Thứ Năm, 2 tháng 3, 2017

20170302..QUANH CHUYỆN GIẢI TỎA VỈA HỀ CỦA ĐƯỜNG PHỐ

ĐIỂM BÁO MẠNG
ĐÒI LẠI VỈA HÈ CẦN LÀM NHƯ CẤM ĐỐT PHÁO, BUỘC ĐỘI MŨ BẢO HIỂM
KHÔI NGUYÊN/ TVN 1-3-2017
lấn vỉa hè, phố đi bộ, lề đường, đội mũ bảo hiểm, cấm đốt pháo
Chủ hàng Bảo Khánh 117 Hàng Buồm đang tự thu dọn hàng trước sự chứng kiến của cơ quan chức năng. Ảnh: VietNamNet
Đốt pháo là phong tục lâu đời, nó không là hành vi vi phạm pháp luật trước khi nghị định cấm đốt pháo ra đời nhưng việc lấn chiếm vỉa hè, lòng đường, không những không là phong tục mà là hành vi vi phạm pháp luật từ lâu mà chưa bị nghiêm trị.
Mới đây, lãnh đạo một thành phố lớn kêu gọi người dân đi bộ, việc làm này theo vị lãnh đạo đó,  không những tăng cường sức khỏe cho bản thân người dân, tiết kiệm chi phí xã hội, giảm bớt xe cộ lưu thông, bớt kẹt xe và bớt ô nhiễm môi trường...
Lời vận động xem ra vô cùng hợp lý này tuy được đại đa số những người tham gia cuộc họp ấy ủng hộ nhiệt liệt song cũng có không ít ý kiến băn khoăn. Sự băn khoăn tiếc thay không phải vì không thấy lợi ích của việc đi bộ mà do ngay tại TP.HCM, 159 tuyến đường kiểu mẫu các quận huyện đăng ký từ lâu rằng không buôn bán, lấn chiếm nhưng không có chuyển biến, đến mức "không có vỉa hè thông thoáng, không có cách gì đi bộ được"- một vị lãnh đạo cấp sở TP.HCM nêu thực tế.
Đó là thực tế không thể nào chối cãi trên địa bàn TP.HCM và Hà Nội. Hiện nay, ngay cả người lớn đi bộ cũng còn khó, huống hồ trẻ em. Thật khó có cha mẹ nào dám để con em mình tự ý đi bộ trên đường phố hiện nay bởi sự nguy hiểm là hiển hiện.
Cách đây hơn ba thập kỷ, việc cấm đốt pháo cũng gây nhiều tranh cãi. Rồi gần một thập kỷ trước, quy định buộc người dân phải đội mũ bảo hiểm khi đi xe máy tham gia giao thông cũng vậy. Có quá nhiều lý do được đưa ra, nhưng rồi việc đội mũ bảo hiểm là bắt buộc trên mọi tuyến đường đã được thực hiện và hiệu quả của nó là không cần bàn cãi, tương tự như thế là việc cấm đốt pháo trước đó.
Đốt pháo là phong tục lâu đời, nó không là hành vi vi phạm pháp luật trước khi nghị định cấm đốt pháo ra đời nhưng việc lấn chiếm vỉa hè, lòng đường, không những không là phong tục mà là hành vi vi phạm pháp luật từ lâu mà chưa bị nghiêm trị. Không ít đợt ra quân, cao điểm được thực hiện nhưng rồi đâu lại vào đấy. Rõ ràng, là pháp luật bị coi thường và người dân có muốn đi bộ cũng phải tràn xuống lòng đường vừa thêm tắc nghẽn, vừa nguy hiểm.
Phần lớn vỉa hè ở hai thành phố lớn bị lấn chiếm trong một thời gian dài thì rõ ràng nó đã gần với "phong tục lấn chiếm" nếu như những nỗ lực lập lại trật tư đô thị không đủ sức mạnh, sức bền cũng như sự quyết liệt.
Việc hai thành phố lớn mở những đợt tấn công đòi lại vỉa hè rõ ràng là chủ trương đúng. Cách làm có thể cần điều chỉnh cho đúng trình tự theo quy định của pháp luật nhưng cuộc chiến đã được khởi động và giờ đây nếu như có ý kiến "bàn lùi" thì đó là sự thất bại của luật pháp, của lẽ phải và của cả những đòi hỏi chính đáng từ cuộc sống.
Việc đòi lại vỉa hè, cần và nên được làm mạnh mẽ, dứt điểm như việc cấm đốt pháo, buộc phải đội mũ bảo hiểm trước đây. Không một đô thị nào trên thế giới, người đi bộ trên vỉa hè ngổn ngang xe cộ, hàng quán như ở hai đô thị lớn nhất nước ta. Và người đi bộ trên vỉa hè, một hành vi đẹp, đúng luật, cần được ủng hộ thì không hiếm khi bị những kẻ vi phạm pháp luật như buôn bán, trông giữ xe trái phép làm phiền.
Cũng có ý kiến lo ngại cho "nền kinh tế vỉa hè" là nguồn sống của một bộ phận người dân. Nhưng đó là điều lo ngại thừa, có phần ngụy biện bởi người dân Bình Đà- nơi sản xuất pháo là nguồn sống-  trước đây không những chuyển đổi nghề nghiệp  nhanh chóng mà đời sống của họ cũng khá giả hơn rất nhiều so với khi còn độc canh pháo.
Mới đây thôi, một việc làm văn minh của Hà Nội là tạo dựng không gian đi bộ quanh hồ Gươm cũng có không ít ý kiến ngược, xuôi. Nhưng rồi, thực tế cho thấy đó là việc làm đúng đắn, văn minh.
Vì thế, cuộc chiến đòi lại vỉa hè không những là phép thử của việc thực thi pháp luật, mà còn là đòi hỏi của việc lập lại trật tự đô thị theo con đường hướng đến văn minh. Đó cũng là một việc làm đáp ứng yêu cầu "xây dựng thành phố đáng sống" như lời nói của ông Hoàng Trung Hải, Bí thư Thành ủy Hà Nội cách đây chưa lâu.
“Chúng ta nhận được nhiều tin vui như TP. HCM ra quân tháo dỡ, trả lại vỉa hè cho người đi bộ, rất quyết liệt. Chúng ta cũng nhận được tin vui Hà Nội có kế hoạch thu hồi, tiêu hủy 2,5 triệu xe gắn máy cũ nát và dẹp bỏ lấn chiếm vỉa hè ở một số khu vực nội đô.
Việc này không thể làm tất cả ngay, không thể làm đầu voi đuôi chuột nhưng thái độ lập lại trật tự đô thị ở các thành phố lớn là việc hết sức hoan nghênh trong tháng sau Tết”-  Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc nói tại phiên họp Chính phủ thường kỳ sáng nay 1/3/2017.
Khôi Nguyên
Ý KIẾN CỦA NGUYỄN QUANG LẬP,MẠC DI DANH VÀ NGUYỄN HUỆ CHI...
BVN 1/3/2017
Trả lại vỉa hè cho đường phố, quyết liệt không khoan nhượng bất kì trường hợp nào, ông Đoàn Ngọc Hải đang rất được dư luận ủng hộ. Tuy vậy xứ này phàm việc gì được lòng dân sẽ bị một lực lượng ngầm chống phá. Ai được dư luận tung hô nhất định người đó sẽ bị phản đòn của những kẻ rất giỏi chế tạo ra dư luận. Một cái chốt nhỏ thôi nhưng đằng sau đó là một quyền lực, nhổ chốt đó đi đồng nghĩa với nhổ bớt quyền lực của người ta. Ngay cả những thứ nhỏ nhặt như cái xe ô tô, cái quán nhỏ, cái cổng ra vào, v.v... không phải của các cơ quan công quyền nhưng lại của mẹ, của chị em, của bạn bè, của cháu chắt họ hàng những người có quyền lực. Theo đó ông Hải đang làm tổn thương nhiều người, uy tín và quyền lực của họ bị ông Hải bứng bỏ và thách thức. Với họ điều đó là không thể chấp nhận được. Càng nể phục ông Hải bao nhiêu tui càng lo cho ông Hải bấy nhiêu.
 
Xin phép có đôi lời vì bản thân cũng có thể coi là người trong cuộc, là bên sai phạm lấn chiếm vỉa hè lên tiếng (kêu khổ).
Việc ông Hải dỡ bỏ các công trình lấn chiếm vỉa hè thì tốt, nhưng việc nhắc nhở, cảnh cáo và phạt các quán ăn vỉa hè thì lại không tốt lắm. Vì... phạt hôm nay hôm sau cũng trở lại như cũ. Mỗi khi có phái đoàn đi kiểm tra thì ở phường ở quận đều thông báo cho các quán ăn trước cả rồi. Bản thân [tôi] làm giữ xe cho một quán ăn ở đường Cô Giang (quận 1) nên biết rõ điều đó. Việc đi bắt phạt để xe lấn chiếm vỉa hè của ông Hải chẳng khác nào "bẻ ngọn cây" thay vì giải quyết tận gốc rễ vấn đề.
Bản thân những người mở quán vỉa hè đa phần không giàu có gì, họ không đủ điều kiện để xây hầm để xe hay mướn một bãi xe cho quán. Mà cho dù có bãi để xe chăng nữa khách của những quán này vẫn không chịu một chút phiền phức là đem xe đi gửi rồi vào ăn mà cứ chạy tới để thẳng trước quán. Cái văn hóa tiện thì làm bất kể gây ảnh hưởng thế nào tới ai của người dân Việt nó ăn quá sâu vào máu rồi. Cứ thử tưởng tượng một quán kem có bề ngang 4m mà 8 người phụ nữ đi 8 cái xe trong đó có 2 con SH, 1 Airblade, 4 Vision và 1 Lead chạy tới, 8 cái xe để chen chúc ở cái vỉa hè có bề ngang 4m và 8 người vô tư ngồi tán với nhau từ 5:45pm tới 8:20pm mới chịu dời gót ra về, trong khoảng thời gian đó lại có bao nhiêu lượt khách khác tới quán nữa.
Dẫu biết rằng việc lấn chiếm vỉa hè là sai trái, nhưng nếu không lấn chiếm thì nhà không có cơm mà ăn nên ai cũng phải làm dù biết bản thân sai trái. Cứ mỗi lần có đợt ra quân dẹp vỉa hè là các hàng quán lại mất đi một lượng khách quen vì không có chỗ để xe, để xe vào ăn cũng nơm nớp lo bị hốt về phường. Nhưng xong đợt thì đâu lại vào đó cả, lấn cứ lấn mà chiếm cứ chiếm. Nếu như ông Hải là người có tâm huyết, tại sao lại chỉ làm theo ý mình mà không thử lắng nghe ý kiến của những người trong cuộc. Thử lắng nghe những người kiếm sống bằng những cái nghề bám víu vào vỉa hè để xem thử họ như thế nào, họ có biết sai và muốn sửa đổi bản thân hay không? Hay là chỉ cứ khăng khăng sai là phạt để rồi những người đó vẫn không có cách gì sửa đổi được?
Thay vì đi phạt một hai bữa rồi đâu lại vào đó – Ông Hải không thể cắt cử người trông coi các vỉa hè 18/24/7 được, mà mỗi đợt phường đi thì đều có người báo trước cho các hàng quán vì quản lý đô thị đã nhận cái gọi là "phí bôi trơn" cả rồi – ông Hải nên tìm cách tạo lập những bãi để xe tập trung ở gần các con đường có nhiều hàng quán, tạo lập những thói quen đi bộ như ở đường Nguyễn Huệ chẳng hạn. Bắt buộc các hàng quán phải đóng góp hàng tháng vào các bãi xe và không cho để xe lấn chiếm vỉa hè nữa. Tin chắc rằng khi có bãi để xe, thói quen và ý thức của người dân sẽ từ từ thay đổi. Nó không thể một sớm một chiều là xong, nhưng sẽ từ từ thay đổi theo hướng tích cực hơn, dần dà việc lấn chiếm vỉa hè sẽ giảm xuống. Người đi bộ an toàn, mà những hộ kinh doanh vỉa hè cũng yên tâm làm ăn.
Chỉ là chút ý kiến nho nhỏ, nhưng nói với ai trong ban quản lý đô thị đều nhận được câu trả lời: "bãi xe chỗ nào, đất đâu mà lập?" Rồi thôi!
Cảm ơn đã đọc!
Bên cạnh cái quyền của con, em, bà con đám chức quyền, đụng vào thì chúng sinh chuyện, thì về phía người dân, cũng có những điều phải quan tâm chứ không thể khinh thường. Chẳng hạn, ở Hà Nội, bao nhiêu chợ cổ truyền mà người Pháp để yên từ trước tới tận 1954, không chiếm hoặc không dám chiếm để xây dựng các công trình hay nhà cửa dùng cho chính quyền Bảo hộ, vì đó là nơi giao lưu thiết yếu giữa người dân ngoại thành với đám tiểu thương nội thành, làm nơi cung cấp hàng hóa hàng ngày cho dân chúng. Nhưng sau 1975, nhất là từ khi "đổi mới" thì sao? Các quan đã để mắt đến các khu chợ ấy, cuối cùng ngang nhiên giành lấy và bán hết, trừ chợ Đồng Xuân. Tiểu thương và người buôn bán ngoại thành mang hàng vào không còn chỗ để đặt gánh rau, mẹt cá, lồng gà..., trở thành kẻ lang thang cơ nhỡ không mong muốn, và họ phải chạy tứ tán. Cuối cùng vì sinh kế, cũng như cả vì nhu cầu của người dân thành phố, họ bèn tìm chỗ trụ lại, và các chợ tạm, chợ cóc mọc lên. Ai là kẻ tước mất chỗ dung thân của họ? Nay lại một lần giải thể nữa thì đương nhiên họ sẽ chết. Chúng ta, những người đi bộ, thích đường thông hè thoáng, thấy vị quan Quận 1 quyết liệt giải thể các chướng ngại thì rất mừng, nhưng người dân với cuộc sống kiếm ăn nhọc nhằn muôn mặt của họ cố nhiên bắt buộc họ phải bươn chải và cố trụ lại, làm sao mà mừng được. Vậy việc làm gọi là đường thông hè thoáng đó có nhân văn, nhân bản hay không?
Muốn nhân văn nhân bản thì trước tiên, ông Nông Đức Mạnh phải bảo bà vợ nhỏ của ông ta trả lại chợ Bưởi cho dân, cũng như phải bắt ông Nguyễn Thế Thảo và ông Phạm Quang Nghị trả lại vô số chợ mà các ông ấy đã tự tiện bán đi với những lý do nghe có vẻ rất "văn minh hiện đại"... Nhưng cái việc “hiện đại” ấy lại chính là đẩy tầng lớp tiểu thương đến chỗ... chết, chết không cựa quậy được nữa. Xét đến cùng thì cũng là sự tước đoạt, giống như Dương Nội, Ecopack...cả mà thôi. Có phải thế không?
Xin nhắc lại, tôi không nói những việc ông Hải làm như báo chí hiện đã và đang đưa lên. Những việc ấy thì quá tốt rồi. Tuy nhiên, đã dẹp thì đến các tiểu thương ngồi ở các chợ cóc mà HN hiện có rất nhiều, cũng sẽ phải dẹp chứ. Bản thân tôi cũng muốn dẹp lắm, vì nó choán con đường trước mặt nhà tôi, lại để xe chật cả ngõ nhà tôi. Tôi lại không mua những thứ rau cỏ của bà con tiểu thương vì sợ không sạch. Nhưng nghĩ đến cơ sự "vòng quanh" mà cái gốc là việc chiếm đoạt mất các chợ cổ truyền, thì tôi lại không thể nhẫn tâm tán thành đuổi họ, vì biết rằng con cái họ có thể hết kế sống.
Thế đấy.
Nguồn: FB Nguyễn Quang Lập FB Nguyễn Quang Lập

VỈA HÈ QUẬN NHỨT VÀ GIẢI NOBEL Y KHOA 

LÊ TRỌNG HIỆP/ BVN 3-3-2017

Tuần qua tại Sài Gòn xảy ra hai việc có bản chất giống nhau, tuy nhiên chỉ một gây sự chú ý. Thứ nhất là chiến dịch “Biến Quận Một thành Singapore thu nhỏ”, thứ hai là dự án kiếm cái giải Nobel Y khoa để... “vẻ vang thành phố Hồ Chí Minh”, qua mặt cả thủ đô Hà Nội.
Và trước đó một tuần, tại cả hai nơi, lại xảy ra một sự kiện đáng hổ thẹn trước hai bức tượng, tượng Lý Thái Tổ và tượng Trần Hưng Đạo.
Tại Hà Nội sáng ngày 17.2.2017 có khoảng 100 người dân tụ tập trước Tượng đài Lý Thái Tổ để thắp hương tưởng niệm 6 vạn đồng bào và chiến sĩ đã ngã xuống trong cuộc chiến 1979. Thay vì sát cánh cùng người dân trong buổi lễ này, chính quyền cử một số lượng rất lớn công an chìm và nổi đến kiểm soát. Chính quyền không dám phá buổi lễ nhưng sau đó lại bắt giữ nhiều nhân vật chủ chốt.
Còn tại Sài Gòn thì buổi tưởng niệm đã không thể diễn ra khi công an chia ra nhiều tốp. Tốp thì vây chặt Tượng đài Trần Hưng Đạo không cho ai đến gần. Tốp thì chặn bắt những người đã đến đưa lên xe bus để chở ra ngoài. Tốp thì chặn các nhân vật hoạt động nổi bật không cho ra khỏi nhà.
Bốn câu chuyện này tuy khác nhau nhưng lại nhất quán với nhau.
Cái vỉa hè và Giải Nobel
Quận 1 Sài Gòn đang rục rịch... hóa rồng, chuyển mình làm Singapore bằng chiến dịch giải phóng vỉa hè. Suốt cả tuần qua ông Đoàn Ngọc Hải, Phó chủ tịch Quận 1, đã đích thân dẫn đoàn kiểm tra liên ngành đi dàn ngang trên các đường phố chính của quận để dọn dẹp vỉa hè, quyết tâm biến khu trung tâm Sài Gòn “thành Singapore thu nhỏ”.
Đòan quân này đã dùng máy móc đập phá, tháo dỡ những “công trình lấn chiếm vỉa hè”, phạt người bán hàng rong, đái bậy, chạy xe máy trên vỉa hè. Họ cũng thẳng tay xử phạt hay cẩu những xe hơi nhà nước (biển xanh) đậu trái nơi quy định về trụ sở phường sở tại, thậm chí đập phá rào chắn hay trạm gác công an của chi nhánh Ngân hàng nhà nước tại Sài Gòn. Ông Hải, tuyên bố “Không thể để tình trạng lấn chiếm vỉa hè, buôn bán hàng rong, tiểu bậy… gây mất mỹ quan tiếp tục diễn ra. Từ nay đến cuối năm, đích thân tôi sẽ trực tiếp cùng với các lực lượng chức năng của quận kiên quyết xử lý triệt để, không ngại đụng chạm, tất cả đều phải thượng tôn pháp luật”.
Trong khi đó thì ý tưởng về giải Nobel lại được Bí thư Thành ủy Đinh La Thăng đề ra trong buổi gặp gỡ giữa các thầy thuốc và Thường trực Thành uỷ vào chiều 24.2, nhân kỷ niệm 62 năm “Ngày thầy thuốc Việt Nam”.
Trong cuộc họp Giáo sư Nguyễn Thị Ngọc Phượng –được diễn tả là “chuyên gia đầu ngành về sản khoa Việt Nam” -- trăn trở là “bác sỹ ở Việt Nam trình độ, tay nghề rất giỏi, nhưng cơ sở vật chất và sự chuyên nghiệp lại không theo kịp”. Bà phát biểu: “Hiện nay các anh chị bác sĩ ở đây ngang hàng với nước ngoài, nhưng chỉ là ở khía cạnh cá nhân. Nhưng làm sao phải để cho cả mặt bằng y tế nước ta ngang hàng với nước ngoài”.
Một người có trí tuệ trung bình thì khi nghe cụm từ “mặt bằng y tế” ắt phải nghĩ đến các “mặt bằng” khác trên các lĩnh vực kinh tế, xã hội, giáo dục, khoa học, v.v... Tuy nhiên ông Đinh La Thăng lại là ngoại lệ. Đón nhận thông tin “bác sĩ ta giỏi lắm”, ông phởn lên nghĩ tới ngày bác sĩ nào đó trong thành phố mình lãnh đạo giật giải Nobel Y khoa. Ký giả Việt Đông tường thuật trong bản tin “TP.HCM nghiên cứu đề án giành Nobel y học” đăng trên Vietnamnet ngày 24.2.2017:
“ [...] ông (Đinh La Thăng) cho đây là gợi ý và ý tưởng rất đáng suy nghĩ. Thành phố có đội ngũ y bác sĩ rất giỏi, có tiềm lực về y tế, có khả năng về kinh tế, có khả năng về nghiên cứu và nếu có quyết tâm có khả năng đạt được những thành tựu cao về y học. ‘Tiếp thu ý kiến của bác sĩ Phượng, lãnh đạo TP sẽ trao đổi và thành lập một tổ chuyên gia đầu ngành để chúng ta nghiên cứu thành lập đề án phấn đấu để có một đơn vị có thể giành được giải thưởng Nobel về y học trong tương lai” [... ] Ông khẳng định: ‘Chúng ta sẽ là địa phương đầu tiên của cả nước làm được điều đó. Vì tất cả chúng ta ngồi ở đây sẽ là người quyết định có hay không có giải thưởng Nobel y học’”.
Ít ai để ý đến dự án điên rồ của ông Thăng nhưng việc làm của ông Hải thì thu hút công luận, ủng hộ khá đông nhưng cũng không ít người tỏ ý hoài nghi tính cách “ra quân kiểu phong trào”.
“Tư duy phong trào”
Vấn đề đặt ra là: ông Hải là Phó chủ tịch và còn có bao nhiêu việc để làm, thế nhưng như đã tuyên bố thì nay đến cuối năm ông chỉ làm mỗi một việc là dọn vỉa hè. Chẳng lẽ Quận 1 biên chế hẳn một ông “Phó chủ tịch đặc trách vỉa hè”?
Nhưng hành vi đập phá không nương tay của ông ta lại được rất nhiều người hoan hô, bất kể là ông đập phá không kể luật. Theo luật thì đầu tiên phải nhắc nhở và ấn định thời hạn tháo dỡ, đến khi quá hạn mà không thay đổi thì mới phá và lúc này gia chủ phải chi trả toàn bộ chi phí đập phá, dọn dẹp.
Sở dĩ như vậy là do họ “mát lá gan”: những ấm ức bấy lâu nay của họ đã được giải tỏa phần nào. Đó là cảnh xe công chở quan chức cỡ bự, lâu nay vốn cậy thế mà phóng bậy và đậu càn, nay bị ông phạt thẳng tay. Đó là cảnh ông ra lệnh tháo gỡ các vọng gác hay rào chắn và bồn cây chắn lối của các cơ quan trung ương, khiến dân phải đi vòng xuống lòng đường nguy hiểm, v.v..
Thấy báo chí và dư luận tán tụng, nhiều quận khác của Sài Gòn cũng “ra quân chiếm lại vỉa hè”. Câu chuyện bay ra tới Hà Nội nhưng việc này khiến cho các quan chức Hà Nội khó chịu.
Bí thư Thành ủy Hà Nội là Hoàng Trung Hải liên tiếng: “Hà Nội đã làm thế mấy năm rồi và làm gì thì làm, đừng để người dân nghĩ mình làm phong trào, rồi sau đó người ta lại lấn chiếm vỉa hè”. Phát biểu sáng 28.2.2017 trong cuộc họp tại quân Tây Hồ, ông cho rằng việc lập lại trật tự hè “không chỉ làm một, hai hôm là xong mà phải thường xuyên, gắn với văn hoá người dân, nếu không tạo được thói quen, nề nếp cho người dân thì không đạt được sự bền vững trong thực hiện nếp sống văn minh đô thị”.
Các quan chức nhỏ hơn cũng có cùng giọng điệu. Trao đổi với báo Tiền phong, ông Phạm Tuấn Long, Phó Chủ tịch quận Hoàn Kiếm – quận trung tâm Hà Nội -- cho hay việc làm của ông Hải “chả có gì mới”. Ông phát biểu: “Công việc này được Hoàn Kiếm ra quân làm thường xuyên. Chúng tôi ra quân làm công việc này từ năm 2016, năm nay quận sẽ tiếp tục triển khai. Năm 2017, chúng tôi ra quân làm từ mồng 5 Tết…”.
So sánh với cách làm cứng rắn, không bỏ qua trường hợp vi phạm nào của Sài Gòn, ông Long khẳng định: “Hà Nội có cách làm của mình”.
Tương tự, Chủ tịch quận Hai Bà Trưng là Vũ Đại Phong giải thích: “Việc ra quân lập lại trật tự vỉa hè, lòng đường chúng tôi làm thường xuyên. Nhưng mỗi nơi, mỗi địa phương đều có đặc thù của nó nên cách làm khác nhau. Có rất nhiều vấn đề ở vỉa hè, công tác quản lý đô thị đối với vỉa hè không chỉ là việc cho người đi bộ”.
Hà Nội “có cách làm riêng” và “đặc thù của nó”, vậy nó là cái gì?
“Đặc thù Hà Nội”
Có thể thấy tính “đặc thù” qua việc bẻ cong con đường Trường Chinh: tùy theo cách nhìn thì nó có thể “cong mềm mại” hay “cong như cái ghi đông”, nhưng vấn đề chính là đường đang thẳng mà lại bị bẻ cong.
Lý do rất dễ hiểu: vì đường chạy qua lô đất công do Bộ Tư lệnh Phòng không – Không quân quản lý, sau đó mang ra chia cho nhiều tướng tá không quân làm nhà, nay đã có người lên chức Thứ trưởng. Hà Nội muốn mở rộng con đường này nhưng các tướng không chịu, vận dụng đủ lý lẽ và quan hệ quyền lực để bảo vệ nhà mình, thành thử nhà ở phía đường bên kia phải dời sâu, hậu quả là nó bị “cong” ra.
Đó là nét “đặc thù” của Hà Nội nơi mỗi căn nhà, mỗi hàng quán hay khách sạn, cửa tiệm tại các khu vực đắc địa của trung tâm thủ đô đều có những quan hệ quyền lực sâu dày. Đó có thể là sân sau hay tài sản người nhà, con cháu của quan chức rất bự, đang có chân hay từng có chân trong Bộ Chính trị cỡ Đỗ Mười, Phạm Thế Duyệt, Nguyễn Văn An, v.v.. Chưa kể hàng trăm quan chức là kim hay cựu ủy viên trung ương đảng, v.v...
Đến Hà Nội, cứ hỏi giới thạo tin vỉa hè sẽ thấy rằng những tuyến đường đắt nhất là tuyến của các thành phần tư bản đỏ: khách sạn này là của cháu ông Mười, nhà hàng kia là của cháu ông Duyệt, v.v... Cứ thế, đám con cháu của các công thần đảng tỏa ra khắp 36 phố phường. Mà đám này thì hoàn toàn nằm trên pháp luật. Tuyến đường mới mở cần phải đi thẳng mới hợp với khoa học về giao thông, về thẩm mỹ đô thị, thế nhưng nếu vướng căn nhà hay cửa tiệm của đám công tử và tiểu thư đỏ nhiều như rươi ở Hà Nội thì phải chạy vòng quanh.
Đó chính là lý do sâu xa nằm sau “cách làm riêng” của Hà Nội. Tại Sài Gòn thì một vị Phó chủ tịch quận có thể ra lệnh phá hủy các bậc tam cấp dân xây trước ngạnh cửa nhà mình. Tuy nhiên tại Hà Nội thì hãy liệu hồn, mất chức như bỡn.
Nhưng Sài Gòn cũng có cái “đặc thù” của nó.
Đặc thù Sài Gòn
Một trong những cảnh dọn dẹp vỉa hè gây chú ý nhất là cảnh dẹp vọng gác trước chi nhánh Ngân hàng Nhà nước tại Sài Gòn trên đường Võ Văn Kiệt vào chiều 27.2.2017.
Dưới sự lãnh đạo của ông Hải các nhân viên quản lý trật tự đô thị và cảnh sát đến gỡ những vọng gác lấn chiếm vỉa hè. Một quan chức ngân hàng ra càm ràm là làm sao không báo trước nhưng không chịu xưng tên, do đó đã bị ông Hải đuổi ra và ra lệnh tháo sạch.
Tuy nhiên sau đó đại diện Ngân hàng lên tiếng, khẳng định tuyên bố 4 chốt bảo vệ này là của Bộ Công an, thiết lập để bảo vệ kho tiền của nhà nước. Đồng thời họ dẫn chứng: trụ sở ngân hàng nằm trong danh mục được canh gác theo điều 6 của Nghị định 37/2009/NĐ-CP. Còn hàng rào xích bị ông Hải phá thì đã có từ trước năm 1975.
Thế là ông Hải phải co vòi lại, ra lệnh Đội quản lý đô thị quận 1 lắp lại các vọng gác ngay sau đó, đến 6 giờ tối là hòan tất. Giải thích với báo chí ông Hải vớt vát: “Do đặc thù đây là địa điểm quan trọng, quận tạm thời cho lắp lại 4 vọng gác để anh em công an canh gác, tuần tra. Tuy nhiên phía ngân hàng có thời gian 1 tháng để hoàn thành các thủ tục, giấy phép đúng pháp luật khi lắp các chốt bảo vệ này”.
Hà Nội có nét “đặc thù” riêng của nó. Sài Gòn cũng có “đặc thù” của nó. Bao trùm lên trên nét đặc thù của cả hệ thống chính trị.
“Đặc thù” của chế độ
Nó thể hiện trong hành vi của ông Hải và ý đồ của ông Thăng.
Ông Hải thích thì làm, lấn được thì lấn, bất kể lề luật. Còn ông Thăng thì say sưa với những chuyện trên trời bất chấp thực tế của thành phố mình. Ông phởn lên với con số bác sĩ giỏi đếm trên đầu ngón tay mà quên đi cái “mặt bằng y tế” và bao nhiêu “mặt bằng” khác.
Chẳng nói đâu xa, khi ông ta say sưa với giải Nobel thì các bác sĩ lại lôi ông ta về với “mặt bằng y tế” ảm đạm, ngay tại buổi họp nói trên. Tại đây Giám đốc Bệnh viện Chấn thương Chỉnh hình Phan Văn Trí than thở: năm 2012 khi thấy bệnh viện quá tải tới 145%, chính quyền thành phố đã cho cơ chế thành lập mô hình bệnh viện vệ tinh, tuy nhiên đến năm 2016 bệnh viện vẫn bị quá tải 145%!
Đạt giải Nobel là việc cực kỳ khó. Mà nếu đạt được thì giải thưởng trên cũng khó mà thay đổi hiện trạng nói trên.
Xem ra giải này (nếu đạt được) cũng giống như cái “giải” đã đạt vào năm 1980 với việc Phạm Tuân trở thành “phi công vũ trụ Á châu đầu tiên bay vào vũ trụ”. Thì Việt Nam đã bay vào vũ trụ thật đó, nhưng bay để được cái gì, ngoài mấy câu ca dao mà dân gian chế diễu kiểu Bút Tre:
Dân ta ăn độn, ăn mì
Mày lên vũ trụ làm gì hở Tuân
Hay:
Hoan hô đồng chí Gơ rồ
Bốt-kô đã được đảng tà thưởng huân
Chương vì đưa được thằng Tuân
Bay lên vũ trụ cả tuần chẳng sao
Trong chuyến bị dân gian giễu cợt là “đi ké” với phi hành gia Nga Viktor Vassilyevich Gorbatko, Phạm Tuân đã bay tổng cộng 142 vòng quanh quỹ đạo Trái Đất và tiến hành các thí nghiệm về hòa tan các mẫu khoáng chất hay trồng bèo hoa dâu trong tình trạng phi trọng lực. Tới nay vẫn chưa thấy nói về ứng dụng của những thí nghiệm trên, về những lợi ích của chuyến bay cho đất nước, chỉ biết ông ta là một trong những vị tướng góp phần “bẻ” cong đường Trường Chinh thẳng tắp nói trên “cong như cái ghi đông”: chả là ông ta cũng được chia cho lô đất làm nhà tại đây.
Giải Nobel Y khoa có thể mang lại gì cho đất nước? Bao nhiêu chuyện để làm, chuyện nào cũng thiếu vốn đầu tư cả, có cần phải dồn hết tài nguyên để tìm ra niềm tự hào tương tự chuyến bay vũ trụ này?
Nhưng cũng có thể ông Đinh La Thăng có lý. Nếu một bác sĩ nào đó tại Sài Gòn giành đuợc giải Nobel Y khoa, con bệnh từ khắp thế giới sẽ ùn ùn kéo đến, giới đầu tư nước ngoài cũng hồ hởi rót tiền vào, do đó tình trạng trên sẽ được cải thiện.
Trong khi chờ đợi ngày “tổ chuyên gia đầu ngành” ra đời để Sài Gòn giật giải Nobel thì thành phố này đã rục rịch làm Singapore bằng chiến dịch đòi lại vỉa hè. Nhưng với kiểu làm phong trào này thì cuối cùng thì đâu cũng vào đó. Ngày 28.2.2017 báo Thanh niên đăng bản tin “Đường phố Quận 1, những nơi ông Đoàn Ngọc Hải từng đến 'giành lại vỉa hè'”, cho biết: “Sau nhiều đợt ra quân 'giành lại vỉa hè' dưới sự chỉ đạo của ông Đoàn Ngọc Hải, trong khi nhiều tuyến đường đã trở nên thông thoáng và khang trang hơn, ý thức người dân cũng chấp hành nghiêm chỉnh. Tuy nhiên, một số ít nơi vẫn còn tái diễn vi phạm”.
Chỉ mới một ngày hôm sau thôi mà đã vậy thì nói gì là tuần sau, tháng sau, năm sau? Giới lãnh đạo tại Sài Gòn muốn bắt chước cách quản lý đô thị của Singapore, tuy nhiên họ không ý thức rằng quản lý đô thị chỉ là một phần nhỏ trong các quản trị quốc gia!
Quản trị một quốc gia
Trụ sở của các cơ quan trung ương có thể ngang nhiên lấn chiếm vỉa hè vì xem mình đứng trên luật pháp. Thân nhân các quan chức ngang nhiên lấn chiếm vỉa hè vì nghĩ rằng họ miễn dịch với luật pháp. Còn lại là dân buôn gánh bán bưng, những người sửa xe, xá xe, v.v... Bất cứ vỉa hè thành phố nào của Việt Nam cũng có bóng dáng của họ. Họ có thể nào yên ổn làm ăn với hệ thống công an, dân phòng, đội trật tự đô thị nếu không “chung chi”? Và chính đội quân “nách thước, tay dao” này lại phải chung chi cho các quan chức cấp phường và quận để có một việc làm như thế.
Đập phá tanh bành nguồn làm ăn của dân nhưng có phá vỡ ra cái kỹ nghệ tham nhũng và vạch mặt được bọn sâu dân mọt nước kia hay không? Tháo gỡ vọng gác của Ngân hàng Nhà Nước rồi sau đó lại hì hục mang đến trả thì cuối cùng chỉ có dân gánh chịu: tiền đây cũng là tiền của dân, tiền từ thuế dân đóng, từ các tài nguyên đã bán cho nước ngòai hay tiền vay mượn mà con cháu đời sau của dân sẽ è cổ ra trả!
Đây chính là vấn nạn mà chế độ tạo ra với tình trạng vô pháp luật bao trùm mọi cấp, nạn tham những bao trùm đủ mọi cấp.
Singapore có một đô thị xinh đẹp, trước hết là nhờ cơ chế pháp trị của nó. Dù Singapore vẫn là một thể chế “chuyên chế mềm”, nó vẫn là một xã hội mà không ai có thể ngang nhiên dẫm lên pháp luật.
Các quan chức Sài Gòn muốn học theo Singapore thì ở đây ta cũng thử xem Singapore đã học từ ai.
Tư thế đĩnh đạc cả khi thua trận
Người có công đầu trong việc tạo dựng nên một Singapore hiện đại của hôm nay là Lý Quang Diệu. Nhưng ông Diệu đã học cách trị nước này từ người Anh, ngay vào lúc người Anh bại trận, một thất bại đau đớn và điếm nhục nhất trong lịch sử của mình: trận thất thủ Singapore năm 1942.
Trong hồi ký của mình, ông Lý cho biết từ trẻ, khi chứng kiến cảnh quân đội Anh tại Singapore xếp hàng rút về Malaysia trước sức tấn công của quân Nhật, ông đã thán phục tinh thần của người Anh và nguyện là sau này sẽ xây dựng đất nước của mình theo tinh thần và ý chí sắt thép của người Anh.
Theo diễn tả của ông thì dù thất trận phải triệt thoái, những người lính Anh vẫn đi đứng đĩnh đạc, thẳng người, mắt nhìn thẳng, hàng ngủ chỉnh tề và dĩ nhiên là luôn trật tự. Khi thất thế mà vẫn vững vàng như thế thì tập thể đó rất đáng để học hỏi và noi theo.
Ở đây các quan chức lãnh đạo cộng sản VN cũng cần học hỏi như vậy.
Hãy bớt huênh hoang, bớt phí tiền bạc của dân vào các lễ tưởng niệm rầm rộ, việc xây các tượng đài chiến thắng hoành tráng. Nhưng họ cần phải ngửng đầu đĩnh đạc khi nói về những trận thua như trận Gạc Ma năm 1988 hay những trận đau như cuộc chiến 1979.
Như đã nói ở trên, chỉ mới ngày 17.2.2017 vừa rồi chính họ họ đã ra lệnh công an chìm và dư nổi kiểm soát hay phá họai lễ tưởng niệm cuộc chiến 1979. Nghệ sĩ Kim Chi, một người bị đưa lên xe bus cùng hàng chục người khác khi vừa đến gần tượng Trần Hưng Đạo tại Sài Gòn phẫn nộ: “Thật là một hành động bán nước và vô ơn. Chúng tôi đi tưởng niệm đồng bào mình nhưng lại bị chính người Việt Nam của mình bắt giữ”.
Muốn học Singapore thì trước hết hãy học cách ứng xử mà đảo quốc này đã học từ người Anh trong cuộc chiến ngoại giao với Trung Quốc. Lính Anh thua trận nhưng vẫn ngửng cao đầu.
Một chính quyền đang huyên thuyên về “vai trò lịch sử” của mình mà lại cúi gằm mặt như là bọn ăn trộm vặt trước những sự kiện lịch sử nhức nhối nhất của dân tộc mình, thật là quá mỉa mai!

Thứ Tư, 1 tháng 3, 2017

20170301. VÌ SAO KIM JONG NAM PHẢI CHẾT ?

ĐIỂM BÁO MẠNG
VÌ SAO NGƯỜI TA GIẾT KIM JONG NAM ?
HÀ TƯỜNG CÁT / NV/ BVB 25-2-2017
 Ông Kim Jong-nam, anh cùng cha khác mẹ với lãnh tụ Kim Jong-un của Bắc Hàn.
(Hình: AP Photo/Shizuo Kambayashi, File)
Mặc dầu trước khi nêu lên thắc mắc ấy, một câu hỏi thiết yếu khác (Ai giết Kim Jong-nam?) chưa có lời giải đáp. Nhưng với tất cả mọi dữ kiện, thông tin, và tranh cãi về vụ ám sát như mọi người đã biết cho đến nay, thì khó có thể tìm thấy kết luận nào khác hơn là “Bắc Hàn chủ mưu.”
Kết luận đơn phương chủ quan như thế là vì (1) Ðây là hành động quen thuộc xưa nay của Bắc Hàn, một chế độ bí ẩn với những chuyện lạ lùng không thể nào giải thích theo lý luận bình thường. (2) Trong tình trạng ấy, nếu nhận định rằng Kim Jong-nam không là đe dọa nguy hiểm gì cho chế độ để Bắc Hàn phải ra tay, thì lập luận này chưa đủ thuyết phục vì còn nhiều yếu tố khác. 
Những hành động bí mật của Bắc Hàn trong quá khứ
Theo CNN, vụ Kim Jong-nam không phải là lần đầu Bình Nhưỡng dùng nhân viên đặc vụ vào công tác bí mật ở hải ngoại. Ðã có một số các vụ đáng chú ý như sau:
-Ngày 29 Tháng Mười Một, 1987, chiếc máy bay Boeing 707 của Korean Airlines, chuyến 858 từ Baghdad, Iraq, về Seoul, Nam Hàn, nổ tung giữa bầu trời làm 115 người thiệt mạng. Cảnh sát Bahrain điều tra biết được hai người Bắc Hàn đã đặt bom khi máy bay ghé Abu Dhabi. Hai nghi can tìm cách tự sát bằng thuốc độc cyanide, nhưng một người là phụ nữ sống sót, bị dẫn độ về Nam Hàn, và sau đó nhìn nhận tội trạng, lãnh án tử hình rồi được Tổng Thống Roh Tae-woo ân xá,
-Park Sang-hak, một người đào tị từ Bắc Hàn, vẫn dùng bong bóng bơm khinh khí từ biên giới Nam-Bắc Hàn thả truyền đơn về tố cáo chế độ. Tháng Mười Một, 2012, một điệp viên Bắc Hàn định ám sát ông Park trên đường phố Seoul bằng thuốc độc phóng ra từ một dụng cụ ngụy trang làm cây bút, nhưng bị cảnh sát Nam Hàn chặn bắt trước khi tới gần.
-Một trường hợp về hành động bí mật nhưng không giết người xảy ra năm 1978. Ðạo diễn nổi danh Shin Sang-ok và người vợ là diễn viên Nam Hàn Choi Eun-hee tại Hồng Kông bị bắt cóc đưa về Bình Nhưỡng. Sau mấy năm bị giam và “tẩy não,” lãnh đạo Bắc Hàn lúc đó là Kim Jong-il (Kim Chính Nhật) ép buộc họ hợp tác trợ giúp chấn chỉnh kỹ nghệ điện ảnh Bắc Hàn. Tới năm 1986, nhân dịp tham dự một đại hội điện ảnh ở Vienna, Áo, hai người đào thoát vào tòa Ðại Sứ Mỹ và sau đó trở về Nam Hàn. Bắc Hàn không bao giờ công nhận có vụ bắt cóc và nói hành động của hai người là tự nguyện.
-Bắc Hàn bí mật đưa rất nhiều gián điệp qua Nam Hàn hoạt động. Kim Dong-shik, một trong số những điệp viên bị bắt và đầu thú, năm 2015 kể lại với CNN rằng anh được gởi vào trường đại học bốn năm để huấn luyện các kỹ năng chuyên môn, bao gồm võ thuật, bơi lặn dưới nước, tác xạ và sử dụng chất nổ. Theo lời anh, các học viên gián điệp được đối xử ưu đãi như sĩ quan cấp tướng.
Từ thập niên 1970, điệp viên Bắc Hàn thực hiện ít nhất 17 vụ bắt cóc và có thể là có tới trên 100 nạn nhân, chủ yếu là dân Nam Hàn, Nhật, nhưng cũng có cả Mỹ và công dân các quốc gia khác.
Bắc Hàn cũng được dư luận quốc tế chú ý với nhiều vụ thanh trừng nội bộ bất ngờ, hết sức tàn nhẫn và đẫm máu, trong thời kỳ từ khi nhà lãnh đạo trẻ Kim Jong-un nắm quyền.
Hãng thông tấn AP ghi nhận rằng những bằng chứng cho đến nay khiến khó có thể tin rằng Bắc Hàn không phải là chủ mưu của vụ ám sát ở Malaysia. Tuy nhiên, Bắc Hàn vẫn dùng bài bản cũ là hoàn toàn bác bỏ, phủ nhận và chuyển mũi tấn công về hướng khác. Chiến thuật ấy có tác dụng ở quốc nội đối với dân chúng luôn luôn sống trong sợ hãi và nhà nước nắm hết mọi phương tiện thông tin, nhưng ít có hiệu lực ở nước ngoài, một phần do những thành tích bất hảo trong quá khứ của chế độ này.
Kim Jong-nam có thể là lá bài của những thế lực nào?
Kim Jong-nam được coi như không có tham vọng chính trị thể hiện qua việc đã thiếu nỗ lực cần thiết để trở thành người kế nghiệp tự nhiên với tính cách là con trai lớn nhất của Kim Jong-il. Tư tưởng và một số hành động theo bản năng không hợp với nền nếp của chế độ đưa Kim Jong-nam tới chỗ trở thành kẻ lưu vong trong khi người em là Kim Jong-un chưa tới 30 tuổi tiến vào con đường nắm quyền lực.
Có một điểm đáng thắc mắc là Kim Jomg-nam lấy tiền ở đâu để sống suốt hơn 12 năm lưu lạc ở nước ngoài từ Trung Quốc tới Âu Châu, và phần lớn ở Ma Cau, với lối sống buông thả tiêu xài phung phí qua các khách sạn sang trọng và sòng bài. Có những thông tin không thể kiểm chứng được nói rằng Kim Jong-nam được Trung Quốc che chở bảo vệ. Nhưng tầm mức hỗ trợ ấy thế nào, có bao gồm tiền bạc chu cấp hay không? Chưa ai biết.
Không có dữ kiện chính thức hay dấu hiệu cụ thể nào để biết vì thật ra trong nhiều năm ít ai chú ý đến Kim Jong-nam. Một vài cơ quan truyền thông Nhật trước đây có cho biết Kim Jong-nam thỉnh thoảng tỏ bày ý kiến bất đồng với chế độ lãnh đạo cha truyền con nối ở Bắc Hàn. Tuy nhiên, khoảng ba năm gần đây, sau một chuyện được mô tả là âm mưu ám sát ở Ma Cau, Kim Jong-nam dè dặt hơn và hầu như không khi nào đề cập đến vấn đề chính trị.
Tuy vậy, những dữ kiện chứng tỏ Kim Jong-nam không có tham vọng quyền lực, và không có liên lạc nào với các tổ chức lưu vong hay thành phần đối lập, chỉ xác định được thái độ của cá nhân. Ðiều ấy không loại trừ khả năng Kim Jong-nam vẫn được coi là có một giá trị nhất định dưới nhãn quan của một số các giới hay thế lực khác. Nếu các phe phái nội bộ trong đảng cầm quyền ở Bắc Hàn muốn thay đổi lãnh đạo (Kim Jong-un) chứ không thay đổi chế độ, thì Kim Jong-nam là lá bài tốt nhất để đưa vào vị trí ấy. Phải chăng mưu tính của những thành phần này, dù Kim Jong-nam không đích thân hưởng ứng hay tham gia, đã làm hại Kim Jong-nam vì khiến cho Kim Jong-un hay phe cánh trung thành với nhà lãnh đạo trẻ phải tìm cách thanh toán để trừ hậu họa.
Một giả thuyết khác được nhiều quan sát viên chú ý là vai trò của Trung Quốc. Người ta cho rằng Kim Jong-nam cũng là một lá bài dự trữ của Trung Quốc để thay thế Kim Jong-un khi cần tới. Dù không hoàn toàn đồng ý với Bắc Hàn, nhưng Trung Quốc có nhiều lý do để phải duy trì chế độ Bắc Hàn, đồng minh duy nhất của mình ở vùng Ðông-Bắc Châu Á. Nếu Bắc Hàn hiểu rằng Kim Jong-nam là lá bài Trung Quốc thì sự lo ngại của họ rất lớn, và thời điểm Kim Jong-nam bị sát hại có lẽ liên quan đến điều ấy. Những vi phạm của Bắc Hàn về thử nghiệm bom nguyên tử và hỏa tiễn đạn đạo tầm trung càng lúc càng đẩy Trung Quốc vào thế khó xử vì sự nhắm mắt làm ngơ mãi mãi sẽ phương hại đến vai trò quốc tế của cường quốc nhất nhì thế giới.
Vậy thì có thể, một mặt Bắc Hàn cương quyết tiếp tục chương trình phát triển vũ khí, vì rút kinh nghiệm của Saddam Hussein và Muammar Gadaffi, hai nhà lãnh đạo độc tài này đều bị lật đổ sau khi Iraq và Libya chính thức loan báo chấm dứt kế hoạch nguyên tử. Mặt khác Bắc Hàn nhận thấy thanh toán Kim Jong-nam là việc cấp thiết bây giờ, không nên để kéo dài mối lo ngại quá lâu như từ nhiều năm.
Có một số tin tức khá bất ngờ do truyền thông đăng tải đáng được chú ý. Tạp chí Time cho biết ngay sau vụ Kim Jong-nam, Trung Quốc loan báo tạm ngưng nhập cảng than đá của Bắc Hàn với lý do phản đối vụ thử nghiệm hỏa tiễn từ hơn một tuần trước. Bắc Hàn là nhà cung cấp than lớn thứ tư của Trung Quốc, 22.5 triệu tấn năm ngoái.
Hôm Thứ Năm, hãng thông tấn trung ương KCNA của Bắc Hàn, trong bài bình luận không trực tiếp nhắc tới tên Trung Quốc, viết: “Một quốc gia thường tự xưng là láng giềng thân thiện đang đe dọa rằng Bắc Hàn sẽ phải hứng chịu những thiệt hại lớn. Nước lớn này đang đứng về phía kẻ thù (ám chỉ Mỹ) để ‘làm suy thoái hệ thống xã hội’ của chúng ta.”
Còn nhiều nghi vấn quanh vụ ám sát Kim Jong-nam
Cho đến nay, Malaysia đã bắt giữ hai người đàn ông, một Malaysia, một Bắc Hàn, để điều tra. Hai nữ nghi can trước đó đã khai rằng họ bị bốn người đàn ông đánh lừa vào một chuyện chơi khăm để quay phim, và trả $100. Nhưng chánh thanh tra cảnh sát Malaysia Khalid Abu Bakar hôm Thứ Tư bác bỏ cách giải thích này. Ông nói với các phóng viên rằng hai phụ nữ này, ngay sau khi hành động, đã đi vào phòng vệ sinh, có nghĩa là họ rất hiểu việc vừa làm và cần phải rửa tay.
Do đó Malaysia vẫn chưa cho phép Indonesia tiếp xúc với nghi can Siti Aisyah và Việt Nam tiếp xúc với nghi can Ðoàn Thị Hương. Ông Phạm Bình Minh, phó thủ tướng kiêm ngoại trưởng Việt Nam, trong cuộc gặp gỡ Ngoại Trưởng Anifah Aman của Malaysia và Ngoại Trưởng Retno Marsudi của Indonesia bên lề Hội Nghị Bộ Trưởng ASEAN ở Boracay, Philippines, đã yêu cầu Malaysia sớm cho phía Việt Nam gặp nghi can mang hộ chiếu tên Ðoàn Thị Hương.
Hôm Thứ Năm, cảnh sát Malaysia loan báo: “Qua phân tích sơ bộ, Trung Tâm Vũ Khí Hóa Học xác định chất độc hóa học được sử dụng là VX.”
Tờ Star dẫn lời ông Abu Bakar giải thích rằng VX là một độc tố tác động đến hệ thần kinh.
Ðây là loại là chất hóa học bị Liên Hiệp Quốc xếp vào loại vũ khí giết người hàng loạt, mạnh hơn nhiều so với sarin, một độc tố thần kinh khác. VX là chất lỏng không mùi, không vị, màu giống hổ phách. Chỉ cần 10 mg là đủ để làm chết người khi tiếp xúc qua da. Liều lượng trung bình gây tử vong khi hít phải hơi, được ước tính trong khoảng 30-50 mg-min/m.
VX có thể được sử dụng dưới hình thức “hai thành phần riêng biệt” (Binary chemical weapon), khi nhập chung mới tạo phản ứng gây độc. Có lẽ vì thế mà cần tới hai nữ nghi can cùng hành động chung và hoàn thành nhiệm vụ chỉ trong vòng 5 giây đồng hồ.
Thi hài Kim Jong-nam, công dân Bắc Hàn mang tên Kim Chol trong sổ thông hành, trong vụ ám sát ở phi cảng Kuala Lumpur hôm 13 Tháng Hai vẫn chưa được thân nhân xác định lý lịch. Nhà cầm quyền Bắc Hàn không nhìn nhận nạn nhân là anh của Kim Jong-un. Nhưng phó thủ tướng Malaysia, các giới chức Nam Hàn, và các cơ quan truyền thông quốc tế đều công nhận là Kim Jong-nam vẫn sử dụng thông hành với tên này từ trước đến nay khi đi du lịch qua nhiều nước.
Những chi tiết còn chưa được rõ trong vụ ám sát này chắc chắn sẽ được giải đáp đầy đủ khi Malaysia công bố kết quả điều tra trong ít ngày nữa. Tuy nhiên, cũng có một điều chắc chắn khác là Bắc Hàn sẽ phủ nhận tất cả những công bố ấy.
Hà Tường Cát/Người Việt (tổng hợp)
DI CHÚC CỦA CHA KHÔNG BẰNG MỘT TỜ GIẤY LỘN
TRẦN GIA HUẤN/ BVB 27-2-2017
Kim Jong Nam là anh cùng cha khác mẹ với Kim Jong Un, đương kim lãnh tụ Bắc Hàn. Jong Nam vừa bị ám sát bởi một nhóm khoảng mười người, tại phi trường Kuala Lumpur, Mã Lai, vào sáng 13/2/2017. Dựa vào những nguồn tin đã được kiểm chứng, tôi tóm tắt lại đôi dòng về thân nhân của Jong Nam để bạn đọc có thêm thông tin.
Mẹ - Song Hye Rim
Kim Jong Nam là con trai đầu lòng của cố Lãnh tụ Bắc Hàn Kim Chính Nhất và mẹ Song Hye Rim.
Bà Song Hye Rim sinh tại Nam Hàn. Cha bà là đảng viên Đảng Cộng sản Triều Tiên, nên quyết định đi “tập kết” đưa cả gia đình đến miền Bắc sinh sống.
Là diễn viên điện ảnh xinh đẹp, tài năng, và nổi tiếng, bà Song Hye Rim đã kết hôn với tiểu thuyết gia kiêm dịch giả lừng danh Yi Ki Yong. Vợ chồng bà có con gái sinh năm 1956.
Kim Chính Nhất bấy giờ là con trai duy nhất của bậc khai quốc công thần Lãnh tụ Kim Nhất Thành. Vào khoảng 1967, Chính Nhất lãnh đạo ngành văn hoá và nghệ thuật Bắc Hàn thì gặp cô đào màn bạc Hye Rim. Dục  vọng và ái tình đã làm cho vị hoàng tử trẻ 25 tuổi lao vào mê lộ.
Bạn gái thân của bà Song kể lại: Hình như Chính Nhất mất mẹ sớm nên ông thích phụ nữ lớn tuổi. Hơn nữa, Song Hye Rim có nhan sắc vừa mặn mà vừa quyến rũ, thông minh, nói năng duyên dáng, nhạy cảm, và rất khôi hài.
Bà Song sinh năm 1937, đã có chồng, có con. Kim Chính Nhất sinh năm 1941, độc thân. Bà Song dáng người khá cao. Chính Nhất thấp hơn. Bất chấp, Chính Nhất ép bà phải ly dị và bí mật sống với ông như vợ chồng. Kết quả, Kim Jong Nam là bông trái của mối tình đầy sóng gió này.
Xã hội Bắc Hàn khi đó mang đậm màu sắc phong kiến, không ai có thể chấp nhận vị hoàng tử trẻ độc thân, lãnh tụ tương lai của đất nước, lại có thể kết hôn với một phụ nữ hơn tuổi, đã có chồng, có con riêng, và đến từ miền Nam thù địch. Mối tình bị khai tử. Tuy vậy, bà Song vẫn nhận được mọi ân sủng, được thăm và nuôi con.
Năm 1974, bà mắc chứng trầm cảm, đi điều trị ở Moscow, Liên Xô, rồi ở lại luôn. Mỗi lần về lại Bắc Hàn, bà đều được Kim Chính Nhất mời ăn tối, và tiếp đón chu đáo. Ông dành cho bà tình cảm đặc biệt.
Sau khi chia tay với Kim Chính Nhất lúc 37 tuổi, bà Song không thấy có mối quan hệ với người đàn ông nào nữa.  Bà qua đời năm 2002, ở tuổi 65, mai táng tại Moscow.
Cha – Kim Chính Nhất
Kim Chính Nhất được cha truyền ngôi, lãnh đạo đất nước 17 năm từ 1994 cho đến khi qua đời năm 2011. Có ít nhất năm người đàn bà đã bước qua cuộc đời tình dục đầy phóng túng của ông.
Người thứ nhất – Hong Il Chon, sinh năm 1942, là bạn cùng Đại học với Chính Nhất. Hai người sống với nhau từ 1966 tới 1969 có một con gái sinh năm 1968.
Người thứ hai – Song Hye Rim, sinh năm 1937, là diễn viên điện ảnh, mẹ của Kim JongNam vừa bị ám sát.
Người thứ ba – Kim Yong Suk, sinh năm 1947, được coi là vợ chính thức của Kim Chính Nhất, bởi vì bà được cha chồng Kim Nhật Thành chọn. Lễ cưới tổ chức vào tháng 10/1973. Họ có hai con gái Kim Sul-Song sinh 1974 và Kim Chun-Song sinh 1976. Bà và Chính Nhất chia tay vào khoảng những năm đầu thập kỷ 1980s.
Người thứ tư – Kim Yong Hui, sinh năm 1953 tại Osaka, Nhật Bản. Tổ tiên của gia đình bà gốc Bắc Hàn di cư tới Nhật đã lâu, nên cha bà đã đưa gia đình trở lại cố hương vào khoảng giữa năm 1960s. Bà là diễn viên múa trẻ và rất xinh đẹp trong đoàn nghệ thuật quốc gia. Hình ảnh bà phủ kín trên các trang bìa của truyền thông Bắc Hàn thời đó. Bà lọt vào mắt hoàng tử Chính Nhất, rồi trở thành người tình từ năm 1975.
Bà sinh con trai Kim Jong Chol vào năm 1981, Kim Jong Un (đương kim Lãnh tụ Tối cao Bắc Hàn) 1983, và cô gái út 1987.  Tuy không phải vợ chính thức, không có hôn thú, nhưng bà thường tháp tùng Kim Chính Nhất, giữ vai trò của một Đệ nhất Phu nhân. Bà qua đời vào năm 2004, mới 50 tuổi, do ung thư vú.
Người thứ năm - Kim Ok, sinh năm 1964, là nghệ sỹ biểu diễn dương cầm tài năng trong đội nhạc công phục vụ cán bộ cao cấp. Bà đã lọt vào tầm ngắm, được Kim Chính Nhất tuyển dụng làm thư ký riêng.
Khi người tình thứ tư (mẹ của Kim Jong Un) chết thì Kim Ok xuất hiện như một Đệ nhất Phu nhân. Bà tháp tùng Kim Chính Nhất trong dịp lễ hội, thăm viếng các nước, đón tiếp nguyên thủ. Bà là người duy nhất được tham dự vào công việc hệ trọng, hội họp, hoạch định chính sách, hay ra những quyết định. Bà cũng được coi là người đàn bà sống bên cạnh vị Lãnh tụ Kính yêu lâu nhất, chăm sóc ông chu đáo liên tục 31 năm, từ 1980 đến 2011.
Bà cộng tác rất đắc lực với Jang Song Thaek (chú dượng của Kim Chính Ân) người chủ trương mở cửa, cải cách kinh tế đi theo đường lối của Trung Quốc.
Kim Chính Nhật chết. Kim Jong Un lên thay. Bà Kim Ok bị tước hết quyền hành, tịch thu tài sản, và cả gia đình bà (bố mẹ và anh chị em) bị đày đi cải tạo lao động. Hiện bà 53 tuổi, không có con với Kim Chính Nhất, đang sống trong một trại lao khổ ở Bắc Hàn .
Tóm lại, Kim Chính Nhất có tổng số bảy người con (ba trai bốn gái) với một vợ và bốn người tình. Trong đó, bà Song Hye Rim, người tình hơn tuổi, mẹ của Kim Jong Nam được mô tả là ông sủng ái nhất, với con trai Kim Jong Nam cũng được ông yêu thương nhất .
Dì: Song Hye Ring
Kim Jong Nam sinh 10/5/1971, tại Bình Nhưỡng. Thời gian đầu đời, Jong Nam sống với mẹ, bà ngoại và dì. Năm 1974, khi mẹ qua Moscow chữa bệnh, cha ông mời người dì ruột của Jong Nam, bà Song Hye Ring, em gái của người tình cũ, về kèm học cho Jong Nam mỗi ngày.
Dì Hye Ring, cũng là một minh tinh màn bạc đẹp và nổi tiếng, vừa ly dị chồng, có con nhỏ cùng lứa với Jong Nam. Hàng ngày, dì mang con mình và Jong Nam tới căn phòng bí mật gần nơi làm việc của Kim Chính Nhất để nuôi dạy. Bí mật bởi Chính Nhất không dám để cha biết mối quan hệ của ông.
Đến năm 1979, dì Hye Ring tháp tùng Jong Nam đi học tại trường Quốc Tế Geneva, Thụy Sỹ. Kim Chính Nhất sợ bà mang Jong Nam trốn sang phương Tây, nên lệnh cho hai dì cháu phải học ở Moscow, Liên Xô.  Cả tuổi thơ của Jong Nam sống ở Moscow hoặc Geneva.
Jong Nam về lại Bắc Hàn với cha năm 1988. Dì Hye Ring đào thoát. Bà đang sống ẩn danh tại một nước châu Âu. Trong cuốn hồi ký của bà có đoạn viết về tình cha con giữa Kim Chính Nhất và Jong Nam: “Không có từ ngữ nào có thể mô tả nổi tình yêu thương của Kim Chính Nhất dành cho con trai. Vị hoàng tử trẻ tuổi lúc nào cũng ẵm đứa con trai trong giấc ngủ.  Khi nó khóc, ông ẵm, ông đưa, ông ru cho đến khi nó nín. Cách ông vỗ về an ủi con chẳng thua kém gì những người mẹ giỏi.”
Sự kiện Disneyland ở Tokyo
Tròn 18 tuổi về lại Bắc Hàn, Jong Nam chứng kiến những đổi thay lớn trong đại gia đình họ Kim. Cha ông đã có vợ mới với những con trai, con gái trong đó có Kim Jong Un.  Jong Nam càng bị giấu kín hơn. Ông không bao giờ được báo chí đề cập tới như những người con khác. Mãi cho đến buổi sáng định mệnh 13/2/2017 khi bị ám sát tại Kuala Lumpur, cũng chỉ vài người Bắc Hàn biết tới ông.
Trong thời gian sống ở Bắc Hàn, Jong Nam không được phép ra khỏi Bình Nhưỡng. Những dịp lễ tết, họp mặt đại gia đình họ Kim, Jong Nam cũng không có mặt. Thảng hoặc, ông được phép đến nhà nghỉ của cha nằm trên bờ biển thuộc thành phố cảng Wonsan. Dì Hye Ring kể lại rằng “Bãi biển mêng mông thinh lặng, chỉ có hai đứa trẻ và người lái xe.”
Jong Nam theo học ngành Khoa học Chính trị, rồi chuyển sang Computer Science tại Thụy Sỹ. Ông được mô tả là người thân thiện, khiêm tốn, hòa đồng, nói tiếng Anh, Pháp và Nga lưu loát.  Jong Nam rất gần gũi với những nhân vật chủ trương mở cửa, đặc biệt là người cô ruột (em gái của cha), bà Kim Kyong Hui và chồng bà là Jang Song Thaek. Jong Nam lúc ấy được Kim Chính Nhất chọn làm người kế vị.  
Bất hạnh thay, trong lần đi du lịch tới Nhật, Jong Nam đã dùng hộ chiếu giả, bị bắt tại phi trường Narita, Tokyo. Jong Nam khai với cảnh sát Nhật rằng ông dùng hộ chiếu giả với mục đích muốn thăm khu du lịch Disneyland, Tokyo.
Sự cố này đã làm Kim Chính Nhất mất mặt. Ông bỏ Jong Nam, và quyết định đưa Jong Un lên nối ngôi. Sau khi cha mất, Jong Nam chính thức bước vào cuộc đời lưu vong.
Di chúc của cha
Jong Un tự phong mình là “Lãnh tụ Tối cao”. Tối cao nên muốn giết ai thì giết.
Un cho tử hình chú Jang Song Thaek, Đại tướng, Phó Chủ tịch Ủy ban Quốc phòng Quốc gia, người đồng chí thân cận nhất của cha, và cũng là chồng của cô. Ông Jang bị lột trần truồng rồi thả cho bầy chó săn cắn xé cho đến khi tắt thở.
Jong Un đầu độc cô ruột Kim Kyong Hui, người em gái thân thiết của cha, vì cô dám đứng lên bảo vệ chồng. (Có tin nói bà bị đầu độc, đã chết. Có tin nói bà bị đầu độc hôn mê, chưa chết, đang sống đời sống thực vật)
Jong Un tử hình Tướng bốn sao, Bộ trưởng Quốc phòng Hyon Yong-Chol, bằng đại bác, tại một trường sỹ quan, trước mặt toàn bộ học viên.
Jong Un cho thiêu sống Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Bộ Giáo dục Kim Jong Jin chỉ vì ngủ gật, ngồi không ngay ngắn khi Lãnh tụ Tối cao đang phát biểu.
Jong Un đày ải mẹ kế Kim Ok, người cận kề an ủi, giúp đỡ cha trong những năm cuối đời sức tàn lực kiệt.
Năm năm lãnh đạo, Un tử hình 340 cán bộ cao cấp tương đương hàm bộ, thứ trưởng, bằng những hình thức dã man.
Trở lại năm 2009, cha Kim Chính Nhất đang nắm quyền lãnh đạo đất nước. Con trai Jong Un bấy giờ 25 tuổi, toàn quyền ngành an ninh và tình báo quốc gia. Jong Un cho khám nhà, và bắt Jong Nam cùng nhiều người khác.
Hình như thấy trước được những tai ương, Kim Chính Nhất trước khi chết khoảng một tháng, đã di chúc rõ ràng rằng: Kim Jong Un là người tiếp quyền ông lãnh đạo đất nước. Kim Jong Nam phải được sống một cuộc đời yên ổn. Tất cả mọi người, kể cả chính quyền, không được phép sách nhiễu, gây phiền toái, hay hãm hại Jong Nam. (Thời gian và nội dung của bản di chúc được cơ quan tình báo Nam Hàn thu thập từ những cán bộ cao cấp đào thoát qua miềnNam).
Thôi, cũng xong một kiếp người. Kể ra, Jong Nam còn may mắn và rất có hậu. Có lẽ người mẹ xinh đẹp tài năng, cùng bao oan hồn khác, sống khôn chết thiêng đã phù hộ cho Jong Nam, để ông được chết giữa thanh thiên bạch nhật, giữa phi trường quốc tế, tại một quốc gia không bưng bít thông tin. Công luận bây giờ đã biết tới  Kim Jong Nam. Công lý sẽ tới với ông. Truyền thông thế giới khai thác, mổ xẻ, phân tích từng chi tiết. Hình ảnh Kim Jong Namquỵ ngã khi trúng độc được chiếu nhiều lần trên nhiều kênh truyền hình quốc gia. Độc tố giết ông được xét nghiệm. Được bào chế ở đâu? Ai bào chế nó? Ai vận chuyển nó vào Malaysia? Các nghi phạm được phơi bày. Thi thể ông được bảo vệ và tôn trọng.
Còn bao nhiêu nạn nhân Bắc Hàn, chết âm thầm, chết tức tưởi, chết đớn đau, chết oan nghiệt, chết trần truồng, chết đói khát, chết cô đơn, chết không được toàn thây, không ai biết tới, không quan tài, không hương khói, không điếu văn, không kèn trống, không cả một nấm mồ.
Kim Jong Un (còn ai khác?) đã lệnh giết Kim Jong Nam, người anh cùng cha khác mẹ, người đã van xin có cuộc đời ẩn dật, lưu vong, người con trai cả yêu mến của cha, người đầu tiên trong dòng họ nhà Kim bị mưu sát.
Di chúc của cha, nhưng Kim Jong Un coi không bằng tờ giấy lộn.
Tháng Hai, 2017
TGH (Tác giả từ Canada gửi BVB)