển. Về thực tiễn, chừng nào nền kinh tế vẫn duy trì mức tăng trưởng tốt thì việc vay nợ trong giới hạn vẫn được xem là bền vững.

Chưa chuyển dịch theo hướng vững chắc

Bên cạnh những kết quả tích cực đạt được thì nợ công Việt Nam nhìn chung vẫn chưa thực sự chuyển dịch theo hướng vững chắc, vẫn còn đó một số vấn đề cần được lưu ý.

Thứ nhất, mặc dù tỷ lệ bội chi ngân sách đã giảm đáng kể nhưng con số trên 3% GDP vẫn được xem là cao so với thông lệ quốc tế (ví dụ, tiêu chuẩn của Liên minh châu Âu đặt ra chỉ là 3%). Con số bội chi 3,67% GDP năm nay dù thấp hơn so với mục tiêu 3,7% GDP của Quốc hội giao nhưng vẫn cao hơn mục tiêu 3,3% GDP được đặt ra trong Chương trình quản lý nợ trung hạn 2016-2020 của Chính phủ (Quyết định 544/QĐ-TTg).

Hơn nữa, nỗ lực kéo giảm bội chi từ trên 5% xuống 4% GDP đã là thách thức của Chính phủ nhưng việc giảm tiếp về dưới 3% GDP sẽ là thách thức lớn hơn.

Thứ hai, liên quan đến cơ cấu thu ngân sách. Mặc dù thu ngân sách vượt dự toán nhưng thiếu nhân tố bền vững. Thu ngân sách chuyển dịch theo hướng giảm thu ngoại thương và thu từ dầu thô, đồng thời tăng tỷ trọng thu nội địa. Sự chuyển dịch nguồn thu này là tất yếu theo xu hướng hội nhập nhưng lại đặt gánh nặng lên các hoạt động của khu vực phi ngoại thương.

Hơn nữa, trong cơ cấu thu nội địa, một số khoản thuế có độ nổi thấp (như thuế tài nguyên) hoặc thiếu tính công bằng dọc (như thuế giá trị gia tăng vì mang tính lũy thoái) lại chiếm tỷ trọng lớn. Thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp giảm để cạnh tranh với các nước trong khu vực song có rủi ro cạnh tranh xuống đáy. Nhiều ưu đãi thuế tràn lan và thiếu hệ thống đang có nguy cơ làm xói mòn nghiêm trọng cơ sở thuế.

Trong khi đó, một số khoản thuế có độ nổi cao (như thuế thu nhập), bền vững và có tiềm năng cải thiện tính công bằng dọc (như thuế sử dụng đất phi nông nghiệp) chưa hiệu quả do cơ sở thuế quá hẹp. Nhiều khoản thu về đất đai lắt nhắt, phân mảnh và không bền vững, trong khi thuế bất động sản chưa sẵn sàng. Thuế thu nhập cá nhân chưa thực sự là một sắc thuế tốt giúp cải thiện tính công bằng dọc. Tình trạng nợ đọng thuế, trốn thuế, tránh thuế, chuyển giá... còn lớn và có xu hướng tăng so với năm 2017. Một số địa phương gặp khó khăn trong huy động nguồn thu.

Thứ ba, cơ cấu chi ngân sách chưa hiệu quả. Tỷ lệ chi thường xuyên dù đã giảm còn 63,3% (thấp hơn so với đầu nhiệm kỳ năm 2015 là 67,7% cũng như so với kế hoạch 64% giai đoạn 2016-2020). Tuy nhiên con số 63,3% vẫn cao hơn so với tỷ lệ chi thường xuyên theo dự toán năm 2018 là 61,8% tổng chi ngân sách nhà nước.

Hơn nữa, với tỷ lệ chi thường xuyên này cộng với chi trả nợ (cả gốc lẫn lãi) thì tỷ lệ chi đầu tư phát triển gần như không còn. Theo dự kiến năm nay, chỉ tính riêng tỷ lệ chi trả nợ lãi đã chiếm đến 7,4% tổng chi ngân sách nhà nước. Như vậy, để đạt được tỷ lệ chi đầu tư phát triển lên đến 26,8% Chính phủ buộc phải đi vay nợ. Con số tỷ lệ bội chi ngân sách 3,67% GDP nếu so với tổng chi ngân sách nhà nước đã chiếm đến 13%.

Nếu giả định bội chi được dùng cho chi đầu tư phát triển thì thực chất số ngân sách có thể dành cho chi đầu tư phát triển chỉ chiếm 13,8% tổng chi ngân sách nhà nước. Nếu tính cả chi trả nợ gốc (theo kế hoạch của Chính phủ năm 2018 tổng trả nợ 256.769 tỉ đồng, tương đương gần 17% tổng chi ngân sách) thì số còn lại dành cho chi đầu tư phát triển thực sự là rất ít. 

Thứ tư, mặc dù tỷ lệ nợ công giảm nhưng tỷ lệ nợ Chính phủ lại có xu hướng tăng lên (năm 2017 là 51,8% GDP; 2018 là 52,1% GDP; 2019 dự kiến là 52,2% GDP) trong khi trần nợ Chính phủ theo quy định là 55% GDP. Hiện tỷ lệ nợ này vẫn nằm trong giới hạn nhưng xu hướng tăng cho thấy tính không bền vững. Nợ Chính phủ tăng ngoài bội chi ngân sách, có một phần do Chính phủ có trách nhiệm trả thay đối với các khoản nợ được bảo lãnh. Ngay cả một số địa phương vay nợ nếu không trả được thì có thể Chính phủ vẫn phải trả thay. Khi dư nợ Chính phủ đã gần tiệm cận mức trần quy định thì năng lực bảo lãnh cũng như trả nợ thay của Chính phủ sẽ giảm đi, khi đó rủi ro tín nhiệm vay nợ của Chính phủ sẽ gia tăng, dẫn đến làm tăng chi phí vay nợ của Chính phủ.

Chưa kể, khi Chính phủ phải đi vay nợ với lãi suất cao hơn thì sẽ có tác động chèn lấn đầu tư tư nhân, vì khi đó tư nhân không thể vay được với lãi suất rẻ hơn Chính phủ. Hệ quả là làm tăng chi phí tài chính của doanh nghiệp, làm giảm sức cạnh tranh của hàng hóa Việt Nam cũng như của nền kinh tế nói chung.

Thứ năm, nợ nước ngoài của quốc gia cũng đang tăng nhanh và hiện đã gần chạm trần 50% GDP theo quy định (năm 2018 là 49,7% GDP và dự kiến năm 2019 là 49,9% GDP). Mặc dù nợ nước ngoài của quốc gia có cả nợ nước ngoài của Chính phủ và nợ nước ngoài của khu vực tư nhân nhưng đặc tính và rủi ro của nợ nước ngoài của quốc gia rất khác với nợ trong nước, khó có thể xem nhẹ. 

(*) Trường Chính sách Công và Quản lý Fulbright

Hai rủi ro từ việc nợ nước ngoài tăng Nợ nước ngoài tăng sẽ tạo ra rất nhiều thách thức và rủi ro đối với nền kinh tế nói chung chứ không riêng những chủ thể vay nợ. Thứ nhất phải kể đến là rủi ro dòng tiền, cụ thể là sự không tương thích giữa mệnh giá nợ và tài sản. Nhiều chủ thể vay nợ nước ngoài không trực tiếp tạo ra dòng tiền từ hoạt động của mình. Các khoản vay nợ nước ngoài của các tập đoàn nhà nước được Chính phủ bảo lãnh không tạo ra đủ dòng tiền ngoại tệ để trực tiếp trả nợ, như trường hợp của EVN. Dự án của VinFast, trừ khi có khả năng xuất khẩu, cũng không trực tiếp tạo ra doanh thu bằng ngoại tệ để trả nợ vay. Tương tự là khoản vay nước ngoài 5 tỉ đô la Mỹ để mua cổ phần của Sabeco, trong khi Sabeco chưa bao giờ đạt lưu chuyển tiền thuần đến con số như vậy trong 10 năm. Rủi ro thứ hai là sự biến động của tỷ giá. Tỷ giá tăng sẽ làm tăng số tiền trả nợ tính bằng đồng nội tệ. Vào những thời điểm phải trả nợ, nhu cầu ngoại tệ sẽ tạo áp lực tăng tỷ giá. Ngay cả đó là những khoản nợ tư nhân thì khi tỷ giá tăng cũng sẽ làm tăng gánh nặng nợ nước ngoài của Chính phủ. Tỷ giá tăng cũng sẽ làm tăng chi phí đối với các nhà nhập khẩu, tạo áp lực lạm phát trong nước. Ngược lại, nếu Chính phủ kiềm chế tỷ giá để giảm áp lực nợ công nước ngoài thì chi phí khi đó lại đặt lên vai các nhà xuất khẩu, làm suy yếu sức cạnh tranh của hàng hóa Việt Nam khi xuất khẩu ra nước ngoài. Ngoài ra, Chính phủ cũng có thể tăng lãi suất để duy trì cân bằng tỷ giá, nhưng cách làm này thậm chí còn gây tác động bất lợi lên nền kinh tế nghiêm trọng hơn so với việc điều chỉnh tỷ giá. Đặt trong bối cảnh Cục dự trữ liên bang Mỹ (Fed) thực hiện chính sách thắt chặt tiền tệ, tăng lãi suất; đồng thời là hệ lụy của cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung, đồng nhân dân tệ và nhiều đồng tiền khác mất giá, áp lực lên tiền đồng trong thời gian tới là không hề nhỏ. Lettre ouverte: A Monsieur Nguyen phu Trong, le nouveau Président de La RSVN   Nguyễn Khắc Mai/ BVN 1-12-2018 (Tôi thảo thư này khi còn rong chơi ở Paris, nên xin mở đầu bằng tiếng Pháp. Président thì họ dùng Le (lơ) giống đực, mà République socialiste VN thì họ dùng La (la), giống cái, ta gọi là cái cọng hòa… Ở bên tây nếu ta đọc la rờ sờ vờ nờ (RSVN) thì họ không hiểu ta rờ sờ cái chi nên phải đọc là la e rờ, e’xtờ, vê, en nờ). Thưa Anh, tôi xin gọi như tôi vẫn gọi anh như thế cho thân mật, để tôi có thể nói huỵch toẹt ra những điều cần nói với anh. Còn cái chức vụ cao quý mà Quốc hội của Đảng đã bầu thì nhất thiết phải kính nhi. Ngày xưa khi vua chúa mới lên ngôi rất chú ý đến những cái “dớp”, tức là những hành động hoặc hiện tượng có tính sái, nghĩa là bất thường. Ví như lụt bão, hạn hán, sao chổi xuất hiện, núi lở, sông đổi dòng, cả hiện tượng lạ bất thường như gà gáy nửa đêm, chim chóc đột nhiên bay loạn xạ, kêu xao xác… Nếu có những điều như thế thì nhà vua thường lập trai đàn cầu cúng và ăn năn, sám hối những lỗi lầm của bản thân hoặc của các quan lại cấp dưới. Điều đó có tác dụng làm yên ổn lòng mình mà còn làm thần dân an tâm. Cố nhiên phải sám hối cho thành tâm, như C.Mác nói “Sám hối thật lòng thì có cơ cứu rỗi”. Tôi dẫn một ví dụ. Triều vua Lê Nhân Tông (tk XV), Việt sử thông giám cương mục ghi: “Đại hạn… Nhà vua bèn hạ chiếu xét mình. “Luôn mấy năm nay hạn hán thóc lúa hỏng, không thu hoạch được; dân tình sầu oán! “Có lẽ vì trẫm không hết sức thành thực để cảm cách lòng trời, không tròn đạo hiếu để kính thờ tông miếu? Lại không biết sử dụng người hiền năng, còn những người mình dùng đó đều là hạng người mờ tối nhỏ nhen mà nên nỗi chăng? “Hay là nạn hối lộ thịnh hành và việc nữ sắc quá nhiều chăng? “Hay là không cẩn thận tiết độ trong việc tiêu dùng, làm hao hại tiền tài của dân chăng? “Hay là đại thần giúp rập chưa làm hết phận sự điều hòa xoay chuyển trời đất chăng? “Tướng súy và bầy tôi nơi phiên trấn chưa biết yêu thương quân dân, làm nhiều việc xà xẻo bóc lột chăng? “Các chức thú lệnh không biết vỗ về chăn nuôi dân, chỉ chăm bề xâm phạm đục khoét của dân mà đến nỗi thế chăng? “Hay là quan coi hình ngục không biết giữ sự công bằng, chỉ rông rỡ tham lam khắc nghiệt, khiến cho oán khí bốc xông lên trên đến nỗi thế chăng? “Hay là các quan thừa hành chỉ chuyên ưa chuộng giấy tờ tư văn,  làm cho ơn trạch không nhuần thấm xuống dưới, tình hình kẻ dướí không đề đạt được lên trên chăng? “Những nhà quyền quý cậy thế ra oai làm cho người dân nhỏ mọn phải chịu oan uổng chăng? “Người làm chủ súy đảo lộn công lao  của quân nhân, làm hại đến phép công chăng? “Chằm đã khô cạn không có cá, thế mà ngạch thuế vẫn chưa giảm bớt, dân còn phải nộp thuế khống chăng? “Con cháu các nhà công thần kỳ cựu chưa lục dụng được hết chăng? “Những lỗi lầm dồn dập chứa chất ấy làm thương tổn đến khí hòa của trời đất. Vậy nay nếu không kê cứu lời xưa dạy bảo sửa lỗi và tìm  hết đường lối xét mình thì làm thế nào để trên có thể xoay lại lòng trời, dưới có thể cứu chữa đau khổ cho dân được? “Tờ chiếu vừa ban xuống thì buổi tối hôm ấy trời mưa” (Sđd, NXB Văn Sử Địa Hà Nội, TX, Tr. 16-17). Tôi nghĩ, “những lỗi lầm dồn dập chứa chất ấy”, ngày nay đầy dẫy từ TW đến địa phương, tệ hại, khốn nạn hơn xưa nhiều lắm! Có môt cái dớp rất lớn, rất tệ hại mà anh vừa lên ngôi chỉ vài ngày thì xảy ra. Cái Ủy ban Kiểm tra TW đã làm một việc mà dân họ gọi là vừa ngu, vừa điên, nó tố cáo với thế giới và với dân nước rằng cái đảng mà anh là TBT vừa thù ghét trí thức, vừa kỳ thị tri thức. Trí thức thì người xưa gọi là nguyên khí của quốc gia. Nguyên khí mạnh thì thế nước mạnh, mà suy thì thế nước yếu. Các bậc thánh trí minh vương phải làm không biết đến đâu là cùng để bồi đắp cho nguyên khí. Có thể nhận định rằng cái UBKTTW đã chẳng biết gì về những tư tưởng tốt đẹp của tổ tiên mà hành xử thì rõ ràng là đã chửi bới lại cả tổ tiên. Ông bà bảo "phải làm không biết đến đâu là cùng", tức là phải bồi dưỡng nguyên khí, còn họ lại ra một quyết định ngớ ngẩn không thể biện hộ. Người nhà nhà anh có tư tưởng tiến bộ, anh vùi dập, thử hỏi ai tin được anh còn biết tôn trọng người ngoài? Ra cái nghị quyết ngớ ngẩn ấy, họ đã phạm ba sai lầm. Thứ nhất họ khẳng định rằng đảng của anh không cần kiến thức, tri thức, chỉ cần tụng mấy câu mác lê là đủ. Nhưng có thể đảng không cần trí tuệ vẫn có thể cầm quyền. Còn dân và xã hội, thì không. Cấm dân mở rộng tri thức, chỉ là hành vi của bạo chúa, ngu tối, chúng cần dân ngu để dễ cai trị! Cớ sao anh lại đồng tình? Anh có thật lòng không, hay là lừa dối, khi anh kêu goi tìm đột phá về lý luận. Làm sao có đột phá khi hành xử thô bạo như vậy với trí thức. Anh Chu Hảo và nhiều người khác không chỉ là đảng viên của đảng, họ còn là trí thức của đất nước! Thứ hai, cấm người đảng viên trí thức không được nghĩ khác, nói khác ý kiến ban lãnh đạo. Đây là vấn đề có tính nguyên tắc, phân biệt giữa tư tưởng của các vị tổ sư Mác và Ăngghen với đám phản đồ như Lênin, Stalin, Mao… Sinh thời Ăngghen phải kêu trời vấn đề này, ông từng nói: “Phải chấm dứt một tình hình tế nhị. Cớ sao các đảng viên, thay cho coi các quan chức của đảng là đầy tớ để bảo ban và phê bình, thì quay ra coi họ là đám quan-liêu-không-bao-giờ-mắc-sai lầm”. Như thế là mối quan hệ đảng viên và đám quan chức của đảng đã từng được xác lập theo quan hệ của đông đảo đảng viên là chủ thể và quan chức chỉ là “serviteur”, người phục vụ (đầy tớ, công bộc). Tôi không hiểu vì sao anh là trí thức lại rập khuôn sao chép y chang mô hình của Xô Viết và Diên An. Chắc anh cũng hiểu chỉ những tổ chức theo kiểu ma phi a hoặc phát xít thì mới bắt đàn em phải tuân phục đại ca (thủ lĩnh) vô điều kiện! Kéo dài những phương thức của một mô hình xã hội-chính trị vừa lỗi thời vừa phản động,lại đã phá sản, mà lịch sử đã lên án, thử hỏi chúng ta có chính danh hay không? Thứ ba, hành xử của cái UBKT rõ ràng đang làm cho tình trạng quân hồi vô phèng phát triển. Việc quản lý in ấn phát hành đã có một cơ quan nhà nước là Cục Xuất bản đảm nhiệm, theo luật pháp và thẩm quyền chuyên môn. Anh là một ngành chuyên môn cụ thể, lại nhảy bổ vào đi làm chuyện của một cơ quan chuyên môn khác, tạo ra sự nghi ngờ về thẩm quyền và tư cách nhà nước của cơ quan này, nếu không gọi là vô chính phủ thì gọi là gì? Làm sao xã hội có thể tin được rằng một anh Vụ trưởng UBKT lại có đủ trình độ để thẩm định một tác phẩm có hàm lượng trí tuệ và khoa học, triết học mà chỉ có những chuyên gia liên nghành may ra mới đánh giá được! Theo Mác chỉ có duy nhất một phương thức để đối xử với tác phẩm là: nghiên cứu và phê bình, mọi hình thức kiểm duyệt chỉ là biện pháp sen đầm, thậm chí là biện pháp sen đầm tồi. Thành thử sai lầm này lại là môt sai lầm kép, nó chứa trong nó chẳng những là sự ấu trĩ (non nớt) mà còn là sự phá hoại. Để phỉ phui mấy cái dớp này, không cứ mua bồ kết đốt vía mà được. Anh phải thành tín làm ngay một vài việc có ý nghĩa chấn động lòng người, may ra mới chấn động đến lòng trời, rồi họa may anh mới được chuyển nguy thành an được. Hãy ra một chỉ thị của Président (1), yêu cầu giải quyệt vụ Thủ Thiêm, trước hết từ nay đến Tết Đinh Hợi phải trả lại nhà đất ngoài quy hoạch cho dân oan đã bị cưỡng chế sai. Nhân dịp Tết Đinh Hợi hãy đặc xá, trả tự do cho tất cả tù nhân lương tâm. Ngày xưa Vua Lý Nhân Tông, mùa đông, ngồi trong cung có áo ngự hàn, đốt cũi sưởi mà vẫn rét, liền nghĩ ngay đến người tù, những con người cùng khổ nhất, bèn lệnh tăng  phần ăn, cấp thêm chăn chiếu và đặc biệt là thả hết những người bị giam mà chưa thành án! Huống nữa là anh chị em tù nhân lương tâm, họ chỉ hoạt động vì mong muốn Đất nước tự chủ, không làm tôi mọi cho Trung Hoa Đại Hán bành trướng, mong làm lành mạnh hóa chính quyền, mong người dân thực sự có tự do dân quyền… Không nên coi họ là người có tội! Nếu làm được ba điều ấy trước Tết, anh sẽ xua khỏi mình những tà khí, sẽ tạo ra trong đất nước một luồng sinh khí mới. Và như thế công việc của anh, đi tìm người hiền tài thay thế đám “quan liêu không bao giờ mắc sai lầm" may ra mới hanh thông. Còn bây giờ, tôi xin nói chuyện đường dài với anh. Bây giờ anh không chỉ là người của 4 triệu (thật ra anh chỉ là người của vài ba ngàn đại biểu bầu cho anh thôi). Cứ xem ông Tương Lai tuyên bố không muốn cùng đảng với anh thì biết, có cả nhiều vạn người từ bỏ anh âm thầm lặng lẽ, đút hồ sơ đảng viên vào ngăn kéo, không thèm nạp cho tổ chức. Cuộc thoái đảng này họ đã làm một cách rất Lạc Việt. Với cương vị Nhà nước mới anh phải là người của 90 triệu. Nếu anh cứ khư khư chỉ là người của đảng, tính chính danh “Chủ tịch Nhà nước” sẽ không còn. Cứ xem các Tổng thống các nước, mỗi khi đắc cử bao giờ cũng  tuyên bố phải phục vụ cho cả những người không bầu cho họ. Nên giao chức Tổng bí thư cho người khác. Cố nhiên không được giao cho những kẻ cơ hội, làm tay sai cho Tàu. Hãy từng bước tự chuyển hóa, chuyển biến, từ bỏ cái gọi là chủ nghĩa mác lê. Cái chủ nghĩa mác lê gắn với mô hình xã hội chính trị có tên gọi là chế độ xã hội chủ nghĩa đã bị Thế giới lên án. Nghị viện châu Âu lên án nó là mang tội diệt chủng, phản nhân loại. Gần đây Tổng thống D. Trump giữa Đại hội đồng LHQ đã tiếp tục lên án CNXH, mà cả Trung Hoa cả Việt nam đều im tiếng không dám cãi lại một lời. Lịch sử 100 năm nay cho thấy những nhà nước XHCN đều là những nhà nước tiếm quyền, độc tài toàn trị, đều đem lại thảm họa cho đất nước của họ. Riêng ở nước ta từ khi “Đổi mới”, thực chất đã không dám nói đi theo CNTB, nhưng vốn, kỹ thuật và một phần lớn  phương thức chủ nghĩa tư bản đã được áp dụng. Không phải nhờ đường lối XHCN của đảng, mà thật sự là nhờ những yếu tố quan trọng này, mà nước ta đã có những hạ tầng kinh tế xã hội theo hướng hiện đại, nhờ thế mà nền kinh tế đã có thể hòa nhập khá sâu với thế giới. Nhờ nó mà các anh đã có thể tiếp tục đánh tráo khái niệm và lừa dối nhân dân, rằng nhờ đảng mà có cơ ngơi như ngày nay. Cần nói cho rõ ràng rằng với sự lãnh đạo “tài tình sáng suốt” của đảng chỉ kể từ “đổi mới” đến nay, tổng đầu tư cho công nghiệp hóa hiện đại hóa của VN (theo sự tính toán của nhiều nhà nghiên cứu) thì đã gấp đôi của Hàn quốc để công nghiệp hóa và hiện đại hóa đất nước họ. Hơn nữa họ đã hoàn thành trong một thời gian kỷ lục. Chỉ trong vòng hơn 30 năm, họ đã có một hạ tằng giao thông gồm đường bộ, đường sắt, hàng hải hàng không hiện đại, một nền kinh tế mạnh xếp  thứ 10 của thế giới, có một nền khoa học, giáo dục tiên tiến đáng ngưỡng mộ, lại có một nền tư pháp đủ sức điều tiết bất kỳ hành vi tội lỗi, dẫu là của đương kim hay cựu Tổng thống. Ở nước ta, công trình của đảng chỉ là: một nền kinh tế bệnh hoạn, một nền khoa học giáo dục, nói như Lênin “9 phần là sai lầm, 1 phần là dối trá. Luật pháp thì như rừng mà xử thì như luật rừng. Một Chính quyền hành dân là chính, ăn không kể thứ gì, có đầy đủ cả ba tính chất (như Lênin nói), dốt, tham và cậy quyền. Không phải ngẫu nhiên mà anh Trương Tấn Sang nhân kỷ niêm 19 tháng Tám và 2-9 đã viết bài khá cảm khái. So sánh nước ta với các lân bang và nêu ra yêu cầu phải “gạt qua một bên, loại trừ”những yếu tố cản trở sự phát triển của Dân tộc. Những đảng viên quan chức cao cấp đã bắt đầu nhận thấy những dấu hiệu đồi trụy của đảng, người thì nói “lỗi hệ thống”, người thì nói “sâu một bầy”, "ăn đủ mọi thứ”… Chắc anh cũng biết những điều đó, có điều anh đang sợ vỡ bình, lại sợ mất quyền lực, mất ghế.  Nhưng ngay những tên độc tài trên thế giới từng ép cả Quốc hội ra luật để chúng làm Tổng thống mãn đời, thì hậu vận đâu có ra gì, chết đi, mà dân còn tiếp tục nguyền rủa. Chi bằng sám hối để còn được dung tha, thanh thản mà còn lưu phúc cho con cháu. Anh là Tiến sỹ, Giáo sư, sao anh không hiểu rằng cái gọi là chủ nghĩa Mác Lênin thực ra là mớ hổ lốn, mà đám phản đồ hớp lấy những thứ cặn bã mà chính Mác và cả Ăngghen đã thải bỏ. Về lý tưởng cộng sản hai ông ấy khẳng định “đó chỉ là những ý nghĩ trẻ con lúc đầu đời và đã vứt bỏ lúc cuối đời”. Mác tự mình chối bỏ cái gọi là chủ nghĩa mác. Có hai điều mà Mác và Ăngghen đưa vào Tuyên ngôn cộng sản là “xóa bỏ tư hữu”và thi hành nền chuyên chính vô sản lấy giai cấp vô sản công nhân làm lãnh đạo, làm “người đào mồ chôn chủ nghĩa tư bản”. Cả hai điều đó, mà Lênin và bọn phản đồ đã cho là cột trụ của cái gọi là chủ nghĩa Mác Lê, thì chính nó là hai thứ cặn bã mà tự Mác đã thải ra. Hớp lấy cặn bã để dựng học thuyết, phỏng ra cái gì? Về tư hữu thì cuối đời Mác đã phủ định, và cho rằng “Những người sản xuất chỉ có được tự do một khi họ có quyền sở hữu: đất đai, nhà xưởng, tàu thuyền, ngân hàng tín dụng…”(2) Về giai cấp công nhân thì ông cho rằng “Một khi giai cấp công nhân đoạt được chính quyền, họ sẽ thúc đẩy một thể chế ủy trị, để cho một nhóm người đứng ra đại diện họ (cn) và cai trị họ. Ngay lập tức, họ sẽ rơi tõm vào sự lừa dối và lệ thuộc. Sau một hồi hưng phấn cách mạng trong một kiểu nhà nước mới, họ sẽ bừng tỉnh, thấy mình là nô lệ, con rối và con mồi của những tham vọng mới” (2). Như thế là cả hai cái cột trụ của chủ nghĩa Mác Lê chỉ là cái cặn bã đã được Mác thải bỏ. Cả về lý thuyết lẫn thực tiễn đều đã bị nhân loại tiến bộ lên án. Các nước XHCN hiện tồn đều thực hiện chế độ tư hữu đỏ mập mờ hoang dại và tham tàn, khiến cho dân tộc chia ly, suy đồi, rối loạn kỷ cương, giá trị. Cái gọi là giai cấp vô sản thực sự đã từ tên phu đào huyệt trở thành kẻ nô lệ, đau đớn hơn họ đã trở thành con mồi của những tham vọng mới. Bọn tham vọng mới chính là bè lũ quan liêu không bao giờ mắc sai lầm bám vào chủ nghĩa Mác Lê để lừa bịp, cai trị và cướp bóc. Nếu anh còn chút lương tri, xin hãy tỉnh ngộ, bóc trần mọi dối trá, trả lại cho dân tộc sự lành mạnh văn hóa và tinh thần, để cho đất Việt - với cái nghĩa là vươn lên - vượt lên, siêu việt lên vào một thời kỳ mới nhịp cùng nhân loại văn minh tiên tiến ngày nay! Anh hãy “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”. Người không tự diễn biến, tự chuyển hóa, thực ra là con người chết. Ngay quy luật tự nhiên thôi cứ bảy ngày thì tế bào cũ chết, sinh ra một tế bào mới. Vì thế mà nhà Phật mới nói được luân hồi ngay trong kiếp này. Trước hết anh hãy chuyển hóa làm người của dân tộc, của 90 triệu chứ không chỉ là người của mấy ngàn mà thôi. Để làm được người của dân tộc,anh  có ba lựa chọn: - Tìm lại và thực hiện tinh thần của Hiến pháp 1946 và mô hình nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa nguyên khởi. Đó là tinh thần Độc lập Tự chủ (chưa bị lệ thuộc), Đoàn kết và Hòa hợp Dân tộc, tôn trọng đa nguyên, mời gọi các chính đảng cùng tham gia, tinh thần pháp quyền, tôn trọng Dân… Đáng tiếc là sau chiến thắng Điện Biên Phủ, vào năm 1959, Hồ Chí Minh đã xóa bỏ Hiến pháp ấy và khởi thảo Hiến pháp mới rất đậm dấu ấn của mô hình Xô Viết và tư tưởng Diên An. Cố nhiên, là tooi nói anh theo tinh thần của HP 46, nhưng nội dung cụ thể thì phải tuân theo sự tiến bộ của thế  giới trong thế kỷ XXI. - Hướng theo tư tưởng của các đảng Xã hội-Dân chủ. Những đảng này chỉ sử dụng tư tưởng của Mác và Ăngghen, như một tham chiếu quan trọng, chứ không coi đó là chủ nghĩa xơ cứng. Họ có những điều khả thể : Tôn trọng Độc lập quốc gia, nhà nước pháp quyền, tam quyền phân lập, Xã hội dân sự, kinh tế thị trường đúng đắn và đầy đủ… Sau Thế giới đại chiến lần II, họ có nhiều công đóng góp cho các dân tộc của mình. Hiện nay họ đang ở vào tình thế khó khăn. Chủ yếu là chủ trương và đường lối không theo kịp biến chuyển của thế giới, thiếu những nhân cách lãnh đạo có uy tín cao trong xã hội, trở về thế đối lập yếu. - Tinh tuyển những yếu tố tiến bộ, hợp lý trong các mô hình nhà nước hiện đại, xây dựng một Nhà nước Việt Nam Tân tiến, Nhân văn, Dân chủ, Độc lập, Đoàn kết Dân tộc, Lập Quyền Dân. Từ ngàn xưa, dân tộc ta đã biết “Coi Dân là gốc của Nước”, ”Dân là quý”, ”thân Dân”, “an Dân”… Nhưng Dân chưa bao giờ thực sự có quyền lực nhà nước. Chỉ vào đầu tk XX vấn đề dân quyền mới được đặt ra. Hai cụ Phan Bội Châu và Phan Châu Trinh từng nói với nhau: Tranh được Độc lập rồi mà dân không có quyền thì cũng chẳng nghĩa lý gì! Trong khởi nghĩa tháng Tám 1945, Văn Cao có bài ca Chiến sĩ Việt Nam. Trong bài ca ấy có đoạn ca từ rất đẹp: Lập Quyền Dân tiến lên Việt Nam, Đài Hạnh phúc đắp xây Tự do. Việt Nam tranh đấu chống quân ngoại xâm. Thật ra Lập Quyền Dân mới chỉ là khẩu hiệu văn hóa. Bây giờ, phải trở thành khẩu hiệu chính trị. Phải trả lại cho Dân những quyền chính trị quan trọng, như quyền sở hữu từ đất đai, nhà xưởng, tàu thuyền, ngân hàng, tín dụng… như C. Mác quan niệm. Trả cho Dân quyền tự do mưu cầu hạnh phúc, mà trong Tuyên ngôn 2-9 Hồ chí Minh đã phải thừa nhận. Trả cho Dân quyền tụ do Lập Hội, tự do ngôn luận, báo chí, tự do nhân thân... Một đất nước chỉ có thể phát triển bền vững khi tôn trọng Quyền Dân, Quyền con người. Đó chính là cái vốn xã hội chính trị quan trọng và cơ bản nhất. Những người cộng sản Việt Nam hôm nay, nếu thật có lòng yêu Nước thương Dân, hãy suy ngẫm dự báo tài tình của C. Mác, khi ông nói, sau khi cướp được chính quyền, thì một nhóm người tự mình bầu cử và ứng cử để cai trị trong một kiểu nhà nước mới. Và ở Việt Nam thì cả công nhân, nông dân, trí thức, cả ba thành phần cốt cán của đảng đều trở thành nô lệ, con rối và con mồi (nạn nhân) của  bọn tham vọng mới! Hình thù bọn tham vọng mới ở nước ta hôm nay thì từng người dân đều rõ, đó là những đảng viên cầm quyền cấu kết với “ngoại bang lạ”, với những băng nhóm làm ăn bất chính hùa với tà quyền để cướp bóc. Cho nên nếu ai còn có chút lòng lương thiện thì phải tự diễn biến tự chuyển hóa thành người dân chủ, tiến bộ, nhân văn, thành con người của dân tộc, của nhân dân. Hiện nay ranh giới đã rõ, là đảng trì trệ, hủ lậu, phản tiến hóa, phản dân tộc, hay là làm người của Dân tộc, Nhân dân, Dân chủ, Nhân văn, quyết phục hưng Đất nước trong thế kỷ mới! Còn môt vấn đề sinh tử nữa của Đất Nước hôm nay. Đó là mối quan hệ quốc tế. Bám theo để kiếm chác và phục vụ cho chính sách bá quyền Đại Hán đế quốc chủ nghĩa mới của tập đoàn cầm quyền hiện nay của Trung Hoa, hay chấn hưng đất nước, giữ vững độc lập, bảo vệ chủ quyền, thăng hoa dân tộc trong thế kỷ mới? Mệnh lệnh của dân tộc là phải sửa đổi mối quan hệ với Trung Hoa. Phải gầy dựng tinh thần tự chủ, phải gia tăng nội lực của đất nước, ủng hộ tinh thần yêu nước trong nhân dân, thực hiện hòa giải, hòa hợp dân tộc, tạo thành sức mạnh tổng hợp của quốc gia. Chân thành, thật tâm thực hiện quan hệ chiến lược với các nước văn minh tiến bộ, mà họ đang thực thi việc ngăn ngừa và làm thất bại mưu đồ xấu xa, phản động của đế chế Trung Hoa mới.  Ngày nay chỉ trở về với nhân dân, thật tâm đi với nhân dân, dựa vào nhân dân xây dựng nội lực mới của dân tộc thì họa may mới đủ sức để ứng phó với tình hình thế giới mà anh cũng nhận thức được là biến chuyển nhanh chóng và khó lường. Ai cũng thấy thể chế này bất lực trước những đòi hỏi mới của Dân Nước. Chúng ta đã phung phí quá nhiều tài sản của quốc gia, phung phí cả thời gian của dân tộc, đã để mất nhiều thời cơ. Nay không thể chần chừ gì nữa. Thay đổi! Thay đổi! Không thay đổi thì Dân tộc sẽ rơi vào thảm họa đã trông thấy, mà đảng cũng đang chết trong lòng người! Những ý kiến trên không mới, nhiều người đã nói với anh. Tôi, nhân khi đang rong chơi ở Paris, biết tin anh đã lên ngôi mới, thề thốt vì dân vì nước, cũng thử nghĩ  xem nhóm Ngũ Long, Nguyễn Les Patriotes xưa, họ đã gõ gót trên những đường phố nào, để ấp ủ một hoài vọng, mong nước được hồi sinh, dân được văn minh tiến bộ. Bèn ngẫm nghĩ trong đầu một lá thư gởi cho anh. Xin anh hãy lắng nghe lời một người già vẫn đau đáu một mong ước như Nàng Bích Châu (3) xưa “Mong Nước được trị Dân được an”. Cầu mong ơn Tiên Tổ cho anh một thần trí mới để thực hiện thành quả tự diễn biến, tự chuyển hóa. Thân kính, Nguyễn Khắc Mai, người già Ô Đồng Lầm Thăng Long. Ghi chú (1) Tôi xin dùng chữ Pháp vì chữ Chủ tịch, từ Tàu du nhập vào, nó có nghĩa là  chủ chiếu, hoặc chiếu bạc, chiếu rượu, chiếu thơ, chiếu văn, từ ấy không xứng đáng để gọi người đứng đầu Nhà nước. (2) Xem Marx sa vie et son oeuvre, Jean Eleinstein, NXB Fayard, Paris. (3) Bà Bich Châu Phi hậu của vua Trần Duệ Tông, hy sinh trong cuộc Nam chinh, tác giả áng văn Kê minh thập sách. Xem Chế Thắng Phu nhân Nguyễn Thị Bich Châu và Đền thiêng bên cửa biển. NXB Phụ nữ. 2015. Tác giả gửi BVN

20181201. BỆNH 'NÃO BÉ'

ĐIỂM BÁO MẠNG

• Quốc tế: Mỹ-Trung tại Buenos Aires, chiến tranh hay hòa hoãn? (GD 1/12/2018)-Chính sách “mua láng giềng gần” của ông Duterte (TVN 1/12/2018)-Bốn lý do khiến Mỹ - Trung cần sớm đình chiến thương mại (KTSG 30/11/2018)-Trung Quốc sẽ nhượng bộ gì để hóa giải chiến tranh thương mại với Mỹ? (KTSG 29/11/2018)-Không khí hoài nghi bao trùm G20 (KTSG 29/10/2018)-Tham vọng Tập Cận Bình trên Biển Đông, làm những gì người khác chưa từng làm (GD 26/11/2018)-习近平的真面目在APEC会议上- Hậu trường 'ngoại giao cuồng loạn' của TQ tại APEC (BVN 26/11/2018)-
• Trong nước: Trước ngày Trần Bắc Hà bị bắt: Vợ con ẩn mình trong khối tài sản ngàn tỷ (VNN 1/12/2018)-Bắt Trần Bắc Hà có phải để dọn đường đến nhà nguyên Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng? (RFA 29-11-18)-Ông Trần Bắc Hà bị bắt: Bài học “xương máu” cho các lãnh đạo ngân hàng (CafeF 30-11-18)-Bị thôi chức vì không phải Đảng viên: “Bước lùi của báo Thanh Niên” (VOA 30-11-18)-Trí thức Việt từ Na Uy về nước làm việc: 'Trở về là hạnh phúc' (TT 30-11-18)- “Tân kinh tế học thể chế”: tâm huyết cuối cùng của TS. Phạm Sỹ Liêm (NĐT 30-11-18)-Tạm đình chỉ Trưởng Công an TP Thanh Hóa bị tố nhận tiền ‘chạy án’ (VNN 1/12/2018)-
• Kinh tế: Bán hàng vào siêu thị nước ngoài: doanh nghiệp phải sẵn sàng (KTSG 1/12/2018)-Nên chấm dứt hoàn toàn cho vay bằng ngoại tệ (KTSG 1/12/2018)-Cướp ngân hàng thời kỹ thuật số (KTSG 1/12/2018)-Lao động người nước ngoài bắt buộc đóng BHXH: Vướng đủ thứ (KTSG 30/11/2018)-Giá gas giảm 33.000 đồng/bình, doanh nghiệp héo hắt (KTSG 30/11/2018)-Một triệu đô la cho ý tưởng khởi nghiệp xã hội (KTSG 30/11/2018)-ASEAN nóng lên với Cách mạng 4.0 (KTSG 30/11/2018)-Vấn nạn sân sau (KTSG 30/11/2018)-Những câu hỏi “ngang giá” ở dự án BT (KTSG 30/11/2018)-Doanh nghiệp Việt ứng phó với chiến tranh thương mại (KTSG 30/11/2018)-Băn khoăn sức mạnh nội tại của du lịch (KTSG 30/11/2018)-Thông tư 19: Còn nhiều điểm băn khoăn sau câu trả lời của Thống đốc?!! (KT&DB 27-11-18)-Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam: “Startup hãy nghĩ khác, làm khác” (LĐ 30-11-18)-Doanh nghiệp nhà nước sau cổ phần hóa: 'Hỗn hợp, phức tạp, nửa vời' (Leader 30-11-18)-Nước mắm truyền thống: lưỡng đầu thọ địch (NĐT 29-11-18)-
• Giáo dục: Chúng tôi mong chờ một triết lý giáo dục đầy nhân văn (GD 1/12/2018)-Tát... xưa và nay (GD 1/12/2018)-Thầy giáo Nguyễn Văn Tú hiến kế thi giáo viên giỏi (GD 1/12/2018)-Người đốt đuốc gieo con chữ dưới chân đèo Khau Phạ (GD 1/12/2018)-Dù có thương nhà trường ...cũng chịu (GD 1/12/2018)-Trường học ở Phần Lan nói không với thành tích vì muốn học sinh được hạnh phúc (GD 1/12/2018)-Thiếu phòng bộ môn đang là trở ngại cho việc dạy và học ở các nhà trường (GD 1/12/2018)-Công an thành phố Đà Lạt đề nghị xử lý nghiêm lãnh đạo Trường Lê Quý Đôn (GD 1/12/2018)-Nữ sinh té chấn thương đầu do tập nhảy Flasmost (GD 1/12/2018)-Tiến sĩ hóa học gốc Việt nổi trội trên truyền hình Đức (GD 1/12/2018)-Thành phố Hồ Chí Minh không cho bãi xe trường học giữ xe trên 50 phân khối (GD 1/12/2018)-Bé tí đã trịch thượng, cậy uy quyền, lớn lên sẽ như thế nào đây? (GD 30/11/2018)-
• Phản biện: Bệnh Não bé (GD 1/12/2018)-Xuân Dương-Lettre ouverte: A Monsieur Nguyen phu Trong, le nouveau Président de La RSVN (BVN 1/12/2018)- Nguyễn Khắc Mai-Tất Thành Cang (BVN 1/12/2018)-Phạm Đình Trọng-Tạm giam điều tra: sự tàn phá thể xác và hủy hoại lương tâm con người (BVN 1/12/2018)-Phạm Lê Vương Các-Ngôn hài người Cộng sản: "không có chuyện" (BVN 1/12/2018)-Hoa Nghi-Hỏi và Đáp về Phong trào Dân chủ Việt Nam (Bài 3) (BVN 1/12/2018)-Nguyễn Vũ Bình-Bài trí thức ở Việt Nam: Trường hợp Giáo sư Chu Hảo (BVN 1/12/2018)-Cù Huy Hà Vũ-Hỏi và đáp về Phong trào Dân chủ Việt Nam (Bài 2) (BVN 30/11/2018)-Nguyễn Vũ Bình-Sẽ không còn ‘mở đường cho người ta tiến’?(BVN 30/11/2018)-Minh Quân-Việt Nam cần nhanh chóng phê chuẩn 3 công ước cơ bản của ILO (BVN 30/11/2018)-Minh Châu-Cộng sản Việt Nam trước cuồng phong tự rã (BVN 30/11/2018)-Phạm Trần-Bảo vệ quyền riêng tư và giúp đỡ (BVN 30/11/2018)-Thục Quyên-Vụ Trần Bắc Hà (I & II)(BVN 30/11/2018)-Thường Sơn-Tại sao đạo đức tan hoang? (Blog VOA 29-11-18)-Mạnh Kim- Vượt trần thể chế (TVN 29/11/2018)-Vũ Tiến Lộc-Đảng ‘giãy giụa trước khi giãy chết’? (BVN 29/11/2018)-Thường Sơn-Hồ sơ chống tham nhũng ở Việt Nam và bài học vay nợ Trung Quốc (BVN 29/11/2018)- Phương Thơ-Công đoàn độc lập, hay là quyền tự do thành lập hội (BVN 29/11/2018)-Nguyễn Hồng Phúc-Luật sư có ý kiến vụ ông Trần Huỳnh Duy Thức (BVN 29/11/2018)-Ngô Ngọc Trai-Giáo dục là sự thành công rực rỡ của đảng nhưng là mối nguy cho an ninh quốc gia (BVN 29/11/2018)-Trung Nguyễn
• Thư giãn: Gắn camera an ninh, coi chừng bị giám sát ngược (KTSG 1/12/2018)-Bí ẩn sau tấm bảo bối của Vũ Nhôm đi 132 nước không cần visa (VNN 30/11/2018)-Tiến sĩ kinh tế xin nghỉ vì không được giao việc (VNN 29-11-18)- Hà Nội cử cán bộ vào TP.HCM học tập mô hình bắt chó thả rông (Zing 29-11-18)- Nhóm người Việt ở Nam Phi bị cáo buộc giết 40 con sư tử (VnEx 29-11-18)-“Kho báu” của ông lão Hội An (KTSG 28/11/2018)-

NÃO BÉ MÀ LEO CAO, LUỒN SÂU THẾ ?

QUỐC PHONG / TVN 27-11-2018

Bị cáo Nguyễn Thanh Hóa. Ảnh: Đình Hiếu

 - Dư luận đùng đùng nổi giận đặt câu hỏi vì sao một người não bé như ông Hóa có thể leo cao luồn sâu trong ngành công an?

Sự “thật thà” đến mức ngây thơ của cựu tướng Công an Nguyễn Thanh Hoá, người từng đảm trách chức vụ cực kỳ quan trọng trong lực lượng phòng chống tội phạm công nghệ cao (C50) Tổng cục Cảnh sát, bộ Công an đã biểu lộ khi ông ta được nói lời sau cùng trước phiên toàn xét xử 92 bị cáo bảo kê đánh bạc, tổ chức đánh bạc và các con bạc tại tỉnh Phú Thọ hôm rồi có lẽ khiến nhiều người đọc báo hoặc theo dõi được phen cười té ghế khi nghe ông tướng oai hùng ngày nào đã” tự thú”: “Tạo hoá cho bị cáo một bộ não quá bé nhưng ước mơ lớn, dẫn đến vi phạm pháp luật, gây ảnh hưởng thanh danh, uy tín ngành Công an. Bị cáo thành thật xin lỗi.”

Nhà báo Hoàng Hải Vân, bạn tôi, theo dõi phiên tòa xét xử vụ đánh bạc công nghệ cao đã nhận xét: "Não bé thì không có tội. Não bé mà tham vọng quá lớn cũng chưa chắc phạm tội, nếu như không có cơ hội hiện thực hóa tham vọng đó. Não bé mà giữ chức vụ to mới có tội, trước hết là tội của người đã giao chức vụ to cho anh ta. “Tội” ở đây không nói theo luật, mà theo công lý, theo lẽ phải."

Nhiều người hẳn đã ngỡ ngàng khi trước đó, trong phần tranh tụng, chính bị cáo Nguyễn Thanh Hoá  phản bác lại những gì đã khai báo, đã thừa nhận trong cáo trạng. Việc ông Hóa phủ nhận hết nội dung trình bày trước toà của bị cáo Nguyễn Văn Dương, Chủ tịch Công ty bình phong CNC đối tác của C50 để đến nỗi bị cáo Dương cho rằng ông Hoá “đã xúc phạm mình” thì đủ hiểu các bị cáo căng thẳng đến thế nào, đồng thời họ cũng hiểu mức độ nghiêm trọng của vấn đề đến thế nào.

Còn nữa. Khi các cán bộ cấp dưới của cựu cục trưởng C50 đối chất, họ đều quả quyết, đã phát hiện ra những sai phạm trong hoạt động của Công ty CNC nhưng bị ông Hoá ngăn chặn. Chính tướng Hoá bật đèn xanh cho công ty trên triển khai kinh doanh khi chưa hề được Bộ Thông tin và Truyền thông cấp phép hoạt động.

Trong ngày tiếp theo của phiên xét xử, ông Hoá đột ngột xin lỗi các đồng đội cũ của mình, xin lỗi bị cáo Nguyễn Văn Dương.

Diễn biến phiên tòa như vậy khiến cho dư luận không khỏi suy nghĩ tới chiêu kế “lật cánh” uyển chuyển để mong gỡ tội, hòng thoát tội của các bị cáo, từng giữ các chức vụ rất cao trong cơ quan công an.

Sự “thật thà” đến mức ngây thơ của cựu tướng Công an Nguyễn Thanh Hoá, người từng đảm trách chức vụ cực kỳ quan trọng trong lực lượng phòng chống tội phạm công nghệ cao (C50) Tổng cục Cảnh sát, bộ Công an đã biểu lộ khi ông ta được nói lời sau cùng trước phiên toàn xét xử 92 bị cáo bảo kê đánh bạc, tổ chức đánh bạc và các con bạc tại tỉnh Phú Thọ hôm rồi có lẽ khiến nhiều người đọc báo hoặc theo dõi được phen cười té ghế khi nghe ông tướng oai hùng ngày nào đã” tự thú”: “Tạo hoá cho bị cáo một bộ não quá bé nhưng ước mơ lớn, dẫn đến vi phạm pháp luật, gây ảnh hưởng thanh danh, uy tín ngành Công an. Bị cáo thành thật xin lỗi.”

Thông tin từ phiên tòa tiếp tục nóng lên khi luật sư bào chữa cho ông Hoá lý giải sự “tiền hậu bất nhất” của thân chủ là “do ông Hoá hiện bị hai mảnh đạn vẫn đang còn găm trong đầu trong thời kỳ chiến tranh. Bởi thế nên thần kinh ông Hoá không ổn định”.

Tới đây, dư luận đùng đùng nổi giận, đặt câu hỏi trực diện về công tác cán bộ: Một người thần kinh không ổn định như vậy, sao có thể leo cao luồn sâu đến thế trong ngành công an?

Khi đại diện VKSND tỉnh Phú Thọ tranh tụng, chủ tọa phiên toà sơ thẩm Nguyễn Thị Thùy Hương mời bị cáo Nguyễn Thanh Hóa lên khai báo. Khá rụt rè, tỏ vẻ ăn năn, bị cáo Nguyễn Thanh Hóa kể lể, "nhiều đêm qua, bị cáo đã suy nghĩ nhiều về hành vi sai phạm của mình. Dù có ăn năn hối hận ngàn lần đi nữa cũng đã quá muộn, không thay đổi được gì nữa. Tuy nhiên, về mức án 7 năm 6 tháng tù đến 8 năm tù mà VKSND tỉnh Phú Thọ đề nghị với mình, bị cáo cho rằng là quá nặng.”

“Khi được giao xây dựng lực lượng cảnh sát đấu tranh phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, bản thân không am hiểu nhiều về công nghệ nhưng vẫn luôn gắng hết sức” bị cáo Hóa đã giãi bày như thế trước tòa.

Ô hay nhỉ! Tại sao khi được bổ nhiệm vị trí lãnh đạo chủ chốt, lại trong một lĩnh vực đòi hỏi kỹ năng công nghệ cao điều này đã không được báo cáo; Tại sao bản thân ông Hóa lúc đó lại im lặng?

Kịch tính này khiến người ta suy nghĩ không nguôi về những lỏng lẻo trong công tác cán bộ, về những gian truân của cuộc chiến chống tham nhũng, tiêu cực. Và càng thấm thía về trách nhiệm chống lại cái xấu, cái ác; chống lại thái độ thờ ơ, lạnh nhạt, xa dân của những cán bộ thoái hóa, biến chất, và cả trách nhiệm phải sàng lọc, loại bỏ ngay từ đầu một bộ phận cán bộ được ví như những “con lươn, con chạch” luôn tìm cách leo cao, chui sâu vào bộ máy.

Càng theo sát vụ án tướng công an bảo kê đánh bạc tôi càng không tin ngành công an thiếu nhân lực công nghệ cao. Bởi trước nay ngành an ninh lâu nay luôn đấu tranh với các thế lực thù địch bằng công nghệ thông tin rất tốt.

Niềm tin của tôi là chính xác bởi theo các lời khai của nhân chứng trước tòa, khi các thuộc cấp của cựu tướng Hoá phát hiện ra việc làm vi phạm pháp luật của doanh nghiệp bình phong CNC, thì đích thân ông Hoá đã sử dụng chức vụ quyền hạn của mình ngăn cản họ nhằm che dấu hành vi sai trái.

Vì sao ông Hóa làm vậy, tham vọng của ông ở đây là tham vọng gì? Hẳn rằng ai ai cũng đều nhìn thấy cả.

Những diễn biến trong phiên tòa xét xử tướng công an bảo kê đánh bạc công nghệ cao càng thôi thúc dư luận ủng hộ công tác cán bộ mà Đảng ta đang hướng tới, bắt đầu từ việc làm trong sạch đội ngũ.

Bởi thực tế đã được thực tiễn đúc kết thành quy luật đúng với bất kể tổ chức nào, mô hình nào đó là, chỉ khi nào đội ngũ cán bộ chủ chốt vừa hồng, vừa chuyên thì tổ chức đó mới có hy vọng đi xa và đi bền vững.  

Quốc Phong 

TIN BÀI LIÊN QUAN:

• Tướng bảo kê đánh bạc: “Mồi phú quý, bả vinh hoa”
• Cảnh báo những kẻ lươn lẹo, “sống giả” chui vào vị trí lãnh đạo

BỆNH NÃO BÉ

XUÂN DƯƠNG / GDVN 1-12-2018

Giáo sư Tạ Quang Bửu (1910–1986) từng làm Bộ trưởng Bộ Quốc phòng và Bộ Đại học và Trung học chuyên nghiệp. Trong một tài liệu lưu tại Viện Bảo tàng cách mạng, trước chữ ký của ông trên văn bản có ghi cấp hàm là Thiếu tướng. [1]

Giáo sư Trần Đại Nghĩa được phong quân hàm thiếu tướng năm 1948, ông từng giữ chức Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học và Kỹ thuật Nhà nước, cấp hàm tương đương Bộ trưởng.

Gần đây, một vị thiếu tướng là ông Nguyễn Mạnh Hùng được bổ nhiệm giữ chức Bộ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông.

Quốc hội đã ban hành những điều luật khống chế số lượng cấp tướng trong quân đội và công an, bởi đây là những chức vụ rất quan trọng.

Nêu một vài thông tin để thấy cấp hàm thiếu tướng là khá cao, không ít trường hợp tương đương với chức bộ trưởng.

Báo chí đưa tin, trước tòa, cựu thiếu tướng công an Nguyễn Thanh Hóa bộc bạch: “Khi được giao xây dựng lực lượng cảnh sát đấu tranh phòng, chống tội phạm về công nghệ cao, tôi không am hiểu gì về công nghệ nhưng vẫn cố hết sức của mình. Tạo hoá cho tôi một bộ não quá bé nhưng lại cho tôi một tham vọng quá lớn”.

Nguyễn Thanh Hóa chắc chắn được học hành cẩn thận, có đủ các loại bằng cấp lý luận và quản lý hành chính mới được đề bạt chức Cục trưởng, tuy nhiên khi ông này tự nhận mình bị “Tạo hoá cho một bộ não quá bé” thì không biết ông nói về thể tích của bộ não hay về khả năng tư duy mà bộ não mang lại?

Sự việc người “không am hiểu gì về công nghệ” nhưng lại làm Cục trưởng Cục phòng chống tội phạm công nghệ cao (C50) Bộ Công an cho thấy một thực tế, không ít vị lãnh đạo có thể làm người đứng đầu bất kỳ cơ quan nào miễn là được bổ nhiệm.

Xin nêu vài dẫn chứng:

Trịnh Xuân Thanh trình độ chuyên môn kiến trúc sư, chuyển sang làm trong lĩnh vực dầu khí rồi làm Phó Chủ tịch tỉnh Hậu Giang một cách suôn sẻ nếu không có chuyện chiếc xe tư nhân mang biển xanh của người này bị báo chí điểm mặt.

Lê Phước Hoài Bảo từ chỗ không làm được cho doanh nghiệp tư nhân theo lời khuyên của cha quay về làm cho nhà nước, tháng 2/2014 nhận việc tại Ủy ban Nhân dân huyện Thăng Bình, tháng 3/2014 làm Phó Chủ tịch huyện, tháng 4/2015 làm Phó Giám đốc sở và tháng 9/2015 làm Giám đốc sở Kế hoạch và Đầu tư.

Khả năng lãnh đạo của người này theo đánh giá của nguyên Bí thư tỉnh ủy Quảng Nam Lê Phước Thanh như sau:

“Tôi có thể khẳng định việc đó (làm Giám đốc sở - NV) thừa sức, Bảo có uy tín để làm. Nhiều người đánh giá cách tổ chức, cách quản lý của Bảo rất tốt, từ đạo đức, phẩm chất cũng rất là tốt”. [2]

Bài “Suy và ngẫm” trên Tapchicongsan.org.vn trích dẫn lời cố Thủ tướng Phạm Văn Đồng như sau:

“Sự nhiệt tình cộng với dốt nát bằng phá hoại”. [3]

Bài báo cho thấy năm 2013, người Việt đã chi 6 tỷ USD du lịch và 4 tỷ USD chữa bệnh ở nước ngoài và kết luận:

“Nếu chỉ vì lợi ích cá nhân thấp hèn mà bán rẻ lương tâm, bán rẻ đồng bào thì có tội lớn với dân tộc, với đất nước, muôn đời bị các thế hệ phỉ nhổ”.

Thế thì những người “vi phạm nghiêm trọng hoặc rất nghiêm trọng đến mức phải xem xét kỷ luật” như Vũ Huy Hoàng, Nguyễn Bắc Son, Phan Văn Vĩnh, Nguyễn Thanh Hóa,… có phải đã và đang phá hoại cả kinh tế đất nước lẫn uy tín chính trị của cơ quan, đoàn thể hay chỉ tại họ “nhiệt tình” cộng thêm chút “dốt nát”?

Nói cho công bằng, một số người làm đến Bí thư, Chủ tịch tỉnh, Bộ trưởng hay cấp tướng trong quân đội, công an mới bị xử lý kỷ luật không thể là người dốt nát.

Có điều họ “thông minh quá, thông minh không chịu nổi” nên mới bị khai trừ, cách chức hoặc “dựa cột”.

Nói đến chuyện những kẻ hại nước, hại dân “muôn đời bị các thế hệ phỉ nhổ” thì lại có nhiều kiến giải khác nhau.

Loại quan mà dân gian gọi là “Quan cỏ”, bị tù năm bảy năm hay mất cái nguyên này nhưng vẫn còn nguyên cái không mất thì vài ba chục năm sau chẳng mấy người để ý.

Liệu hôm nay bao nhiêu người còn thời gian tìm hiểu để mà “phỉ nhổ” Nguyễn Trường Tô, người từng một thời hét ra “ảnh nóng” ở một tỉnh miền núi?

Con cái đám “quan cỏ” nhiều người du học ở bên tây, đã có sẵn hộ chiếu nước ngoài, tiền tiêu không hết thì lo gì chuyện “phỉ nhổ”.

Vả lại đến đời cháu chắt, tiếng Việt không biết, có du lịch về “quê cha đất tổ” nghe ai nói gì cũng như nước đổ đầu vịt, thế thì dẫu có ai đó bỏ công “phỉ nhổ” cũng mỏi mồm.

Họa chăng chỉ những kẻ mà người đời gọi là “Đại khốn nạn”, thành viên nhóm lợi ích “Khốn nạn” thì tiếng xấu mới để muôn đời, mà số này có lẽ không nhiều lắm.

Vận dụng câu nói của cố Thủ tướng Phạm Văn Đồng “Nhiệt tình + dốt nát = phá hoại” cho trường hợp “Não bé + chức to” thì sau dấu “=” phải thêm từ gì?

Người viết dùng từ “Bệnh viện” vì các lý do sau đây:

Nếu không phải ra tòa, hầu hết các nghi phạm luôn đủ sức khỏe để cống hiến, khi bị tòa án gọi tên, không ít người phải nhập viện với đủ các chứng bệnh nguy hiểm.

Đầu tiên phải kể đến vụ khai man thành tích để nhận danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang của Hồ Xuân Mãn, sau khi bị tước danh hiệu và nộp lại tiền đã nhận, báo Laodong.vn dẫn kết luận của cơ quan chức năng như sau:

“Ông Mãn chưa bị xem xét kỷ luật do đang mắc bệnh hiểm nghèo. Bệnh của ông Mãn được Hội đồng chuyên môn Bệnh viện Sức khỏe miền Trung kết luận”. [4]

Bài báo cũng cho biết ý kiến của người dân Thừa Thiên - Huế như sau:

“Chúng tôi không hề biết bệnh viện này ở đâu, ở Huế, Đà Nẵng, Phong Điền? Ông Mãn mắc bệnh gì? Cần lập hội đồng y khoa để làm rõ. Lâu nay ông Mãn vẫn tụ tập ăn nhậu đều; cách đây 3-4 ngày, khi dự đám cưới, ông Mãn vẫn lên hát bài “Cuộc đời vẫn đẹp sao”…

Gần đây thì quá nhiều ví dụ:

Trần Bắc Hà - nguyên Chủ tịch Hội đồng quản trị ngân hàng BIDV vắng mặt tại tòa vì sang Singapore chữa bệnh.

Trong phiên tòa phúc thẩm vụ Út “trọc”, báo Tienphong.vn viết:

“Là nhân chứng quan trọng trong vụ án nhưng ông Lê Thanh Cung - nguyên Chủ tịch UBND tỉnh Bình Dương vắng mặt. Vợ ông viết đơn xin vắng mặt thay chồng và cho biết ông Cung từng phải sang Mỹ chữa bệnh tim, hiện phải xuất cảnh để tái khám”. [5]

Cựu trung tướng Phan Văn Vĩnh cũng nhập viện trước khi Tòa án tỉnh Phú Thọ mở phiên tòa xét xử vụ đánh bạc qua mạng vì sức khỏe yếu.

Trong y văn, có một bệnh mà người mắc phải đầu cứ nhỏ dần, nhọn lên và có tên gọi là bệnh Zika. Y học còn hay gọi với tên bình dân là bệnh não nhỏ.

Có người tặc lưỡi “Khi người ta đã phải vào bệnh viện, bị bệnh nguy kịch mà còn kết luận là “phá hoại” e là hơi nặng nề, nhất là khi họ đã xin lỗi trước tòa”! Chẳng phải có lãnh đạo thành phố vào bệnh viện thăm kẻ phê ma túy còn tặng thêm phong bì đó sao!

Vậy nên có lời khuyên với ai bị bệnh “não bé” mà làm to ngoài việc chuẩn bị sẵn hộ chiếu nước ngoài như Vũ “nhôm” cũng nên dự trữ thêm vài ba cái bệnh án.

Mua bệnh án bất quá mất vài trăm ngàn đồng, khi cần trương ra là chữa được khối “bệnh”, nếu không chữa khỏi tuyệt đối thì chí ít cũng làm “bệnh” giảm đi ba bốn phần.

Nếu chẳng may chưa kịp mua bệnh án “Não bé” cho bản thân thì tìm bệnh của người nhà, rồi năn nỉ xin về phụng dưỡng, kiểu này cũng là một sáng kiến mà chỉ có “não bé” mới nghĩ ra được.

Tài liệu tham khảo:

[1]https://vi.wikipedia.org/wiki/Th%E1%BA%A3o_lu%E1%BA%ADn:T%E1%BA%A1_Quang_B%E1%BB%ADu

[2] https://dantri.com.vn/xa-hoi/ong-le-phuoc-thanh-toi-muon-co-cong-bo-dung-sai-ro-rang-20151005122623418.htm

[3]http://www.tapchicongsan.org.vn/Home/Sinh-hoat-tu-tuong/2014/30195/Suy-va-ngam.aspx

[4] https://laodong.vn/xa-hoi/vu-ong-ho-xuan-man-bi-de-nghi-tuoc-danh-hieu-anh-hung-llvtnd-nguoi-khieu-nai-tung-bi-doa-giet-171730.bld

[5] https://www.tienphong.vn/phap-luat/phuc-tham-ut-troc-nguyen-chu-tich-tinh-binh-duong-sang-my-chua-benh-1339693.tpo

Xuân Dương

TIN BÀI LIÊN QUAN:

• Nói tóm lại, nhân dân cứ yên chí nhé!
• Thật ra, dân ta đang phải nuôi cán bộ như thế nào?
• Xin hỏi, nay còn đồng chí nào chưa bị lộ?
• Quan ơi, sao nhiều thế?
• “Rác gia và Mo quan”
• "Nhôm, nhựa" tuổi gì mà tác oai, tác quái, phải cỡ Quy trình mới làm được

20181130. DỰ BÁO VỀ KÝ EVFTA

ĐIỂM BÁO MẠNG

• Quốc tế: Trung Quốc sẽ nhượng bộ gì để hóa giải chiến tranh thương mại với Mỹ? (KTSG 29/11/2018)-Không khí hoài nghi bao trùm G20 (KTSG 29/10/2018)-Tham vọng Tập Cận Bình trên Biển Đông, làm những gì người khác chưa từng làm (GD 26/11/2018)-习近平的真面目在APEC会议上- Hậu trường 'ngoại giao cuồng loạn' của TQ tại APEC (BVN 26/11/2018)-Vì sao xác suất ký EVFTA đột ngột trở về mốc… 50/50? (BVN 25/11/2018)-Phạm Chí Dũng-Cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung là một bài toán chưa thể có lời giải (GD 25/11/2018)- Phương Tây 'ngã ngửa' vì số tàu ngầm hạt nhân của TQ (VNN 23/11/2018)-Cảnh báo ớn lạnh của Iran với Mỹ (VNN 22/11/2018)-
• Trong nước: Phải xem xét trách nhiệm Đảng viên với Chủ tịch tỉnh ít tiếp dân (GD 30/11/2018)-Hà Nội thừa nhận chậm trễ xử lý vi phạm đất rừng ở Sóc Sơn (GD 30/11/2018)-Nếu có người tín nhiệm thấp trên 50%, Hội đồng nhân dân Hà Nội sẽ làm gì (GD 30/11/2018)-Bộ công an đã bắt ông Trần Bắc Hà và 3 cựu thuộc cấp (GD 29/11/2018)-Trần Bắc Hà bị bắt và hồi tố thời 'hậu Quang'(VNTB 29-11-18)- Ông ‘trùm’ ngân hàng Trần Bắc Hà bị bắt (VOA 29-11-18) - Nhìn lại 35 năm từ 'ngôi sao ngân hàng' đến bi kịch cuối đời của nguyên Chủ tịch BIDV Trần Bắc Hà (VNF 28-11-18) Vì sao ông Trần Bắc Hà bị bắt? (ĐV 29-11-18)-Trần Lục Lang, cánh tay phải bị bắt cùng Trần Bắc Hà là ai?(VNN 29-11-18)- Ông Trần Bắc Hà tại BIDV: 35 năm gắn bó và hơn 14.000 tỷ nợ xấu (NĐưa Tin 29-11-18)-Tại sao cựu Bộ trưởng Bùi Quang Vinh bị kỷ luật? (RFA 28-11-18)
• Kinh tế: Băn khoăn sức mạnh nội tại của du lịch (KTSG 30/11/2018)-Doanh nghiệp Việt “chập chững” bán hàng trực tuyến toàn cầu (KTSG 30/11/2018)-Homestay: dễ mở nhưng không dễ thu (KTSG 30/11/2018)-Thủ tướng: Đừng để nhà đầu tư thiên thần ra đi vì cơ chế (KTSG 29/11/2018)-yên tâm, cơ chế luôn đúng!-Không để điều kiện kinh doanh quay lại (KTSG 29/11/2018)-Phải xin giấy phép bay cho flycam (KTSG 29/11/2018)-Alibaba thắng lớn nhờ công nghệ (KTSG 29/11/2018)-Để tận dụng được cơ hội của chiến tranh thương mại (KTSG 29/11/2018)-Trầm cảm, hiểm họa về sức khỏe tâm thần (KTSG 29/11/2018)-Xăng, dầu, gas giảm kéo CPI tháng 11 giảm mạnh (KTSG 29/11/2018)-Tỷ giá đô la/tiền đồng biến động mạnh trong tuần (KTSG 29/11/2018)-Việt Nam tiếp tục trúng thầu bán 123.000 tấn gạo cho Philippines (KTSG 29/11/2018)-
• Giáo dục:Triết lý giáo dục của cố Bộ trưởng Vũ Đình Hòe là gì? (GD 29/11/2018)-“Giáo sư quần đùi” Trương Nguyện Thành luận bàn về triết lý giáo dục (GD 30/11/2018)-Bé tí đã trịch thượng, cậy uy quyền, lớn lên sẽ như thế nào đây? (GD 30/11/2018)-đó là đội Sao Đỏ-Thầy Lê Viết Khuyến nói, gian lận thi quốc gia, cứ xử nặng Chủ tịch tỉnh là hết (GD 30/11/2018)-Giáo dục, nhìn ngọn phải thấy gốc mà sửa (GD 30/11/2018)-Thầy giáo Sằn, quyết ở lại bản, vừa dạy trẻ vừa làm du lịch (GD 30/11/2018)-Học trò lười học, bị phạt hít đất ở trường Nguyễn Trường Tộ (GD 29/11/2018)-Một nền giáo dục chỉ dạy biết vâng lời thì 231 cái tát là điều hiển nhiên (GD 30/11/2018)-Đại học Hoa Sen nghe sinh viên, sẽ tổ chức lễ tốt nghiệp ở nhà hát (GD 30/11/2018)-Đà Nẵng có công văn khẩn chống dịch sốt xuất huyết ở nhà trường (GD 30/11/2018)-Đến năm 2030, Thành phố Hồ Chí Minh phấn đấu 20% các trường giao tiếp song ngữ (GD 30/11/2018)-Cháu bé bị "xích cổ" ở lớp học, báo cáo của phòng giáo dục Trực Ninh (GD 30/11/2018)-Khủng hoảng giáo dục hay sự thổi phồng của dư luận? (KTSG 29/11/2018)-
• Phản biện: Hỏi và đáp về Phong trào Dân chủ Việt Nam (Bài 2) (BVN 30/11/2018)-Nguyễn Vũ Bình-Sẽ không còn ‘mở đường cho người ta tiến’?(BVN 30/11/2018)-Minh Quân-Việt Nam cần nhanh chóng phê chuẩn 3 công ước cơ bản của ILO (BVN 30/11/2018)-Minh Châu-Cộng sản Việt Nam trước cuồng phong tự rã (BVN 30/11/2018)-Phạm Trần-Bảo vệ quyền riêng tư và giúp đỡ (BVN 30/11/2018)-Thục Quyên-Vụ Trần Bắc Hà (I & II) (BVN 30/11/2018)-Thường Sơn-Vượt trần thể chế (TVN 29/11/2018)-Vũ Tiến Lộc-Đảng ‘giãy giụa trước khi giãy chết’? (BVN 29/11/2018)-Thường Sơn-Hồ sơ chống tham nhũng ở Việt Nam và bài học vay nợ Trung Quốc (BVN 29/11/2018)- Phương Thơ-Công đoàn độc lập, hay là quyền tự do thành lập hội (BVN 29/11/2018)-Nguyễn Hồng Phúc-Luật sư có ý kiến vụ ông Trần Huỳnh Duy Thức (BVN 29/11/2018)-Ngô Ngọc Trai-Giáo dục là sự thành công rực rỡ của đảng nhưng là mối nguy cho an ninh quốc gia (BVN 29/11/2018)-Trung Nguyễn-Muốn có Triết lý giáo dục, thực sự rất đơn giản (GD 28/11/2018)-Xuân Dương-Thư ngỏ gửi các nhà báo bị thôi chức ở báo “Thanh niên” vì không phải đảng viên (BVN 28/11/2018)-Nguyễn Đình Ấm-Nạn nhân tiềm năng của luật an ninh mạng (BVN 28/11/2018)-Đỗ Thành Nhân-‘Mày cần đất hay cần mạng?’ (BVN 28/11/2018)-Mặc Lâm-Nhân đọc lại hồ sơ về chủ quyền Hoàng Sa và Trường Sa của phía Trung Quốc…(BVN 28/11/2018)-Trương Nhân Tuấn-Nếu "cụ Cả" giáo điều: trí thức sẽ im lặng hay lên tiếng? (BVN 28/11/2018)-Hoa Nghi
• Thư giãn:Bí ẩn sau tấm bảo bối của Vũ Nhôm đi 132 nước không cần visa (VNN 30/11/2018)-Tiến sĩ kinh tế xin nghỉ vì không được giao việc (VNN 29-11-18)- Hà Nội cử cán bộ vào TP.HCM học tập mô hình bắt chó thả rông (Zing 29-11-18)- Nhóm người Việt ở Nam Phi bị cáo buộc giết 40 con sư tử (VnEx 29-11-18)-“Kho báu” của ông lão Hội An (KTSG 28/11/2018)-Ngỡ ngàng ‘góc chết’ gầm cầu thang thành không gian siêu tiện ích (BĐS 27/11/2018)- 

VÌ SAO XÁC SUẤT KÝ EVFTA ĐỘT NGỘT TRỞ VỀ  MỐC ...50/100 ?

PHẠM CHÍ DŨNG / BVN 25-11-2018

 

Thân mẫu nhà hoạt động Lê Đình Lượng chạm vào hình con mình trên một banner treo phía trước nhà thờ gần tòa án Vinh, 18 tháng 10, 2018. (Facebook Nguyen Xoan)

Cho dù EVFTA có được Cộng đồng châu Âu cho phép ký kết, nhưng tại cuộc họp vào tháng Ba năm 2019, rất có thể Nghị viện châu Âu sẽ bỏ phiếu phản bác hiệp định này, đưa mối quan hệ giữa châu Âu và Việt Nam về thời… tiền sử.

Nhân quyền trước hết!

Kỳ vọng còn nước còn tát của ‘Tổng Chủ’ Nguyễn Phú Trọng và chuyến công du ba nước châu Âu của Thủ tướng Phúc vào tháng Mười năm 2018 để ‘quốc tế vận’ cho Việt Nam được ký kết và triển khai EVFTA (Hiệp định thương mại tự do Việt Nam - châu Âu), cùng một chiến dịch truyền thông đồng loạt, ồn ào và tốn kém của hệ thống báo đảng về ‘EVFTA sẽ được ký kết’ và ‘Việt Nam thành công với EVFTA’, rất có thể sẽ trở nên công cốc bởi một nghị quyết về nhân quyền được Nghị viện châu Âu bất ngờ tung ra vào ngày 15/11/2018.

Gần một tháng sau khi chính thể độc đảng ở Việt Nam đã tưởng như chắc ăn khi Ủy ban châu Âu đồng thuận làm tờ trình cho Hội đồng châu Âu để xem xét việc ký kết EVFTA với Việt Nam, nghị quyết 2018/2925(RSP) của Nghị viện châu Âu đã đẩy kỳ vọng ‘EVFTA được ký kết’ từ xác suất cao hoặc rất cao về mốc 50/50.

Khác nhiều với quan điểm không mấy rõ ràng và dứt khoát của Ủy ban châu Âu, ngay phần đầu của nghị quyết 2018/2925(RSP) đã khẳng định: “Quan hệ giữa Liên minh châu Âu và Việt Nam phải căn cứ trước hết trên nền tảng tôn trọng nhân quyền, dân chủ và pháp quyền; và trên cơ sở bảo đảm các tiêu chuẩn quốc tế về lĩnh vực này”.

Bản ‘cáo trạng’

Toàn bộ nội dung của bản nghị quyết 2018/2925(RSP) giống hệt một cáo trạng toàn diện và đang thép lên án chính thể độc đảng ở Việt Nam về rất nhiều hành vi vi phạm nhân quyền trầm trọng:

- Lên án ‘tình trạng vi phạm nhân quyền đang tiếp diễn’ trong đó có việc kết án, đe dọa, theo dõi, sách nhiễu, hành hung và xét xử không công bằng nhắm vào các nhà hoạt động chính trị, nhà báo, blogger, những người bất đồng chính kiến và bảo vệ nhân quyền.

- Lên án các đạo luật của Việt Nam ‘cản trở quyền con người và quyền tự do cơ bản’, trong đó là đạo luật như Bộ luật Hình sự, luật An ninh mạng và Luật Tín ngưỡng Tôn giáo.

- Nghị viện châu Âu kêu gọi đối với chính quyền Việt Nam phải phóng thích tất cả các tù nhân chính trị ‘ngay lập tức và vô điều kiện’. Trong danh sách được Nghị viện châu Âu yêu cầu trả tự do có các nhà hoạt động Hoàng Đức Bình, Nguyễn Nam Phong, Nguyễn Trung Trực và Lê Đình Lượng.

- Nghị quyết này cũng yêu cầu Việt Nam ‘hủy bỏ hoặc sửa đổi tất cả các điều luật mang tính đàn áp’ và ‘đảm bảo rằng mọi quy định pháp luật phải phù hợp với tiêu chuẩn và nghĩa vụ quốc tế về nhân quyền’. Nghị quyết còn kêu gọi Việt Nam xây dựng luật biểu tình.

- Đối với các nhà hoạt động nhân quyền, Nghị viện châu Âu yêu cầu Việt Nam chấm dứt mọi hành vi cản trở và sách nhiễu trong khi đối với những người đang bị giam giữ, cơ quan này yêu cầu phải đối xử với họ phù hợp với tiêu chuẩn quốc tế, đảm bảo họ không bị tra tấn và ngược đãi và được quyền tiếp xúc với luật sư…

Những đòi hỏi mới

Không chỉ có thế, nghị quyết 2018/2925(RSP) còn nêu ra những đòi hỏi mới so với những bản nghị quyết nhân quyền trước đây cũng của Nghị viện châu Âu:

- Kêu gọi Việt Nam đưa ra lời mời không thời hạn đối với các Quy trình Đặc biệt của Liên hiệp Quốc, cụ thể là Đặc sứ về Quyền Tự do Chính kiến và Tự do Biểu hiện, và Đặc sứ về Những Người Bảo vệ Nhân quyền;

- Kêu gọi nhà cầm quyền Việt Nam công nhận các công đoàn độc lập;

- Kêu gọi Cơ quan Đối ngoại EEAS và Ủy ban châu Âu hỗ trợ các nhóm xã hội dân sự và cá nhân đang bảo vệ nhân quyền ở Việt Nam một cách tích cực, bao gồm việc kêu gọi phóng thích các nhà bảo vệ nhân quyền và tù nhân lương tâm trong tất cả các lần liên hệ với nhà cầm quyền Việt Nam; kêu gọi Phái đoàn EU ở Hà Nội cung cấp mọi sự hỗ trợ thích đáng đối với những nhà bảo vệ nhân quyền đang bị cầm tù và tù nhân lương tâm, bao gồm việc sắp xếp các chuyến thăm ở trại giam, giám sát phiên tòa xét xử và cung cấp hỗ trợ pháp lý;

- Kêu gọi các quốc gia thành viên EU tăng cường nỗ lực gây sức ép để đạt được những cải thiện cụ thể về nhân quyền ở Việt Nam, bao gồm đợt đánh giá định kỳ toàn cầu UPR sắp tới của Việt Nam tại Hội đồng Nhân quyền Liên hiệp Quốc;

- Nhắc lại lời kêu gọi ban hành trên toàn thể EU lệnh cấm xuất khẩu, bán, nâng cấp và bảo trì tất cả các dạng thiết bị an ninh có thể hoặc đã được sử dụng để đàn áp nội bộ, trong đó có cả kỹ thuật giám sát trên mạng, đối với các quốc gia có hồ sơ nhân quyền đáng lo ngại;

- Hoan nghênh mối quan hệ đối tác đang được củng cố và Đối thoại Nhân quyền giữa EU và Việt Nam, và nhắc lại tầm quan trọng của Đối thoại trong vai trò thiết chế mấu chốt có thể sử dụng một cách hữu hiệu để đồng hành và cổ vũ Việt Nam thực hiện các cải cách cần thiết; khuyến khích mạnh mẽ Ủy ban châu Âu giám sát các bước tiến bộ căn cứ trên Đối thoại bằng cách thiết lập các mốc đánh giá và cơ chế giám sát;

- Kêu gọi chính quyền Việt Nam và EU, với tư cách là các đối tác quan trọng của nhau, cam kết cải thiện sự tôn trọng nhân quyền và các quyền tự do cơ bản ở Việt Nam, vì đó là một mấu chốt của quan hệ song phương giữa Việt Nam và Liên minh châu Âu, đặc biệt là liên quan tới việc thông qua Hiệp định Thương mại Tự do EU – Việt Nam (EVFTA) và tới Hiệp định Đối tác và Hợp tác EU – Việt Nam (PCA);

2018/2925(RSP) mang hàm ý gì?

Theo lộ trình xem xét và phê chuẩn EVFTA, sau khi Ủy ban châu Âu làm tờ trình về hiệp định này cho cơ quan cấp trên là Cộng đồng châu Âu, Cộng đồng châu Âu sẽ xem xét và quyết định có cho phép Ủy ban châu Âu ký EVFTA với Việt Nam hay không vào tháng Mười Một hoặc tháng Mười Hai năm 2018.

Nếu EVFTA được Cộng đồng châu Âu cho phép ký kết, hồ sơ hiệp định này sẽ được trình cho Nghị viện châu Âu để tổ chức này quyết định có phê chuẩn hay không. Mốc thời điểm xem xét việc phê chuẩn là vào tháng Ba năm 2019, trước khi diễn ra cuộc bầu cử Nghị viện châu Âu mới hai tháng sau đó - tháng Năm năm 2019.

Từ trước khi hồ sơ EVFTA được Ủy ban châu Âu tổ chức điều trần tại Brussels vào tháng Mười năm 2018, đã xuất hiện nhiều cảnh báo từ giới quan chức châu Âu về việc nếu EVFTA không kịp được phê chuẩn trước khi Nghị viện châu Âu tổ chức bầu cử, sẽ không có gì chắc chắn là nghị viện mới của châu Âu - với nhiều gương mặt nghị sĩ mới và quan điểm cũng khác biệt - sẽ dễ dàng thông qua EVFTA. Thậm chí trong trường hợp ‘xấu nhất’, bản hiệp định này sẽ bị một nghị viện mới bộn bề công việc, trong đó bao gồm cả quan điểm chiếm số đông về không thể chấp nhận cho một nhà nước Việt Nam vi phạm nhân quyền trầm trọng được hưởng lợi từ thị trường chung châu Âu, gạt phắt sang một bên để số phận của EVFTA cũng hẩm hiu tương tự như Hiệp định TPP vào đầu năm 2017 khi bị Mỹ rút ra.

Không chỉ có chuyến công du ba nước châu Âu của Thủ tướng Phúc để ngầm vận động cho EVFTA, nghe nói còn có cả một chiến dịch của Việt Nam - với một khoản tiền lớn từ tiền đóng thuế của dân Việt - được tung ra nhằm thông qua các cơ quan ngoại giao và thương vụ của mình tại những quốc gia ‘có truyền thống xã hội chủ nghĩa anh em’ như Hungary, Romania, Ba Lan, Czech để tác động những nước này góp thêm tiếng nói ủng hộ EVFTA đối với Cộng đồng châu Âu và Nghị viện châu Âu. Khoảng thời gian vài tháng cuối năm 2018 được giới quan chức Việt Nam xem là ‘đẹp nhất’ để EVFTA được ký.

Song động thái tung ra bản nghị quyết nhân quyền của Nghị viện châu Âu vào ngày 15/11/2018 đã hàm ý như một thông điệp trực tiếp cho Cộng đồng châu Âu về quan điểm ‘nhân quyền trước hết’, trước khi cơ quan này họp để quyết định có cho phép Ủy ban châu Âu ký EVFTA với Việt Nam hay không.

Bản nghị quyết trên cũng chính thức xác lập quan điểm rất rõ ràng của Nghị viện châu Âu về EVFTA. Điều đó có nghĩa là cho dù EVFTA có được Cộng đồng châu Âu cho phép ký kết, nhưng tại cuộc họp vào tháng Ba năm 2019, rất có thể Nghị viện châu Âu sẽ bỏ phiếu phản bác hiệp định này, đưa mối quan hệ giữa châu Âu và Việt Nam về thời… tiền sử.

Vào lúc này đây, giới chóp bu Việt Nam đang đứng trước một ngã rẽ quyết định và sống còn cho sự tồn tại được ngày nào hay ngày đó của thể chế này: nếu không thực tâm cải thiện nhân quyền và cả cải cách chính trị, sẽ chẳng có bất kỳ tương lai nào cho EVFTA - cả về ký kết lẫn triển khai hưởng lợi sau ký kết.

P.C.D.

Tác giả gửi BVN