Thứ Tư, 6 tháng 9, 2017

20170906. VẤN NẠN XỬ LÝ CHẤT THẢI NHÀ MÁY NHIỆT ĐIỆN THAN

ĐIỂM BÁO MẠNG
VẤN NẠN XỬ LÝ CHẤT THẢI NHÀ MÁY NHIỆT ĐIỆN THAN

TÔ VĂN TRƯỜNG/ BVN 6-9-2017

clip_image001
Tro xỉ của nhà máy nhiệt điện than (Ảnh trên mạng)

Việc phát triển nhiệt điện than là nhu cầu tất yếu trong bối cảnh của Việt Nam hiện nay nhưng vấn đề đảm bảo môi trường, trong đó có xử lý tro xỉ, lại đang là vấn nạn, thách thức các nhà quản lý ở trung ương và địa phương. Vừa qua, Trung Quốc quyết định ngưng hàng loạt nhà máy nhiệt điện than (kể cả đóng cửa nhiều nhà máy ở ở Bắc Kinh). Trong khi đó, ở Việt Nam các dự án nhà máy nhiệt điện than nở rộ, đa phần do Trung Quốc đầu tư và hỗ trợ thiết bị, khiến dư luận nghi ngại rằng Việt Nam sẽ trở thành “bãi rác” công nghệ lạc hậu của Trung Quốc dưới vỏ bọc đầu tư.

Cuối tháng vừa qua (29.8.2017), tại Hà Nội, Ủy ban Khoa học - Công nghệ và Môi trường Quốc hội tổ chức hội thảo “Phát triển nhiệt điện than và các giải pháp bảo vệ môi trường”. Nhìn chung, hiện nay giá điện phát ra bởi nhiệt điện than là rẻ nhất, đáp ứng công suất nhanh nhất, trong khi nguồn thủy điện đã cạn kiệt. Các loại năng lượng khác ngoài than như khí thì đắt quá và chúng ta cũng đã hết nguồn.
Tuy nhiên, bất cập của các nhà máy nhiệt điện là gây ra ô nhiễm môi trường kể cả vấn nạn xử lý chất thải. Đã có nhà máy nhiệt điện đưa ra khả năng phải đóng cửa vì lượng tro xỉ quá lớn, không có chỗ chứa và đề nghị tính tiền xử lý tro xỉ, xử lý môi trường vào giá điện. Điều này, nếu được chấp thuận sẽ tăng áp lực lên giá điện, tác động lớn đến cuộc sống của người dân...
Cởi trói cho tro xỉ kiểu gì?
Thông tin trên báo Tuổi Trẻ về hội thảo nói trên kết luận rõ ràng: (1) Không thể xóa bỏ nhiệt điện trong thời gian tới; (2) Cần phải loại bỏ công nghệ cũ gây ô nhiễm môi trường; (3) Tro xỉ phải được xử lý, tái chế thành vật liệu xây dựng, bãi đổ thải tro xỉ chỉ được thiết kế với diện tích đủ lưu giữ không quá 2 năm.
Cả 3 nội dung này đều phù hợp với quy định vế quản lý chất thải hiện hành, đặc biệt đổi với tro xỉ nhà máy nhiệt điện thì có 2 Quyết định của Thủ tướng Chính phủ là Quyết định 1696/2014/QĐ-TTg về một số giải pháp thực hiện xử lý tro, xỉ, thạch cao của các nhà máy nhiệt điện, nhà máy hóa chất phân bón để làm nguyên liệu sản xuất vật liệu xây dựng và Quyết định 452/2017/QĐ-TTg phê duyệt Đề án đẩy mạnh xử lý, sử dụng tro, xỉ, thạch cao của các nhà máy nhiệt điện, nhà máy hoá chất, phân bón làm nguyên liệu sản xuất vật liệu xây dựng và trong các công trình xây dựng.
Tuy nhiên, có bài báo trên VOV lại đứng về phía doanh nghiệp nhiệt điện, đòi "cởi trói cho tro xỉ". Người đọc không rõ muốn cởi trói kiểu gì vì tro đáy thì được coi là chất thải công nghiệp thông thường rồi (và như vậy thì phải được sử dụng làm vật liệu xây dựng như quy định trong 2 Quyết định nêu trên). Vấn đề còn lại là tro bay, loại tro này có tiểm năng chứa nhiều kim loại nặng nguy hại (Hg, nguyên tố hiếm/phóng xạ...), vì vậy phải quản lý như quy định của Thông tư 36/2015/TT-BTNMT là thuộc loại chất thải "1 sao", tức là phải phân tích thành phần và so sánh với QCVN 07:2009/BTNMT về ngưỡng chất thải nguy hại, nếu không vượt ngưỡng thì mới được coi là chất thải thông thường (quản lý và tái sử dụng như tro đáy). Các quy định như vậy là chặt chẽ và đúng thông lệ quốc tế.
Trong 2 Quyết định của Thủ tướng nêu ở trên cũng quy định rõ ràng về lộ trình áp dụng đối với nhà máy đang hoạt động, vì vậy không có cơ sở để các nhà máy than phiền "các quy định của pháp luật liên tục thay đổi làm họ không thích nghi kịp và yêu cầu được áp dụng các quy định cũ hơn".
Những “nhà” phát triển điện than muốn “cởi trói” bằng cách sửa Nghị định 38 về quản lý chất thải và phế liệu để cho tro xỉ cũng như hàng loạt các quy định khác. Điều này, có vẻ như họ đang muốn “gọt chân” cho vừa giầy vì khi phát triển dự án nhiệt điện các nhà đầu tư mới chỉ hoàn thành 1 mục tiêu là sản xuất ra điện, đến khi chất thải trong quá trình sản xuất quá lớn, vướng luật, họ lại muốn kiến nghị điều chỉnh luật, nghị định. Lẽ ra, về nguyên tắc chủ đầu tư phải có phương án xử lý chất thải trước khi đi vào hoạt động (trong quá trình lập dự án) không thể cứ đi vào hoạt động rồi lại đem chuyện thiệt hại kinh tế như vậy ra mặc cả với Nhà nước và "được đằng chân lấn đằng đầu"! Chả lẽ, lại muốn tro xỉ (cả tro đáy và tro bay) đều có thể coi như bùn nạo vét, để rồi lại “dumping” đánh chìm ngoài biển?
Luật pháp quốc tế cũng như của Việt Nam, tro xỉ khi sử dụng làm vật liệu san lấp cho các công trình xây dựng phải đáp ứng các yêu cầu về môi trường liên quan đến chất lượng không khí, nước ngầm, nước mặt, nước biển, trong tất cả các quá trình từ công tác vận chuyển, tồn chứa, xử lý vật liệu xây dựng và trong quá trình sử dụng.
Nhân đây, cũng xin nhắc lại các thuật ngữ khoa học:
- Tro bay (flash ash) là tro than thoát ra từ buồng đốt, cuốn theo dòng khí thải và được thu lại tại các thiết bị kiểm soát ô nhiễm không khí như lọc bụi tĩnh điện, lọc bụi kiểu túi và thiết bị lọc ướt.
- Tro đáy (bottom ash) là các hạt tro kết khối được hình thành trong lò hơi đốt than phun, do kích thước quá lớn nên không thể cuốn theo dòng khí thải, sẽ rơi xuống lọt qua các ghi lò tới hộp thu tro ở đáy lò hơi.
- Tro xỉ (coal combustion product) là hỗn hợp từ tro bay và tro đáy sau quá trình cháy của nhà máy nhiệt điện than.
Công nghệ nhiệt điện đốt than
Có 2 công nghệ lò hơi sử dụng ở VN bao gồm:
- Lò hơi đốt phun đốt than nghiền. Đây là loại lò có khả năng chế tạo công suất lớn lên đến hàng nghìn MW sử dụng than bột nghiền mịn tới cỡ hạt khoảng nhỏ hơn 90 micromet phun vào lò qua các vòi phun để đốt. Loại lò hơi này cần dùng than chất lượng cao và ổn định với dải dao động về chất lượng than hẹp. Loại lò này tro bay thải ra chiếm 90% có thể dùng làm phụ gia xi măng, gạch không nung với điều kiện hàm lượng carbon trong tro nhỏ hơn 6%. Tuy nhiên, các nhà máy nhiệt điện ở VN đang vượt mức quy chuẩn này, nên khó sử dụng. Việc chuyên chở cũng là vấn đề vì tro bay rất nhẹ, làm sao chở được đến nhà máy xi măng ở xa! Khu vực đồng bằng sông Cửu Long có ít nhà máy xi măng nên việc xử lý tro bay cũng là vấn đề cần tính đến.
- Lò hơi đốt kiểu tầng sôi thì cỡ hạt than to hơn (khoảng 1 milimet) nên ít tốn điện cho việc nghiền, có thể đốt được than chất lượng xấu, nhiều lưu huỳnh, nhiều tro và dải chất lượng than có thể biến động trong khoảng rộng. Loại này phù hợp với Việt Nam do chất lượng than thấp, khó cháy, lâu cháy kiệt, chất lượng than không ổn định. Tuy nhiên, nhược điểm của loại lò hơi này là công suất không cao. Công suất cao nhất hiện tại là 300 MW. Có duy nhất 1 lò ở Ba Lan có công suất đạt được là 450 MW. Nhược điểm của lò này là tro xỉ bị lẫn thạch cao, đốt ở nhiệt độ thấp nên không dùng được làm phụ gia xi măng.
Bài học đắt giá
Chất thải rắn (tro xỉ, tro bay) của nhiệt điện than lâu nay đã trở thành vấn đề cấp thiết cần giải quyết. Cụ thể có thông tin từ doanh nghiệp nhà máy nhiệt điện Mông Dương 1 có nguy cơ phải đóng cửa sẽ làm lãng phí gần 37.000 tỷ VNĐ đầu tư của nhà nước. Mặt khác, nhà máy điện Mông Dương 1, đầu tư 11 hạng mục dùng chung giữa Mông Dương 1 và Mông Dương 2 và chịu trách nhiệm quản lý vận hành các hạng mục này. Nếu Mông Dương 1 phải đóng cửa dẫn đến Mông Dương 2 cũng phải đóng cửa theo và như vậy mỗi một ngày Mông Dương 2 đóng cửa, Chính phủ phải trả tiền cho nhà đầu tư BOT là AES-Mỹ khoảng 600.000 USD/ ngày.
Khi làm dự án thì dự án nào cũng đưa ra việc sử dụng tro xỉ để làm xi măng, vật liệu xây không nung… nhưng rồi thực tế đâu có giống lý thuyết. Vấn đề là rút cục nhà nước phải chịu, hay nói cách khác “trăm dâu lại đổ lên đầu tằm”, người dân phải gánh chịu!
Việc chỉ cho phép bãi thải xỉ chứa được lượng tro xỉ 2 năm thì tất cả các nhà máy nhiệt điện đều biết là không thể được nhưng tất cả các nhà máy đều biết nhà nước kiểu gì cũng phải tháo gỡ nên nhà máy nào cũng có tâm lý ỷ lại nhà nước giải quyết sau.
Về vấn đề tro xỉ thải, trước đây khi số lượng nhà máy ít thì vấn đề không nặng nề lắm. Nhưng hiện nay thì số lượng các nhà máy đầu tư mới tăng lên với tốc độ quá cao. Sau này, còn vào khu vực đồng bằng sông Cửu Long nhiều nhà máy nữa nên rất cần phải có kế hoạch, có lộ trình, có báo cáo và phương án đầu tư cho phù hợp. Các nhà máy cũ có nhiều bất cập thì phải rút ra các bài học đắt giá, không thể đi vào “vết xe đổ cũ” trong quá trình đầu tư xây dựng.
Giải pháp
Cách thức sử dụng tro xỉ nhiệt điện tập trung ở một số nhóm giải pháp như: làm phụ gia xi măng, phụ gia bê tông đầm lăn, vật liệu xây không nung, san nền, nâng cốt trong xây dựng…
Chi phí vận chuyển khó khăn đối với từng vùng. Đặc biệt khó ở khu vực miền Trung và đồng bằng sông Cửu Long vì không có nhà máy xi măng ở gần. Hàm lượng carbon trong tro cao, đang bị coi là chất thải nguy hại nên cơ chế để vận chuyển không được tháo gỡ.
Bộ Xây dựng chưa đưa ra được các tiêu chuẩn cho việc sử dụng tro xỉ để làm phụ gia, qua đó có thể chuyển sang coi nó là một dạng tài nguyên.
Nhà máy Mông Dương sử dụng loại lò hơi đốt kiểu tầng sôi tro xỉ bị lẫn thạch cao, đốt ở nhiệt độ thấp nên không dùng được làm phụ gia xi măng nên họ gặp vấn đề không có cách xử lý tro xỉ hợp lý và họ phải kêu là điều dễ hiểu. Hy vọng khoa học kỹ thuật phát triển hơn thì người ta sử dụng được trong tương lai.
Để tránh giảm bớt sự phụ thuộc vào nhiệt điện than phải tăng giá điện một cách hợp lý để việc sử dụng điện tiết kiệm hợp lý hơn. Chiều hướng phát triển công nghiệp sẽ chú trọng tiết kiệm năng lượng hơn, nhất là các ngành tiêu thụ nhiều năng lượng như xi măng, thép, boxit…
Cần có chính sách hỗ trợ giá cho năng lượng tái tạo (điện gió, pin mặt trời) để phát triển bền vững. Hiện nay, có ý kiến đề xuất tăng giá mua điện gió so với mức giá hiện hành, ở mức 7,8 UScent/kWh (khoảng 1.770 đồng/kWh). Hiện có một số dự án đã đi vào hoạt động và đang được mua theo mức giá 7,8 UScent/kWh là dự án điện gió Phú Lạc và dự án phong điện 1 Bình Thuận, đều tại Huyện Tuy Phong, Bình Thuận. Riêng Nhà máy điện gió Bạc Liêu, được đầu tư trên biển, mức giá mua điện hiện nay tương đương 9,8 UScent/kWh. Bộ Công Thương cho hay tổng công suất điện gió năm 2017 là 206 MW. Con số này sẽ tăng lên 456 MW vào năm 2018 và lên 800 MW vào năm 2020.
Cố gắng tối ưu hóa các nhà máy điện hiện có, đảm bảo giảm thiểu ô nhiễm môi trường của các nhà máy nhiệt điện này.
Có một hiện tượng cũng đáng buồn là các nhà máy nhiệt điện có nhu cầu khá cao về kỹ sư có trình độ, và tuyển dụng nhiều. Tuy nhiên, có vị giảng viên ngành điện được các sinh viên ra trường kể lại với thầy, dù được đào tạo bài bản nhưng muốn được xin vào làm việc tại nhà máy thì quá trình tuyển dụng, hầu hết phải qua khâu “chạy chọt”!
Lời kết
Thái Bình quê tôi đất chật người đông, sắp đến có 2 nhà máy nhiệt điện hoạt động ở huyện Thái Thụy nhưng quỹ đất để chứa chất tro xỉ rất hạn chế, nhiều người đang lo lắng chưa biết loay hoay ra sao?
Để thực hiện Quyết định của Thủ tướng Chính phủ 1696/2014/QĐ-TTg và Quyết định 452/2017/QĐ-TTg nói ở phần trên, Bộ Xây dựng cần khẩn trương nghiên cứu đề xuất ban hành tiêu chuẩn Việt Nam (TCVN) về tro xỉ nhiệt điện làm vật liệu san lấp và chỉ dẫn kỹ thuật tro xỉ nhiệt điện cho kết cấu san lấp nhằm đẩy mạnh xử lý tiêu thụ tro xỉ của các nhà máy nhiệt điện, đảm bảo cung cấp điện cho nền kinh tế quốc dân.
T.V.T.
Tác giả gửi BVN

KHÔNG THỂ LÀM NGƯỜI MÀ KHÔNG TỰ DIỄN BIẾN

VŨ THẠCH/ BVN 6-9-2017

Có lẽ đã được Bắc Kinh cho biết trước về cuộc diễn tập bằng đạn thật của Hải quân Trung Quốc cách bờ Đà Nẵng chỉ 75 hải lý vào đầu tháng 9, nên vào ngày 29/8/2017, tại Hội nghị Quân uỷ Trung ương, Tổng Bí thư Đảng kiêm Bí thư Quân ủy Nguyễn Phú Trọng nghiêm trọng cảnh giác Quân đội Nhân dân: tuyệt đối không được để xảy ra "những biểu hiện tự diễn biến, tự chuyển hóa trong nội bộ". Rõ ràng đây tiếp tục là mối lo âu hàng đầu của lãnh đạo, có ưu tiên cao hơn cả nhu cầu bảo vệ chủ quyền đất nước.
Nhưng trước hết, bản thân có bằng tiến sĩ ngành Xây dựng đảng, ông Trọng dư biết "tự diễn biến, tự chuyển hóa" chỉ là tên mới cho một chiến thuật rất cũ trong mọi chế độ cộng sản. Tại Liên Xô nó từng có tên như "Trotskist", "Chủ nghĩa Xét Lại", "Diễn Biến Hòa Bình" ... Tại Trung Quốc nó còn có nhiều tên hơn nữa, lúc thì "Cực Đoan Cánh Tả", lúc thì "Phản Động Cánh Hữu", "Kiêu Căng Cộng Sản", "Âm Mưu Bè Lũ Bốn Tên" ... Tức các nhãn hiệu nghe rất nghiêm trọng nhưng không thực sự có bao nhiêu ý nghĩa. Chúng được các lãnh tụ thuộc phe mạnh đang nắm quyền tùy tiện dán lên các đồng chí thuộc phe đối thủ để tấn công toàn diện, tiêu diệt tận gốc, và xóa tên vĩnh viễn trong hàng ngũ đảng.
Thật vậy, phía mạnh cũng nhiều lúc buộc phải lấy một số quyết định đổi thay theo chiều ngược với các quan điểm cộng sản cốt lõi như kinh tế thị trường, nhà nước pháp quyền... Nhưng những thay đổi đó đều do "tinh thần cách mạng triệt để dẫn đến quyết định sáng suốt đổi mới"; còn các đổi thay tương tự do cánh thua chủ trương đều vì "đầu óc phản cách mạng đã có từ lâu, dần dần dẫn đến những hành động biến chất".
Chỉ sau khi Liên Xô sụp đổ, định nghĩa về "tự diễn biến, tự chuyển hóa" mới được bồi thêm. Về cốt lõi, "tự diễn biến”, “tự chuyển hóa" chỉ đơn giản là hiện tượng một số người trong guồng máy cai trị từ từ nhận ra giới cầm quyền không thực tâm, không làm như lời nói, đầy gian xảo; rồi những người đó tiến đến nhận thức đây là một chế độ làm khổ nhân dân, dùng cả tính mạng nhân dân cho tham vọng riêng của vài lãnh tụ, thậm chí còn khủng bố nhân dân trường kỳ; từ đó những người này bật lên các suy nghĩ phải làm sao cho guồng máy yếu đi, mất bớt khả năng đày đọa nhân dân.
Đó là hiện tượng mà giới lãnh đạo độc tài nào cũng sợ. Đặc biệt giới lãnh đạo Việt Nam lại càng sợ hơn nữa sau ngày Liên Xô và Đông Âu sụp đổ. Nhưng điều oái oăm là đã có thời lãnh đạo đảng hết lời ca ngợi hiện tượng "tự diễn biến".
Thật vậy, khi chưa nắm được quyền tại miền Bắc trong thời chống Pháp, và lúc chưa nắm được miền Nam trong thời chống Mỹ, hễ có cá nhân trí thức nào đang sống trong lòng "địch" mà bỗng chuyển đổi tư tưởng, chống lại chính quyền, đảng tặng ngay danh hiệu mỹ miều là người "giác ngộ cách mạng", rồi bồi thêm hàng loạt các nhãn khác như "thành phần dân tộc cấp tiến", "trí thức yêu nước", ...
Điểu khó nuốt cho đảng là đang có rất nhiều người so sánh chế độ hiện nay với các chế độ trong quá khứ, so sánh với với từng điểm cụ thể mà chính ông Hồ Chí Minh từng tố cáo chế độ thực dân Pháp. Họ đều thấy nhà nước hiện nay tệ hại hơn rất nhiều lần về mọi mặt so với nhà nước thực dân. Và nếu so với chính quyền VNCH thì lại càng tệ hại hơn nữa. Vì vậy lấy lý do gì để lên án những người "tự diễn biến, tự chuyển hóa" muốn chấm dứt các bất công và thối rữa trong xã hội hiện nay, đặc biệt khi chính các lãnh tụ đảng thừa nhận "cán bộ ăn không từ một thứ gì", "cán bộ vừa ăn vừa phá"? Tại sao lại gọi họ là những người "tự diễn biến, tự chuyển hóa" chứ không phải là những người "giác ngộ cách mạng"? Nếu những Lê Hồng Phong, Trần Phú, Nguyễn Thị Minh Khai, ... sinh ra vào thời nay thì họ có muốn tranh đấu để chấm dứt những oan sai hiện nay hay không và có bị dán nhãn "tự diễn biến" không?
Điều khó nuốt thứ nhì cho đảng là thời đại Internet đã cho phép người dân so sánh CHXHCNVN với các quốc gia khác trên thế giới. Tại tất cả các nước tiến bộ, "tự diễn biến, tự chuyển hóa" là nhu cầu bức thiết của mọi ngành nghề, đặc biệt trong công nghệ cao, và mọi mặt đời sống. Tinh thần "tự diễn biến, tự chuyển hóa" được dạy cho các học sinh ngay từ cấp tiểu học và cao đến hàng lãnh đạo các công ty liên quốc gia. Mọi người được nhắc nhở, thúc đẩy hãy ôm lấy cái mới, xem đó là cơ hội, và liên tục chuyển hóa để không bị rơi lại phía sau.
Thực tế cho thấy các điều dạy dỗ đó đều ứng nghiệm chính xác. Các nước văn minh tiến nhanh đều chuyển động trên nền tảng tự thúc bách để tự chuyển hóa liên tục đó. Và dù tự thúc đến như thế, họ vẫn luôn phập phồng sợ các hãng khác, các nước khác qua mặt.
Và thực tế cũng minh chứng luôn một nước Việt Nam quyết tâm "không tự diễn biến, không tự chuyển hóa" đang ĐỨNG ở đâu. Rõ ràng cả nước Việt Nam đang ĐỨNG chứ nhất định không ĐI, mặc kệ thế giới, mặc kệ cả những nước Miến, Miên, Lào lần lượt qua mặt. Hệ quả là một đất nước tụt hậu vùn vụt, tan hoang mọi mặt, từ kinh tế đến chủ quyền, đạo đức xã hội, ung thư tham nhũng, loạn an toàn thực phẩm, nát giáo dục học đường, môi sinh đầy chất độc, ... để rồi lãnh đạo chỉ còn khoe thành quả đã gởi được gần cả triệu công dân đi làm lao công cho thế giới, bao gồm cả Miên và Lào!
Tóm lại, "tự diễn biến, tự chuyển hóa" là tiến trình RẤT BÌNH THƯỜNG và BẮT BUỘC PHẢI CÓ nơi mỗi con người.
Hơn thế nữa, những ai nhìn tình trạng đất nước hiện nay mà vẫn không thấy mình cần "tự diễn biến, tự chuyển hóa" gấp rút thì không những lương tâm họ đã chết mà ngay cả tính người trong họ cũng chẳng còn bao nhiêu.
V.T.
Tác giả gửi BVN

VIỆT NAM 'THẾ NƯỚC ĐANG LÊN, THU CÙNG DIỆT TẬN' GIAI ĐOẠN CUỐI

PHẠM CHÍ DŨNG/ NV/BVN 6-9-2017

clip_image002
Nhà cầm quyền Việt Nam tận thu tiền thuế của dân, trong đó liên tiếp tăng thuế đánh vào giá xăng dầu. (Hình: Getty Images)

Việt Nam năm 2017. Bóng ma tư bản dã man khoác áo “định hướng xã hội chủ nghĩa” và ‘thế nước đang lên” đang lao đến giai đoạn cùng đường, nhưng lại chỉ mới khởi đầu chiến dịch “tận khoan sức dân” không còn đường lùi của nó.
“Tận khoan sức dân”
Linh cảm quá xấu của người dân về một “chế độ móc túi” chẳng còn là trừu tượng. Ngân sách rỗng ruột cùng các nguồn ngoại tệ cạn kiệt đã khiến đảng chính phủ xem dân như “vật tế thần” duy nhất.
“Rút kinh nghiệm sâu sắc” từ các chiến dịch vận động tăng giá điện và xăng dầu mà vẫn thường bị dư luận phản ứng quyết liệt khi ý đồ tăng giá bị lộ ra, vào lần này chính quyền đã âm thầm, hoặc lén lút tăng thuế sử dụng đất phi nông nghiệp gấp 3-4 lần mà không thông báo trước cho dân.
Vụ việc tăng thuế sử dụng đất phi nông nghiệp lén lút xảy ra vào đầu tháng Tám và kéo dài cho đến nay. Dường như chưa có “chủ trương thực hiện trên phạm vi toàn quốc”, mà Sài Gòn đã trở thành địa phương đầu tiên được “thí điểm”.
Nếu thu thuế sử dụng đất ở Sài Gòn thành công, chính quyền sẽ “nhân điển hình tiên tiến” để thu tiếp ở Hà Nội, Đà Nẵng… nói chung là tại những thành phố được coi là giàu có nhất nước.
Trong cơ cấu thu ngân sách quốc gia, tiền thuế sử dụng đất chiếm khoảng 9%, tương đương khoảng 100.000 tỷ đồng. Nếu đồng loạt tăng thuế sử dụng đất ở các tỉnh thành, ngân sách sẽ có thể “móc túi” dân gấp ít ra vài ba lần con số trăm ngàn tỷ đó.
Nhưng kinh khủng hơn, từ năm 2019, hàng chục triệu người dân sẽ bị ảnh hưởng tiêu cực túi tiền còm cõi khi thuế VAT (giá trị gia tăng) tăng lên 12%. Tháng Tám năm nay, cơ quan tham mưu đắc lực cho chính phủ về các chính sách “thu cùng diệt tận” là Bộ Tài chính đã “phát minh” tiếp cơ chế tăng thuế sử dụng đất và VAT cùng hàng loạt sắc thuế khác được “nâng lên một tầm cao mới” hay “thế nước đang lên” – nói theo từ ngữ của giới tuyên giáo đảng vào mỗi dịp Tết Nguyên Đán.
VAT là một loại thuế gián thu, tiền thuế được cấu thành trong giá cả hàng hóa và dịch vụ, người tiêu dùng là người cuối cùng chịu thuế, người nộp thuế chỉ là người thay thế người tiêu dùng thực hiện nghĩa vụ nộp thuế cho nhà nước. Thuế giá trị gia tăng có phạm vi tác động rộng, đánh vào hầu như tất cả hàng hóa dịch vụ trên thị trường.
Thuế gián thu (trong đó có thuế VAT) lại chiếm tới 50% tổng thu ngân sách. Công ty chứng khoán Sài Gòn ước tính thuế giá trị gia tăng tăng 2% sẽ giúp ngân sách có thêm 59.000 tỷ đồng, từ đó tỷ trọng thuế giá trị gia tăng trong thu ngân sách sẽ tăng lên khoảng 33%.
Khi đó, người tiêu dùng cứ mua một sản phẩm nào đó là phải trả thêm 12% “chênh lệch”. Số tiền này không thuộc về người bán hàng mà chui vào ngân khố quốc gia dùng để chi xài cho chế độ.
Việc thu thuế này sẽ làm dịu cơn đói khát của ngân sách trong thời buổi “loạn lạc.”
Ngân sách khốn quẫn!
Bảy tháng đầu năm 2017 lại chứng kiến một cơn túng quẫn hiếm có của ngân sách trung ương. Trong khi tỉ lệ bội chi vẫn duy trì ở mức 5,5 – 6% GDP mà không hề giảm đi, tỉ lệ thu ngân sách lại sụt giảm đáng kể. Với đà thu thuế như hiện nay, rất có thể đến cuối năm 2017 ngân sách trung ương sẽ bị hụt thu đến 11% so với dự toán đầu năm - một tỉ lệ rất cao và sẽ khiến ngân sách này không biết tìm đâu ra hàng trăm ngàn tỷ đồng (trừ việc ồ ạt in thêm tiền) cho một đội ngũ công chức gần ba triệu người mà trong đó có đến 30% bị dư luận xem là “không làm gì cả những vân đều đều lãnh lương.”
Trong khi đó, các nguồn “ngoại viện” đều hầu như đóng cửa với Việt Nam. Trừ “kênh Nhật” còn đôi chút hy vọng về nguồn ODA, còn lại các chủ nợ lớn nhất của Việt Nam là Ngân Hàng Thế Giới, Quỹ Tiền Tệ Quốc Tế, Ngân Hàng Phát Triển Á Châu đều bắt Việt Nam phải vay với lãi suất và thời gian ân hạn theo mặt bằng thị trường từ Tháng Bảy năm nay.
Khó chồng khó. Mới đây, một dự báo của Trung Tâm Nghiên Cứu Pew (Pew Research Center) của Mỹ lại cho thấy kiều hối về Việt Nam năm 2017 có thể chỉ là $5.4 tỷ.
Trang VietFact dẫn nguồn từ Pew Research Center cho biết: Theo báo cáo dòng kiều hối quốc tế của Pew Research Center, năm 2015 có tổng cộng $13.2 tỷ kiều hối đổ về Việt Nam. Đến năm 2016, con số này giảm còn $9 tỷ (giảm 31,8%), và số lượng kiều hối 6 tháng đầu năm 2017, Sài Gòn tiếp nhận được $2,1 tỷ. Trong khi đó khu vực này thường chiếm khoảng 58% tổng lượng kiều hối hàng năm, như vậy có thể dự đoán kiều hối 6 tháng đầu năm 2017 sẽ rơi vào khoảng $3,6 tỷ. Và với dự báo 6 tháng cuối năm 2017, lượng kiều hối còn bị giảm 50% do tác động của việc chính phủ Việt Nam duy trì lãi suất đồng đô la 0% và FED tăng lãi suất, kiều hối năm 2017 sẽ vào khoảng $5.4 tỷ, giảm 39,7% so với năm 2016.
Nếu dự báo của Pew là chính xác, đây sẽ là một cú giáng rất nặng nề không chỉ đối với nền kinh tế Việt Nam vốn đang lặn ngụp trong năm suy thoái thứ chín liên tiếp tính từ 2008, mà còn khiến phá sản hàng loạt động tác của chính quyền Việt Nam nhằm kêu gọi “khúc ruột ngàn dặm” gửi tiền về.
Vào giữa năm 2017, một lần nữa giới chuyên gia nhà nước và quan chức lại khơi gợi “làm sao để huy động vàng và đô la trong dân đóng góp cho sự nghiệp xây dựng đất nước Việt Nam xã hội chủ nghĩa”…
Hiện trạng nền kinh tế lại đang quá cần đến USD để phục vụ nhập khẩu và trả nợ cho nước ngoài. Con số “gom đô la” mới nhất được thống đốc Lê Minh Hưng công bố là gần $10 tỷ trong năm 2016, đưa kho dự trữ ngoại hối của Việt Nam lên đến $41 tỷ. Một phần lớn trong con số gần $10 tỷ mua vào được xác định từ nguồn trôi nổi trong dân chúng. Tuy nhiên, con số này cũng mới chỉ thỏa mãn được khoảng 2, 3 tháng nhập khẩu do nhu cầu nhập khẩu tăng lên. Cùng lúc, mỗi năm Việt Nam phải trả nợ từ $10 – $12 tỷ cho các chủ nợ quốc tế.
Tuy thế, việc dự trữ ngoại hối chỉ tăng từ $41 tỷ lên $42 tỷ trong 6 tháng đầu năm 2017 lại cho thấy, lượng đô la nằm dưới gối của người dân có thể chẳng còn nhiều để “tìm mọi cách huy động.”
“Đàn cừu”
“Không có gì sướng bằng đè đầu dân thu thuế” – mấy cán bộ hưu trí than vãn với nhau tại phòng thuế. Nhưng khác với những lần trước, vào lần này thái độ họ còn có cả phẫn nộ.
Nhưng rồi vẫn… đóng tiền.
Nhiều cuộc thăm dò bỏ túi và nhiều bài viết phân tích tâm lý xã hội trên mạng xã hội đã cho biết đại đa số người dân Việt Nam bàng quan, thờ ơ với hoàn cảnh người khác. Nói cách khác là vô cảm, và vô cảm đang trở thành căn bệnh ghê gớm thống trị não trạng và cả trái tim con người.
Một ít trường hợp phản kháng chính quyền đã chỉ xảy ra ở những người hoặc nhóm người bị thiệt hại trực tiếp bởi chính sách. Trong khi đó, những “con cừu” khác vẫn bình an vô sự và vẫn chỉ dửng dưng quan sát, cho đến khi chính họ bị vặt trụi lông.
Chính quyền đã nắm được tâm lý tan đàn xẻ nghé đó và đã áp dụng chiến thuật “đánh tỉa.”
Tiếp theo các “phát minh” thu thuế bán hàng trên mạng, thu thuế “bảo vệ môi trường” và kể cả muốn thu thuế bằng bán… sim số đẹp, cơn bĩ cực ngân sách đang đánh thẳng vào hầu bao của giai tầng trung lưu và một phần “hạ lưu” qua thuế xăng dầu, thuế sử dụng đất, thuế VAT, và có trời mới biết còn bao nhiêu loại thuế khác – tình cảnh mà ngày càng nhiều người dân và cả quan chức phải thốt lên “sưu cao thuế nặng thế này thì còn hơn cả thời thực dân!”
Với ông Bùi Trinh – một chuyên gia kinh tế độc lập, tăng VAT tức là toàn dân sẽ phải gánh chịu khi tiêu dùng bất kể sản phẩm gì dù là sản xuất trong nước hay nhập khẩu. Tăng VAT mà giảm thuế thu nhập là một hình thức đứng về phía người giàu, chia nghĩa vụ thuế lên vai toàn dân. Việc tăng thuế này sẽ khiến người nghèo càng nghèo hơn, khoảng cách giàu nghèo cũng vì thế mà cách xa hơn.
Chắc chắn là thế. Thuế chồng thuế, chồng lên đôi vai gày guộc của người nghèo. Hàng triệu bệnh nhân, vốn đã bị các bệnh viện “bóp cổ bóp họng” và “không có tiền thì chỉ có chết,” sẽ phải nuốt nước mắt vào lòng với biểu viện phí chất cao như núi…
Chỉ nghĩ đến tăng thuế, không đoái hoài đến giảm chi – đó là não trạng của giới quan chức buổi chợ chiều thể chế và tận thu giai đoạn cuối chính thể. 76% chi ngân sách cho lương thưởng của đội ngũ gần 3 triệu công chức vẫn giữ nguyên không suy suyển. Hơn 90 triệu người dân phải è cổ để đội lên đầu số công chức đó.
Thế nhưng sự thể ngơ ngác đến đau đớn là cho đến nay, chiến dịch “thu cùng diệt tận” của chính quyền vẫn đang tương đối có triển vọng bởi “đàn cừu” dân chúng mới chỉ kêu be be tan tác mà chưa hề biết hay dám chụm đầu với nhau để phản kháng.
P.C.D.

Thứ Ba, 5 tháng 9, 2017

20170905. 'NƯỚC NHỎ PHẢI HÀNH XỬ NHƯ MỘT NƯỚC NHỎ' !?

ĐIỂM BÁO MẠNG
"NƯỚC NHỎ PHẢI HÀNH XỬ NHƯ MỘT NƯỚC NHỎ"?!

LS NGUYỄN VĂN THÂN/ BVN 4-9-2017

Kishore Mahbubani - Cuộc họp thường niên Diễn đàn Kinh tế Thế giới 2011.jpg
 GS Kishore Mahbubani (Ảnh trên Wikipedia)

Vào đầu tháng 7 vừa qua, tờ báo The Strait Times của Singapore đã đăng tải một bài viết mang tựa đề ''Qatar: những bài học lớn cho một quốc gia nhỏ'' (Qatar: big lessons for a small country) của Giáo sư Kishore Mahbubani Trưởng khoa Trường Công chánh Lý Quang Diệu thuộc Đại học Quốc gia Singapore. GS Mahbubani từng là một nhà ngoại giao kỳ cựu làm việc cho Bộ Ngoại giao Singapore hơn 33 năm. Bài viết này đã dấy lên một cuộc tranh luận sôi nổi và mạnh mẽ trong giới tinh hoa, trí thức của Singapore về chính sách ngoại giao của đảo quốc sư tử này trong thời gian gần đây trước sự cạnh tranh chiến lược ngày càng khốc liệt giữa Mỹ và Trung Quốc tại khu vực Châu Á - Thái Bình Dương.
GS Mahbubani rút ra 3 bài học từ Qatar. Bài học thứ hai và thứ ba thì không có gì đáng tranh cãi, đó là các nước nhỏ nên trân quý và tích cực yểm trợ các cơ chế đa phương, chẳng hạn như ASEAN hoặc Liên Hiệp Quốc trong quan hệ quốc tế. Nhưng bài học thứ nhất là "nước nhỏ phải hành xử như một nước nhỏ" tạo ra một làn sóng dư luận phản đối mạnh mẽ từ những nhân vật cao cấp nhất vì đụng chạm đến chính sách ngoại giao của Singapore hiện nay.
Trong tháng 6 năm nay, một số nước Ả Rập gồm có Saudi Arabia, Ai Cập, Bahrain, United Arab Emirates bất ngờ tuyên bố cắt đứt quan hệ ngoại giao với Qatar, viện dẫn lý do là Qatar ủng hộ tổ chức Muslim Brotherhood mà họ cho là khủng bố, duy trì quan hệ tốt với Iran và can thiệp vào việc nội bộ của họ. Qatar đã phủ nhận các cáo buộc này.
Qatar là một quốc gia nằm trong vịnh Persian chỉ có biên giới đất liền với Saudi Arabia. Diện tích của Qatar là 11,500 cây số vuông với dân số khoảng 2.6 triệu so với Saudi Arabia là 2,150,000 triệu cây số và 33 triệu dân. Tuy là một nước nhỏ nhưng Qatar có GDP mỗi đầu người cao nhất thế giới, hơn 66,000 Mỹ kim, nhờ có mỏ dầu hỏa. Qatar cũng cho phép Mỹ duy trì căn cứ hải quân lớn nhất trong Vùng Vịnh với hơn 10,000 lính Mỹ đóng quân thường trực tại căn cứ Al Udeid Air Base. Nhà nước Qatar lập ra Al Jareeza là một cơ quan truyền thông quốc tế phát hình và xuất bản trên mạng bằng hai thứ tiếng Ả Rập và Anh ngữ, có văn phòng đại diện trên 80 quốc gia khắp thế giới.
GS Mahbubani cho rằng Qatar đã phạm phải một sai lầm nghiêm trọng đó là không nhận thức được họ là một nước nhỏ và hành xử như một trung cường trên trường quốc tế. Vào năm 2011, Qatar quyết định cấm vận Syria để trừng phạt chế độ Bashar al-Assad. Ngạc nhiên hơn là vào năm 2014, Qatar tham gia liên minh gồm có Mỹ và các quốc gia trong Liên hiệp Ả Rập đánh bom tấn công Syria. Theo Mahbubani, Qatar đã quên một nguyên tắc vĩnh cửu của chính trường quốc tế là ''nước nhỏ phải hành xử như một nước nhỏ'' như nhà sử gia lừng danh Thucydides từng nói: "lẽ phải là chân lý của những kẻ mạnh. Kẻ mạnh sẽ làm những gì họ muốn và kẻ yếu sẽ gánh chịu những gì họ phải chịu''. (Right, as the world goes, is only in question between equals in power, while the strong do what they can and the weak suffer what they must).
Vào tháng 11 năm 2016, Hồng Kông dưới sự chỉ đạo của Bắc Kinh đã giữ lại 9 chiếc xe thiết giáp của Singapore để bày tỏ thái độ bực mình với quan điểm của Singapore liên quan tới phán quyết của Tòa Trọng tài về vụ kiện Đường 9 đoạn. Singapore cũng không nhận được thiệp mời của Tập Cận Bình tham dự Diễn đàn Đới Lộ vào tháng 5 năm nay tại Bắc Kinh. Mahbubani cho rằng lãnh tụ của Singapore hiện nay không có tầm vóc của Lý Quang Diệu. Do đó Singapore không nên quá tích cực trong việc kêu gọi Trung Quốc tuân thủ phán quyết của Tòa Trọng tài, đặc biệt là khi chính nguyên đơn Phi Luật Tân dưới thời của Duterte không muốn nhắc tới nó. Đúng là Singapore nên theo đuổi một lập trường "nguyên tắc và nhất quán", nhưng không nên lên tiếng bảo vệ nguyên tắc khi hai siêu cường đang trong tư thế gườm nhau. Trong một khu rừng, không có con vật nhỏ nào đứng ra cản đường một con voi đang lồng lộn trừ khi con voi đó xông vào lãnh thổ của nó.
Rõ ràng là Mahbubani nhìn thấy một vài điểm tương đồng giữa Singapore và Qatar. Cả hai đều có GDP mỗi đầu người nhất nhì thế giới nhưng là nước nhỏ dựa trên kích thước diện tích và dân số. Cả hai đều có theo đuổi một chính sách ngoại giao tích cực và năng động. Và theo Mahbubani, nếu không thận trọng thì Singapore có thể gặp khó khăn như Qatar.
Thoạt nghe qua thì những lời khuyến cáo này có vẻ khá hợp lý nhưng lập luận của Mahbubani đã gặp phải sự phản ứng và phản đối mạnh mẽ từ nhiều nhà trí thức và quan chức cao cấp gồm có Bilahari Kausikan cựu Thư ký Thường trực Bộ Ngoại giao, Đại sứ lưu động Ong Keng Yong và Bộ trưởng Tư pháp và Nội vụ K. Shanmugam. Họ khẳng định là Singapore không thể tồn tại và phát triển thịnh vượng như ngày hôm nay nếu theo đuổi chính sách ''ngoại giao nước nhỏ'' theo công thức của Mahbubani. Họ cho rằng đánh đồng Qatar với Singapore là một sự so sánh khập khiễng vì tuy kích thước tương tự nhưng hoàn cảnh hoàn toàn khác nhau. Singapore có quan hệ khá tốt và chặt chẽ với các thành viên quốc gia trong khối ASEAN, khác với quan hệ giữa Qatar và khối Ả Rập. Tỷ  lệ giao thương so với GDP của Singapore cao nhất thế giới, chẳng hạn như GDP 2015 trị giá khoảng 300 tỷ Mỹ kim nhưng xuất nhập khẩu lên tới hơn 900 tỷ. Có nghĩa là giao thương cao hơn GDP gấp 3 lần. Do đó, tự do lưu thông hàng không và hàng hải dựa trên luật pháp và tập quán quốc tế trong một hệ thống trật tự toàn cầu là quyền lợi cốt lõi nếu không muốn nói là sống còn đối với Singapore.
Trong phiên họp ASEAN tại Hà Nội vào năm 2010, Dương Khiết Trì lúc đó là Ngoại trưởng đã nói với các Ngoại trưởng ASEAN là ''Trung Quốc là một nước lớn, quý vị chỉ là những nước nhỏ'' rồi nhìn chòng chọc vào mắt của George Yeo Ngoại trưởng Singapore thời bấy giờ. George Yeo đáp lễ bằng cách nhìn chòng chọc lại vào mắt Dương Khiết Trì. Các nhà ngoại giao Singapore nhận thức được rằng một khi họ để cho quốc gia của họ bị bắt nạt thì quốc gia của họ mãi mãi sẽ bị bắt nạt.
Dĩ nhiên là không có ai ngu dại đi kiếm chuyện với một gã khổng lồ. Thật ra, tất cả các quốc gia trong khối ASEAN chỉ có thể tự vệ trước sự xâm lấn và hiếp đáp của Trung Quốc. Lịch sử Hy Lạp cũng có bài học về chính sách ''trung lập'' của nước nhỏ. Melos là một nước nhỏ. Khi hai cường quốc lân bang là Athens và Sparta chuẩn bị đánh nhau vào năm 416 trước Công nguyên, Athens gửi sứ giả đến Melos yêu cầu họ phục tùng. Tuy cùng chung sắc tộc với Sparta, Melos chọn lập trường trung lập và đáp rằng họ không ủng hộ Sparta và Athens hãy để cho họ đứng ngoài vòng chiến. Sứ giả Athens lập luận rằng nếu làm vậy thì Athens sẽ mất đi uy lực của một nước lớn. Thái độ dật dờ của Melos dẫn đến hậu quả là họ bị Athens tiêu diệt. Tất cả đàn ông Melos bị hành quyết. Phụ nữ và trẻ em thì bị bán làm nô lệ.
Ngoại trưởng Singapore Vivian Balakrishnan cũng đã lên tiếng xác nhận rằng, là một nước nhỏ Singapore không thể để bị bắt bạt. Ông đưa ra 5 nguyên tắc căn bản trong chính sách ngoại giao. Thứ nhất là Singapore phải xây dựng một nền kinh tế phát triển và thịnh vượng. Thứ hai là không được hành xử như là một chư hầu (chẳng hạn như trường hợp của Cam Bốt và Lào). Một khi đã bán rẻ linh hồn thì sẽ mất uy tín và thế đứng trên trường quốc tế. Thứ ba là cố gắng làm bạn với tất cả và không là kẻ thù của ai. Thứ tư là cổ xúy cho một hệ thống trật tự toàn cầu dựa trên luật pháp và tập quán quốc tế mà theo đó các quốc gia lớn nhỏ được đối xử như nhau. Sau cùng, Singapore phải nhận thức rõ quyền lợi lâu dài của mình và có can đảm đối diện với những thách thức để tranh đấu cho những quyền lợi đó.
Thật ra, bài viết của Gs Mahbubani cũng như những đợt phản ứng sau đó là một dấu hiệu tốt. Trong một thể chế tự do, dân chủ, tất cả mọi người nhất là thành phần trí thức đều có quyền và trách nhiệm đóng góp ý kiến về những vấn đề ảnh hưởng nghiêm trọng đến lợi ích và tương lai quốc gia. Những cuộc tranh luận như vậy sẽ giúp giới lãnh đạo có được cái nhìn đa dạng và cân bằng để họ có thể lèo lái chính sách ngoại giao có lợi nhất cho đất nước.
Trong khi đó thì ở Việt Nam khi chủ quyền lãnh hải bị thách thức nghiêm trọng qua quyết định ngưng khai thác đầu khí tại Lô 136-03 vì Trung Quốc hăm dọa tấn công, giới trí thức vẫn còn đang ''say ngủ'' và người dân thì quá bận bịu đương đầu với sưu cao, BOT nặng, môi trường nhiễm độc trong một xã hội đầy dẫy gian trá, bôi trơn và tham nhũng dưới một thể chế độc đảng. Trong khi GDP của 5.5 triệu người Singapore là 300 tỷ Mỹ kim thì dưới sự lãnh đạo "sáng suốt" của Đảng CSVN, 95 triệu người dân Việt Nam chỉ làm ra GDP 200 tỷ. Khác với Ban Tuyên giáo và hệ thống tuyên truyền của Đảng, đây là những con số không biết nói láo. Và nếu thể chế độc đảng này tiếp tục thì trong một ngày không xa, Việt Nam chắc chắn sẽ hoàn toàn đánh mất chủ quyền lãnh thổ và lãnh hải tại Biển Đông.
3/9/2017
N.V.T.
Tác giả gửi BVN
(1) Hai câu thơ trên đây, lâu nay dư luận vẫn cho là Tố Hữu dịch ý tứ câu nói nổi tiếng của nhà cách mạng Pháp Jean-Paul Marat  (1743-1793). Năm 2008, trong bài Trước tết Mậu Tý, nghĩ về Hoàng Trường Sa (DCVOnline. 23-01-2008), cũng nhằm phê phán và khuyên nhủ những người cộng sản quá yếu hèn, nhà văn yêu nước Hoàng Tiến đã viết:
“Người ta lớn, bởi vì anh quỳ xuống
Ai nói thế nhỉ? Chảy trong máu huyết tôi một luồng khí hổ thẹn làm đỏ da mặt. À, ông Marat, một vip trong cuộc cách mạng Pháp 1789. Vẳng lên bên tai câu nói của ông ghi bằng tiếng Pháp chúng tôi được học khi còn mài đũng quần trên ghế nhà trường thời Pháp thuộc:
On est grand, parce-que vous vous mettez à genoux
[...]

Nhún nhường không phải là phương cách tốt nhất để bảo vệ địa giới non sông. Nhất là nhún nhường với người hàng xóm từ lâu đã có dã tâm bành trướng.
Vậy phải làm thế nào?
Marat kêu gọi dân chúng Pháp:
Hỡi đồng bào! Hãy đứng thẳng người lên
(Citoyens ! Levez - vous droitement)”
Nhưng sau đó, vào năm 2012, nhà nghiên cứu Trần Giao Thủy đã tiến hành một công cuộc khảo cứu công phu và cho biết, trong những tác phẩm Marat từng công bố, được Khoa Sử Đại học Darmouth số hóa, không thấy có một câu nào tương tự câu Hoàng Tiến trích dẫn ở trên. Trái lại, ông tìm ra một câu tương tự đăng trên trang bìa sau của tờ báo Les Révolutions de Paris, “Do sieur Prudhomme xuất bản từ ngày 12 tháng Bảy, 1789”: “Les grands ne nous paroissent grands que parce que nous sommes à genoux. Levons nous” [Vĩ nhân chỉ trở thành lớn với chúng ta vì chúng ta đang quỳ gối. Nào chúng ta hãy đứng lên!] mà không ghi ai là tác giả.
Nhà nghiên cứu phán đoán:
“Chữ paroissent, một dạng của chữ paraissent, là tiếng Pháp cổ. Vẫn theo tài liệu của Khoa Sử, ĐH Darmouth thì số báo đầu tiên của tờ Révolutions de Paris xuất hiện ở Paris chiều ngày 14 tháng Bảy, 1789 sau khi ngục Bastille bị tấn công.
Đây là tài liệu đã số hóa duy nhất mà người viết tìm được gốc chính của câu văn “Les grands ne nous paroissent grands que parce que nous sommes à genoux. Levons nous” đăng từ số đầu tiên của tờ Les Révolutions de Paris và là biểu tượng của tờ báo trong suốt thời gian xuất bản từ 12 tháng Bảy 1789 đến 28 tháng Hai 1794.
“Tài liệu này có thể xác định được câu văn nổi tiếng từ thời Cách mạng Pháp đến nay đã xuất hiện từ giữa tháng Bảy, 1789 trên số báo Les Révolutions de Paris đầu tiên – hai tháng trước khi Marat xuất bản số đầu tiên của tờ L’Ami du Peuple. Như thế, tác giả thực của câu văn nổi tiếng này có thể là một trong hai người, Louis-Marie Prudhomme, chủ nhân nhà xuất bản, hay Alexandre/Antoine Tournon, người viết số đầu tiên và là chủ bút 15 số báo”. Xem: http://tran-giao-thuy.blogspot.com/2012/10/nguoi-ta-lon-boi-vi-nguoi-quy-xuong.html
Vậy xin cung cấp phát hiện đáng quý này để bạn đọc cùng tham khảo (Bauxite Việt Nam).

Thứ Hai, 4 tháng 9, 2017

20170904. QUANH CHUYỆN ĐÀO TẠO THẠC SĨ, TIẾN SĨ TẠI VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

ĐIỂM BÁO MẠNG
'LÒ ẤP ' THẠC SĨ, TIẾN SĨ : LẮM THẦY TẤT PHẢI NHIỀU MA

XUÂN DƯƠNG/ GDVN 29-8-2017


Viện Khoa học xã hội nơi đào tạo 350 tiến sĩ , 1500 thạc sĩ mỗi năm (ảnh giaoduc.net.vn).

Câu chuyện “lò ấp” tiến sĩ, thạc sĩ tại Học viện Khoa học Xã hội trực thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam không phải năm nay mới được dư luận quan tâm rộng rãi.
Đầu năm 2016, báo chí đã tốn không ít giấy mực và công sức phanh phui những sai phạm trong hoạt động đào tạo tiến sĩ, thạc sĩ của Học viện này.
Là một cơ sở đào tạo đại học nhưng Học viện Khoa học Xã hội được xem như một siêu học viện bởi nơi đây không đào tạo trình độ cử nhân, chỉ đào tạo trình độ thạc sĩ, tiến sĩ.
Số liệu “ba công khai” (cơ sở vật chất, tài chính, chất lượng đào tạo) năm học 2016-2017 theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo của Học viện Khoa học Xã hội có thể tìm thấy tại địa chỉ:
Tìm hiểu sơ qua một chút số liệu ba công khai này âu cũng là cách để có cái nhìn toàn diện hơn về sự “hàn lâm” của khoa học xã hội nước nhà.
Nếu những gì “ba công khai” của Học viện Khoa học Xã hội là chính xác (Hình 1) thì Học viện này không có bất kỳ một cuốn sách nào trong thư viện?
Những thứ “không có một tí gì” còn bao gồm: Diện tích phòng thí nghiệm; Số thiết bị thí nghiệm; Diện tích nhà xưởng; Số thiết bị chuyên dùng;…

Hình 1, công khai trang thiết bị
Với những gì đã công khai, liệu có thể cho là Học viện Khoa học Xã hội đang “tay không bắt giặc”, chẳng khác gì vô số doanh nghiệp tư nhân đang thực hiện BOT giao thông.Cả Học viện với hàng nghìn cán bộ, học viên chỉ có 30 chiếc máy tính (còn sử dụng được) được đặt trong một diện tích rộng 855 mét vuông, vị chi mỗi máy tính chiếm dụng một diện tích 28,5 mét vuông, tương đương một căn phòng mơ ước của gia đình công nhân tại các khu công nghiệp!
Những chiếc máy tính của Học viện Khoa học Xã hội được ưu ái như thế nhưng kiến thức Công nghệ Thông tin của người sử dụng chúng và lãnh đạo Học viện thế nào?
Nhìn biểu mẫu 24 "Công khai tài chính của cơ sở giáo dục đại học năm học 2016-2017" (Hình 2) người ta thật khó để biết ý nghĩa của dấu chấm, dấu phảy dùng trong các con số.
Thông thường người ta dùng dấu chấm để phân cách các số hàng nghìn, hàng triệu,… dấu phảy để phân cách phần lẻ thập phân (hoặc cũng có thể theo quy định ngược lại tùy theo áp dụng viết số kiểu Anh - Mỹ hay Việt - Pháp).
Ví dụ trong hình 2: con số 9.150.000 (học phí cao học đợt 1 năm 2016) là chín triệu một trăm năm mươi ngàn đồng. Vậy con số tổng thu ngân sách thường xuyên của Học viện 17,400,000 là bao nhiêu triệu đồng?
Nếu xem đây là lỗi thì có phải chỉ là “lỗi đánh máy” chứ không phải lỗi của người phê duyệt là Phó Giáo sư - Tiến sĩ Bùi Nguyên Khánh.
Liệu có phải đây chỉ là lỗi cỏn con không thể hiện năng lực công nghệ thông tin của những vị “hàn lâm” nên cũng không cần phân tích thêm.

Hình 2, công khai tài chính
“Một thầy cùng lúc hướng dẫn 44 học viên thạc sĩ của 3 chuyên ngành” là tiêu đề bài viết trên báo Thanhnien.vn ngày 27/8/2017, bài báo có đoạn:Vậy thì điều gì không phải là “cỏn con”?
“Theo kết luận thanh tra, Học viện Khoa học Xã hội đã thực hiện không đúng quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo trong các khâu như xét tuyển thạc sĩ, nghiên cứu sinh, hoặc phân công người hướng dẫn học viên, nghiên cứu sinh không cùng ngành/chuyên ngành với nghiên cứu sinh, phân công người hướng dẫn cùng lúc quá nhiều học viên thạc sĩ, nghiên cứu sinh...”. [1]
Theo quy định hiện hành, số học viên thạc sĩ tối đa được phép hướng dẫn đối với Giáo sư là 7; Phó Giáo sư - Tiến sĩ khoa học là 5; Tiến sĩ là 3.
Như vậy lò ấp thạc sĩ của các “thày hướng dẫn” thuộc Học viện Khoa học Xã hội đã đạt hiệu suất như sau:

Học hàm, học vịGiáo sưPhó Giáo sưTiến sĩ
Thực hiện so với định mức628,6%880%1.466,7%

Mục công khai bảo đảm chất lượng đào tạo quy định học viên thạc sĩ phải:“Thường xuyên gặp gỡ, trao đổi, xin ý kiến người hướng dẫn khoa học để thực hiện luận văn đúng thời hạn”.
Vậy nếu 44 học viên “thường xuyên gặp gỡ, trao đổi, xin ý kiến” thì “thầy” sẽ mất bao nhiêu thời gian, và còn lại bao nhiêu thời gian cho nghiên cứu khoa học?
Người viết không thể hình dung được các “nhà khoa học” ở Học viện Khoa học Xã hội “siêu” đến mức nào để có thể hướng dẫn tới 44 đề tài thuộc 3 chuyên ngành khác nhau trong thời đại chuyên môn hóa cao như hiện nay?
Người Việt có câu “lắm thày nhiều ma”, phải chăng Học viện Khoa học Xã hội sợ nền khoa học nước nhà “nhiều ma” quá nên tập trung về cho các thày của Học viện hướng dẫn?
Liệu có phải ỷ thế là một “Viện Hàn lâm” nên những quan chức ở đây có thể coi thường kỷ cương, phép nước?
Và phải chăng, lãnh đạo Học viện Khoa học Xã hội cũng như lãnh đạo Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam không xem các quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo như một văn bản quy phạm pháp luật cần phải tuân thủ?
Vấn đề ở chỗ, Thanh tra Bộ Giáo dục và Đào tạo chỉ có thể “đề nghị” hoặc cao hơn là “kiến nghị” chứ không thể xử lý sai phạm của Học viện Khoa học Xã hội, thế nên cần sự vào cuộc của Thanh tra Chính phủ, của Phó Thủ tướng phụ trách mảng Văn hóa, Giáo dục…
Nếu Thanh tra Chính phủ không vào cuộc, e rằng những gì truyền thông đề cập cũng sẽ lặp lại như năm 2016, nghĩa là sang năm 2018 sẽ lại như năm 2017.
Có ý kiến cho rằng, người có học hàm Giáo sư, Phó Giáo sư, hay học vị Tiến sĩ ít nhất phải có “cái sĩ” của trí thức, đó là lòng tự trọng và tuân thủ pháp luật bên cạnh sự uyên bác về chuyên môn.
“Ôm” đến 44 học viên không phải chỉ là vi phạm quy định mà cũng còn là đánh mất cái “sĩ” của người có bằng cấp, đặc biệt đó lại là người thầy.
Thông thường, người ta hay dùng từ “người có học”, ở đây dùng từ “người có bằng cấp” bởi xã hội Việt Nam hiện tại “có bằng cấp” không đồng nghĩa với “có học”.
Người có học tất phải biết bổn phận, trách nhiệm và quyền hạn của mình, người biết mà bỏ qua, thậm chí còn vỗ ngực xem thường kỷ cương phép nước không thể nói là “có học”.
Trên đời này “tham thì thâm”, khi đánh mất cái “sĩ” của người có học, khi trở thành “thâm” thì họ có nên ngồi ở chốn “hàn lâm” ấy mà dạy dỗ người khác?
Nếu nói rằng: “Đạo đức xã hội xuống cấp nghiêm trọng có phần đóng góp của các vị “Hàn lâm” thuộc Học viện Khoa học Xã hội” liệu có phải là nói sai?
Với cung cách đào tạo như vậy, với những ông/bà hướng dẫn khoa học như vậy, dư luận xã hội không sai khi gọi đây là “lò ấp” tiến sĩ, thạc sĩ.
Tôn trọng kỷ cương, phép nước, thiết nghĩ lãnh đạo Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam nên tự mình xử lý các sai phạm tại Học viện Khoa học Xã hội trước khi các cơ quan cấp cao hơn Thanh tra Bộ Giáo dục và Đào tạo vào cuộc.
Tài liệu tham khảo:
Xuân Dương
KHI 'NÉN BẠC ĐÂM TOẠC... LUẬN ÁN' 
NGUYỄN TRỌNG BÌNH/ GDVN 31-8-2017
Ảnh minh họa: Lê Tâm / Báo Công an Nhân dân.
Chuyện thật như đùa…
Có thể nói, trong cái nhìn chung về bức tranh toàn cảnh của nền giáo dục hôm nay thì vấn nạn “tiến sĩ giả” hay “giáo sư dỏm” tự thân nó là một vấn đề không mới. 
Dù biết vậy, nhưng không thể không ngao ngán cho những sự thật… như đùa đang tồn tại ở xã hội và đất nước ta hôm nay. 
Việc một vị Giáo sư ở viện khoa học nọ chỉ trong một năm mà hướng dẫn đến 44 luận văn cao học, 12 luận án tiến sĩ mà dư luận và truyền thông đang bàn tán râm ran là một câu chuyện buồn như vậy. 
Biết nói gì khi một vấn đề vốn dĩ rất nghiêm túc, nhưng giờ đây cả xã hội xem thường không chỉ bằng những cách gọi mỉa mai, mà còn là những bức tranh biếm họa, cợt đùa, cay nghiệt: “lò ấp tiến sĩ”!?
Họ có những cống hiến thiết thực và lớn lao cho nền khoa học nước nhà; từ đó phản biện hoặc tham mưu cho nhà nước những sách lược nhằm xây dựng và phát triển đất nước... Tiến sĩ, giáo sư vốn là những danh xưng dành cho những người trải qua quá trình học tập nghiên cứu nghiêm túc và bền bỉ; 
Vì thế theo lẽ thường thì tiến sĩ, giáo sư vốn phải là “bộ mặt tinh thần” của cả dân tộc và đất nước, không chỉ trong tư cách của những nhà khoa học mà còn là tư cách của những người trí thức chân chính. 
Vậy mà với không ít người tuy mang danh tiến sĩ, gắn mác giáo sư, nhưng chỉ nghe tên “công trình nghiên cứu” thôi đã là một nỗi hổ thẹn cho nền học thuật nước nhà.
Đó là chưa kể đến vô số các công trình mà chủ nhân của nó đã và đang giấu nhẹm, không dám công bố… 
Từ đây, một câu hỏi đặt ra là:
Tại sao những đề tài, những “công trình khoa học” rất “trời ơi đất hỡi” mà vẫn được cả hội đồng thẩm định (dĩ nhiên cũng toàn tiến sĩ, phó giáo sư, giáo sư) thông qua? 
Đạo đức khoa học hay là chuyện “nén bạc đâm toạc…luận án”?
Lâu nay xã hội vẫn hay than phiền về sự tụt hậu của nền khoa học nước nhà so với bạn bè thế giới. 
Không ít người khi mổ xẻ các nguyên nhân của vấn đề này nếu không đổ thừa cho “cơ chế” cũng là do kinh phí eo hẹp, không đủ để nghiên cứu…
Điều này tuy không sai, nhưng theo tôi còn một sự thật khác – cũng là cái nguyên nhân cốt tử mà không ít người đang cố tình né tránh. 
Tôi muốn nói đến vấn đề đạo đức khoa học và “lợi ích nhóm” trong môi trường học thuật nước nhà hiện nay. 
Thử hỏi tất cả “những người trong cuộc” có bao giờ tự phản tỉnh và nghiêm túc nhìn lại vấn đề này từ chính bản thân mình chưa? 
Vẫn biết dư luận và tâm lý đám đông đôi khi rất cực đoan và đầy cay nghiệt nên đã vô tình làm tổn thương (số ít) những nhà khoa học chân chính và tử tế. 
Nhưng riêng trong chuyện này, về mặt xã hội, phải thừa nhận nhiều người trong chúng ta đang có nhận thức rất ấu trĩ và lệch lạc xung quanh các danh xưng và bằng cấp; 
Nhiều người còn xem danh xưng và bằng cấp như món đồ trang sức để nâng cấp giá trị bản thân nên tìm đủ mọi cách để sở hữu nó. 
Chính cái suy nghĩ lệch lạc này đã tác động đến đội ngũ những người làm khoa học; làm cho mối quan hệ giữa khoa học và đạo đức xã hội hiện nay bị tụt dốc không phanh. 
Hay nói khác đi, nói cho cùng tất cả là do lương tâm và đạo đức của không ít những người làm khoa học nước nhà hôm nay đã và đang bị đồng tiền hạ gục; “nén bạc đã đâm toạc nhiều cái… luận văn, luận án”.
Và nếu nhìn rộng ra thì đây chính là một biểu hiện khác của vấn đề “lợi ích nhóm” trong nền học thuật nước nhà: 
Tranh giành dự án, tranh giành đề tài nghiên cứu cấp địa phương hay cấp bộ, cấp quốc gia; tranh nhau hướng dẫn học viên, chia nhau ngồi hội đồng…
Thay lời kết
Như đã nói ở phần đầu bài viết, vấn nạn “tiến sĩ giả” và “giáo sư dỏm” vốn là câu chuyện cũ của ngày hôm qua được dư luận hôm nay xới lại. 
Có điều, dù là câu chuyện cũ nhưng việc tìm ra giải pháp để khắc phục cái thảm trạng này lại chưa bao giờ là vấn đề hết mang tính thời sự. 
Và nói cho cùng, đây cũng là một bằng chứng cho thấy bức tranh toàn cảnh của nền giáo dục nước nhà hôm nay. 
Một bức tranh với một gam màu xám xịt; đi kèm với đó là một cái vòng luẩn quẩn của các công cuộc “đổi mới”; và mỗi lần như thế cứ tưởng là cải tiến nhưng hóa ra là đang cải... lùi!? 
Tài liệu tham khảo:

Nguyễn Trọng Bình
NGỒI NHẦM HỘI ĐỒNG KHÁC NÀO....'THẦY BÓI XEM VOI'
BẠCH ĐẰNG/ GDVN 4-9-2017
Chuyện “Thầy bói xem voi” đang xảy ra ở  Học viện khoa học xã hội?
Lâu nay, dư luận chẳng còn xa lạ gì khi Học viện khoa học xã hội – trực thuộc Viện Hàn lâm khoa học xã hội Việt Nam được ví von là "lò ấp" vì mỗi ngày cho "ra lò" gần 1 Tiến sĩ và 5 Thạc sĩ.
Nhưng có lẽ bất cứ ai khi đọc bản kết luận thanh tra của Bộ Giáo dục và Đào tạo vẫn cảm thấy ngỡ ngàng vì những sai phạm trong đào tạo quá sức tưởng tượng xảy ra ở đây.
Thanh tra Bộ Giáo dục và Đào tạo đã chỉ ra nhiều sai phạm tại Học viện khoa học xã hội (ảnh Bạch Đằng).

Kết luận thanh tra của Bộ Giáo dục và Đào tạo đã chỉ ra nhiều điều đáng hổ thẹn đối với một trung tâm khoa học tầm cỡ như Học viện Khoa học xã hội.
Trong đó, việc ngồi nhầm hội đồng đánh giá luận văn tốt nghiệp của một số nhà khoa học mang danh Giáo sư, Phó Giáo sư có lẽ là điều bất ngờ nhất.
Theo đó, thanh tra Bộ kiểm tra xác suất 2 hồ sơ thành lập hội đồng đánh giá luận văn tốt nghiệp trình độ thạc sĩ năm 2016 ngành Quản lý giáo dục cho thấy: Phó Giáo sư, Tiến sĩ Trần Minh Tuấn (Ngành Kinh tế học); Giáo sư, Tiến sĩ Vũ Văn Dũng (ngành Tâm lý học) và Phó Giáo sư, Tiến sĩ Trần thị Minh Hằng (ngành Tâm lý học) không đủ điều kiện tham gia hội đồng (không cùng chuyên ngành với học viên) theo quy định tại Điểm a Khoản 3 Điều 28 Quy chế đào tạo trình độ thạc sĩ.
Qua kết luận thanh tra, dư luận hoàn toàn có lý khi đặt ra câu hỏi: Mới kiểm tra xác suất 2 hồ sơ đã phát hiện ra những sai phạm như vậy, thử hỏi một năm Học viện khoa học xã hội “sản xuất” ra tới gần 1.500 luận văn thạc sĩ thì sai phạm sẽ còn như thế nào?
Tại sao những nhà khoa học mang danh Giáo sư, Phó Giáo sư lại có thể vô tư ngồi nhầm chỗ trong hội đồng khoa học?
Việc phản biện khoa học theo cách này khác nào chuyện kể dân gian “Thầy bói xem voi”. Vì mù nên các thầy bói không nhìn thấy gì. Mỗi ông thầy bói phán theo cảm nhận riêng của mình mà không có góc nhìn tổng thể về con voi đã tạo nên tình huống khôi hài.
Khi các nhà khoa học không cùng chuyên ngành, nhận xét đánh giá luận văn ở lĩnh vực khác chả khác nào “thầy bói mù”.
Kết quả chắc chắn sẽ có sự lệch lạc và cuối cùng là những nhận xét, góp ý, đánh giá về đề tài theo kiểu tùy hứng, tùy tiện.
Trả lời báo Điện tử Giáo dục Việt Nam trong bài viết “Làm khoa học cũng có chuyện con voi chui lọt lỗ kim” trước những nghi ngại về chất lượng của các luận văn thạc sĩ do Giáo sư, Tiến sĩ Võ Khánh Vinh hướng dẫn, ông Phạm Văn Đức – Phó Giám đốc Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam cho rằng: “Chất lượng đào tạo có hội đồng bảo vệ thẩm định”.
Nhưng với kiểu thành lập hội đồng khoa học tùy tiện, sai nguyên tắc như thế này thì làm sao đảm bảo chất lượng?
Cũng trong kết luận thanh tra Bộ Giáo dục và Đào tạo, tình trạng một người hướng dẫn số lượng học viên vượt quá quy định không chỉ có riêng ông Võ Khánh Vinh.
Theo kết luận thanh tra thì khi kiểm tra danh sách phân công hướng dẫn thạc sĩ ngành Luật, ngành Chính sách công đợt 1 năm 2015 và ngành Công tác xã hội năm 2015 cho thấy có nhiều người được phân công hướng dẫn số lượng học viên tại cùng thời điểm vượt quá quy định.
Cần phải trở lại với câu hỏi: Vì sao Việt Nam nhiều "Tiến sĩ giấy"?
Kết luận thanh tra về công tác tuyển sinh, tổ chức đào tạo trình độ Tiến sĩ tại Học viện khoa học xã hội đã chỉ ra nhiều điểm không đúng.
Thông báo tuyển sinh trình độ Tiến sĩ có nội dung về điều kiện dự tuyển của nhiều ngành chuyên ngành khác với ngành chuyên ngành đăng ký được dự tuyển nghiên cứu sinh;
Người có bằng Thạc sĩ các ngành Chính trị học, Hành chính học, Chủ nghĩa xã hội khoa học, Quản lý khoa học và công nghệ được dự tuyển cả 4 chuyên ngành Luật (Luật Hiến pháp và Luật hàn chính, Luật Hình sự và Tố tụng Hình sự, Luật Kinh tế; Tội phạm học và Phòng ngừa tội phạm).
Người có bằng thạc sĩ ngành Chính sách công, Quản lý công được dự thi chuyên ngành Kinh tế quốc tế…;
Kiểm tra xác xuất hồ sơ của 12 nghiên cứu sinh trúng tuyển 2016 cho thấy, phiếu đánh giá hồ sơ thí sinh của cả 5 thành viên tiểu ban chuyên môn chỉ cho điểm đánh giá bài luận về dự định nghiên cứu, không cho điểm hồ sơ trên phiếu đánh giá, chưa tổng hợp đầy đủ kết quả điểm đánh giá trong biên bản.
Về công tác tổ chức quản lý đào tạo trình độ Tiến sĩ, từ năm 2015 trở về trước, Học viện chỉ ban hành Đề cương các học phần ở trình độ Tiến sĩ cho các ngành, chuyên ngành đạo tạo, không ban hành Chương trình đào tạo trình độ Tiến sĩ theo quy định.
Về cấu trúc chương trình đào tạo, trong tất cả các chương trình đào tạo đều chưa có đầy đủ nội dung các thành phần theo đúng quy định.
Các học phần ở trình độ Tiến sĩ không có các học phần lựa chọn theo đúng quy định. Tất cả các chương trình đào tạo đều có cấu trúc chương trình gồm 16 tín chỉ chưa đúng quy định.
Học viện chưa xây dựng, ban hành chuẩn đầu ra của các ngành chuyên ngành đào tạo trình độ Tiến sĩ, chưa thực hiện việc công bố công khai chương trình đào tạo, mục tiêu, chuẩn đầu ra của chương trình đào tạo trên trang thông tin điện tử theo đúng quy định.
Kiểm tra danh sách hướng dẫn nghiên cứu sinh ngành Quản lý giáo dục (năm 2015) cho thấy có nhiều trường hợp được phân công hướng dẫn chưa đúng quy định: Phó Giáo sư-Tiến sĩ Lê Phước Minh là Tiến sĩ ngành kinh tế, nhưng lại được phân công hướng dẫn nghiên cứu sinh Trần Thị Lan Thu chuyên ngành Quản lý giáo dục.
Tiến sĩ Nguyễn Thị Song Hà ngành Nhân học được phân công hướng dẫn 7 nghiên cứu sinh ngành Dân tộc học.
Kiểm tra xác suất 5 hồ sơ nghiên cứu sinh cho thấy có 3/5 hồ sơ nghiên cứu sinh có bằng Thạc sĩ không phải là ngành đúng và ngành phù hợp với ngành chuyên ngành nghiên cứu sinh đang học hoặc đã tốt nghiệp.
Kiểm tra hồ sơ quản lý đào tạo nghiên cứu sinh cho thấy, hồ sơ của nghiên cứu sinh Phạm Văn Thùy chuyên ngành quản lý kinh tế và nghiên cứu sinh Nguyễn Huy Khoa chuyên ngành Luật kinh tế cho thấy, bản nhận xét phản biện, bản nhận xét tóm tắt luận án Tiến sĩ không ghi ngày tháng, không ký tên người phản biện.
Nghiên cứu sinh Phạm Văn Thùy có bằng Thạc sĩ do Trường Đại học Griggs cấp nhưng chưa thực hiện việc công nhận văn bằng theo quy định.
Nhận xét phản biện của Phó Giáo sư, Tiến sĩ Bùi Quang Tuấn; Bản nhận xét tóm tắt luận án Tiến sĩ của Phó Giáo sư-Tiến sĩ Cù Chí Lợi không ghi ngày tháng, không ký tên;
Đơn xin bảo vệ luận án cấp học viện của nghiên cứu sinh không ghi ngày tháng, không có họ tên nghiên cứu sinh và không có các thông tin về tên đề tài, chuyên ngành… nhưng lại có xác nhận đồng ý của người hướng dẫn;
Nghị quyết của Hội đồng chấm luận án Tiến sĩ cấp Học viện không ghi ngày ban hành…
Với hàng loạt các sai phạm đã được chỉ ra, đây là những sai phạm cố ý, cần thiết phải xem rõ trách nhiệm cá nhân để xảy ra sai sót trên.
Không thể để tình trạng, một trung tâm đào tạo các nhà khoa học lại trở thành nơi đào tạo vô lối như vậy.
Bạch Đằng