Thứ Ba, 10 tháng 11, 2015

20151110. DÙNG THÀNH NGỮ, TỤC NGỮ SAO CHO ĐÚNG?

ĐIỂM BÁO MẠNG
7 THÀNH NGỮ TỤC NGỮ HAY DÙNG SAI
Bài ĐÕ HỒNG ĐỨC/Khuyết/TTT 9/11/2015

Đó là những câu nói rất quen thuộc nhưng đã bị "tam sao thất bản" theo thời gian khiến nhiều người nhầm lẫn.

Thành ngữ - tục ngữ vốn là những câu nói rất quen thuộc được nhiều người trong chúng ta sử dụng hàng ngày. Tuy nhiên, rất nhiều câu đã bị "tam sao thất bản" qua thời gian, và lâu dần chúng ta đã quen miệng dùng sai mà không hề hay biết.
Bạn không tin ư? Hãy cùng xem qua chùm tranh vui dưới đây để kiểm chứng điều này:


151109thanhngu01-43779
151109thanhngu02-43779
151109thanhngu03-43779
151109thanhngu04-43779
151109thanhngu05-43779

151109thanhngu06-43779
151109thanhngu07-43779
Bạn thường dùng sai bao nhiêu câu trong danh sách trên đây? Hay bạn có muốn bổ sung thêm câu nào nữa không? Hãycomment ở dưới đểchia sẻ cho mọi người cùng biết nhé!
Hoặc bạn cũng có thể tham gia viết bài về mảng "Văn hóa ngôn ngữ" bằng cách gửi thư đến khampha@kenh14.vn.

VỀ MẤY TỤC NGỮ, THÀNH NGỮ BỊ CHO LÀ SAI
Bài của HOÀNG TUẤN CÔNG/NLĐ14/11/2015

Tuần qua, mạng xã hội tranh luận về bài “7 câu thành ngữ, tục ngữ ai cũng quen dùng nhưng toàn bị sai” trên Kênh 14. Tuy nhiên, hầu hết phương án “sửa sai” không có gì mới, thậm chí có câu “bò lành đánh bò què”
Trong khuôn khổ bài viết này, xin chọn ra 4/7 câu mà Kênh 14 cho là sai để trao đổi lại.
“Dùi đục chấm mắm cáy”
Kênh 14: Dùi đục “không có ý nghĩa”, mà phải là “bầu dục”, vì “Bầu dục là món ngon, nhưng lại chấm mắm cáy - thứ nước chấm “xoàng”, chỉ sự kết hợp không hài hòa, bất cân xứng”.
- Chưa chính xác. Vì “xoàng” như muối trắng mà hợp thì vẫn ngon. Đúng ra là không biết thưởng thức: Bầu dục có mùi hơi nồng, khắm, đem chấm với mắm cáy cũng vừa kháy vừa nồng thì còn gì là ngon nữa? (có câu “Chủng chẳng như bầu dục mắm cáy” là vậy). Ấy là sự thiếu tinh tế, quê mùa, “chặt to, kho mặn” theo cả nghĩa đen và nghĩa bóng. Cũng không nên vì món “bầu dục” mà vứt “dùi đục” đi.
Giai đoạn gà “mọc đuôi tôm”, tự đi kiếm ăn
Giai đoạn gà “mọc đuôi tôm”, tự đi kiếm ăn
“Dùi đục” ám chỉ sự thô kệch, cục cằn, bốp chát, quen dùng sức mạnh (“Ai đem dùi đục đi hỏi vợ”; “Bàn tay dùi đục”). Còn mắm cáy đồng nghĩa với món dân dã, rẻ tiền, kém sang trọng (“Ăn thịt bò lo ngay ngáy, ăn mắm cáy ngáy kho kho”). Bởi vậy, “Dùi đục mắm cáy”, hay “Dùi đục chấm mắm cáy” là cách nói chế giễu sự cục cằn, quê kệch, thô lỗ mà thôi. Thành ngữ đôi khi không có nghĩa đen trong thực tế mà chỉ là cách nói ngoa dụ (ví dụ: “Chẻ sợi tóc làm tư”, “Râu ông nọ cắm cằm bà kia”).
“Cao chạy xa bay”
Kênh 14: “Xa chạy cao bay” mới đúng, vì “ai có thể chạy cao?”.
- Điều đó không sai. Thành ngữ gốc Hán có câu “Cao phi viễn tẩu - 高 飛 遠 走 - Bay cao, chạy xa. Nguyễn Du cũng viết: “Liệu mà xa chạy cao bay/Ái ân ta có ngần này mà thôi” (Kiều). Hay cổ ngạn: “Thiện ác đáo đầu chung hữu báo, cao phi viễn tẩu dã nan đào - 善 惡 到 頭 終 有 報, 高 飛 遠 走 也 難 逃 - Thiện ác cuối cùng cũng sẽ báo, bay cao chạy xa cũng khó thoát”.
Ngoài nghĩa: tìm đường thoát khỏi nơi nguy hiểm càng xa càng tốt thì thành ngữ còn được hiểu: kẻ (nào đó) đã đào thoát biệt tăm biệt tích rồi. Bởi vậy, không nên vì “xa chạy” mà bỏ phương án “cao chạy”. Dân gian còn nói “Chạy đằng trời” (không chạy thoát được; chỉ chạy đằng trời mới thoát); “Tìm đằng trời” (không thể tìm được; chỉ có nước lên trời mới tìm được). Thế nên, “Cao chạy, xa bay” là cách nói nhấn mạnh, hài hước, ý chỉ (nó) đã trốn biệt tăm, không để lại chút vết tích nào.
Thế nên, cái “phi logic” của “cao chạy” có thể chấp nhận được, thậm chí là hay trong lối nói ngoa dụ của dân gian. Chúng ta cũng thường gặp những thành ngữ “phi logic” kiểu như vậy trong tiếng Việt: thượng cẳng chân hạ cẳng tay, con ông cháu cha, đường kim mũi chỉ, hương lạnh khói tàn, ruộng cả ao liền…
“Râu ông nọ cắm cằm bà kia”
Kênh 14: Nghĩa gốc là “Dâu ông nọ chăn tằm bà kia”.
- Lý giải này hoàn toàn thiếu căn cứ. Vì dân gian cố tình tạo ra sự vô lý (đàn bà đâu có râu mà lắp vào) để chỉ sự nhầm lẫn, lắp ghép, lộn xộn, không chấp nhận được. Đồng nghĩa: “Ngô đầu, Sở vĩ - 頭 楚 尾 - đầu Ngô, đuôi Sở; đầu Ngô, mình Sở.
“Vắng chủ nhà, gà mọc đuôi tôm”
Kênh 14: “vọc niêu tôm” mới đúng.
- Vọc niêu tôm, vọc niêu cơm, sục niêu tôm... đã được đưa ra từ lâu nhưng suy cho kỹ, các kiểu “vọc”, “sục” nói trên đều không ổn.
Niêu tôm không phải mồi gà ưa thích, mở nắp vung cũng không phải là lối kiếm ăn của gia cầm.
Nếu niêu cơm đã mở vung, đàn gà sẽ không dừng ở “vọc” mà mổ ăn thực sự, cơm tung tóe. Trong khi chữ “vọc” hoàn toàn không miêu tả động tác mổ, bới của con gà. Người ta chỉ nói “chuột vọc” (chuột dùng chân hoặc răng nhấm thử), còn “sục” chỉ hợp với mõm con chó...
Chúng tôi cho rằng hình thức đúng của câu tục ngữ vẫn là “Vắng chủ nhà, gà mọc đuôi tôm”.
Xưa kia, nông dân thường nuôi gà ổ. Sau khi nở, cả đàn gà con theo mẹ kiếm mồi. Mẹ gà chăm sóc đàn con rất cẩn thận, sẵn sàng liều mình chống lại các mối đe dọa, như chó, mèo, diều, quạ... Mẹ gà dạy con cách tìm mồi, nhận biết nguy hiểm; vừa bới đất vừa nghe ngóng, nếu thấy nguy hiểm, lập tức nó phát tín hiệu cố...ố...qu…ác...qu...ác báo động, rồi tục...tục “thu quân”. Gà con dù đang mải mê ở đâu, nghe tiếng cảnh báo cũng chạy vội tới, chui hết vào đôi cánh gà mẹ. Có chú gà nào đùa nghịch chọi nhau, liền bị gà mẹ mổ cho vài cái là “giải tán” ngay. Chú nào lạc mẹ thì nháo nhác, kêu chiếp... chiếp rất thảm thiết, chừng nào tìm được mẹ mới thôi (Nháo nhác như gà lạc mẹ). Cả “gia đình gà” quây quần ấm áp bên nhau thật bình yên, trật tự.
Khoảng hơn một tháng sau nở, cái đuôi gà con nhú lên khum khum hệt cái đuôi (con) tôm. Khi gà con mọc đuôi tôm cũng là lúc (theo bản năng) gà mẹ xua đuổi, bắt đàn con phải tự lập, bước vào lứa sinh đẻ mới. Nếu con nào vẫn chạy theo sẽ bị mẹ gà đánh đuổi, mổ thật lực, kêu choe chóe. Trước kia, gà mẹ săn sóc, bảo vệ, yêu thương đàn con bao nhiêu thì bây giờ nó dửng dưng, vô tình bấy nhiêu (dân gian gọi là “gà bỏ con”). Thế là, anh em nhà gà con bắt đầu cuộc sống tự lập: đi kiếm ăn mà không có gà mẹ theo kèm.
Sau vài ngày đầu nháo nhác, đàn gà con bắt đầu mạnh dạn hơn. Chúng vẫn giữ thói quen đi ăn theo bầy và rất hiếu động. Cả bầy chui luồn mọi xó xỉnh, hết ngoài vườn đến trong nhà; từ gầm giường, xó tủ đến bồ thóc, thúng gạo đều bị chúng bới móc, vừa chạy nhảy vừa kêu chiêm chiếp, ăn một phá phách mười, làm cho mọi thứ đảo lộn tứ tung lên. Ăn, chơi chán thì chúng quay ra đánh chọi nhau chí chóe mà chẳng có mẹ gà nào “can thiệp” (câu “Gà cùng một mẹ chớ hoài đá nhau” chính là nói gà con thời kỳ này).
Như vậy, lũ trẻ con khi vắng chủ nhà, vắng bố mẹ và “gà mọc đuôi tôm”, gà mới tách mẹ đều có điểm giống nhau: nghịch ngợm, phá phách, tha hồ trêu chọc, đánh đấm nhau mà không bị ai trách mắng, quở phạt. Đây cũng là nhận thức tâm lý bọn trẻ và lũ gà con mới lớn theo kinh nghiệm của dân gian.
Trước đây, câu “Vắng chủ nhà, gà mọc đuôi tôm” bị hiểu lầm có mối quan hệ nhân quả theo kiểu: “Vắng chủ nhà, (thì) gà bới bếp”. Tuy nhiên, câu tục ngữ đang xét lại có mối quan hệ so sánh: tình trạng vắng chủ nhà cũng giống như gà mọc đuôi tôm (theo kiểu: “Cơm chín tới, cải ngồng non...”). Ấy chính là những giai đoạn đặc biệt của các sự vật, hiện tượng được tục ngữ đặt cạnh nhau để dùng cái này liên tưởng, so sánh với cái kia.
Như vậy, “Vắng chủ nhà, gà mọc đuôi tôm”  được diễn giải: Tình trạng vắng chủ nhà (thì cũng giống như) gà (giai đoạn) mọc đuôi tôm; và hiểu: Trẻ con phá phách nghịch ngợm nhất là lúc bố mẹ vắng nhà; gà con hiếu động, quấy phá nhất là lúc mọc đuôi tôm, tách mẹ.
Về sau, câu tục ngữ được hiểu theo nghĩa rộng hơn nhằm ám chỉ tất cả những hành động, việc làm quá tự do phóng túng khi không có sự hiện diện, cai quản của người đứng đầu.
Bài và ảnh: HOÀNG TUẤN CÔNG

Thứ Hai, 9 tháng 11, 2015

20151109. ĐẢNG CSVN NHẬN XÉT VỀ CHẤT LƯỢNG CHIẾN LƯỢC, QUY HOẠCH VÀ KẾ HOẠCH

ĐIỂM BÁO MẠNG
NHẬN XÉT VỀ CHẤT LƯỢNG XÂY DỰNG CHIẾN LƯỢC, QUY HOẠCH VÀ KẾ HOẠCH QUA CÁC BÁO CÁO CHÍNH TRỊ CỦA BCHTƯ
Sưu tầm bởi NTB 9/11/2015
Báo cáo chính trị của BCHTƯ khoá IX trình ĐH X (10/4/2006):Trong phần phương hướng và giải pháp thực hiện kh 5 năm 2006-2010:"
2.3- Đổi mới và nâng cao hiệu lực, hiệu quả công tác quy hoạch, kế hoạch"
Ban hành và thực thi Luật Kế hoạch hoá phát triển kinh tế - xã hội. Đổi mới mạnh mẽ, nâng cao chất lượng hoạt động nghiên cứu chiến lược, công tác quy hoạch, kế hoạch, đặc biệt coi trọng các chỉ tiêu và biện pháp về chất lượng phát triển kinh tế, văn hoá, xã hội và môi trường; đổi mới nội dung, phương pháp xây dựng, quy trình xây dựng, thông qua và phê duyệt, triển khai thực hiện quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội phù hợp với yêu cầu của nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập kinh tế quốc tế; phát huy tối đa mọi lợi thế so sánh và nguồn lực của quốc gia, của mỗi vùng và mỗi địa phương; gắn kết giữa chiến lược, quy hoạch với kế hoạch; nâng cao tính khoa học, công khai, minh bạch, bảo đảm cho chiến lược, quy hoạch, kế hoạch, thực sự là công cụ điều hành có hiệu quả của Nhà nước, thu hút được sự quan tâm của các nhà đầu tư và nhân dân.
Tăng cường chất lượng dự báo và các nghiên cứu về thị trường trong các dự án quy hoạch. Quy hoạch không gian, quy hoạch phát triển kết cấu hạ tầng kinh tế, xã hội phải đi trước một bước và là quy hoạch có tính bắt buộc. Tăng cường công tác quy hoạch đất đai, quy hoạch xây dựng, quy hoạch đô thị. Khắc phục tình trạng chồng chéo và mâu thuẫn giữa quy hoạch ngành và quy hoạch lãnh thổ. Đối với các quy hoạch mang tính hướng dẫn như quy hoạch phát triển các ngành sản xuất, kinh doanh, quy hoạch các sản phẩm chủ yếu, phải coi trọng dự báo và phải điều chỉnh linh hoạt theo yêu cầu của thị trường. Công tác quy hoạch phải được triển khai đồng bộ từ quy hoạch tổng thể đến quy hoạch cụ thể; thu hút những chuyên gia giỏi, kể cả chuyên gia nước ngoài trong việc xây dựng, thẩm định quy hoạch. Tăng cường quản lý thực hiện quy hoạch.
Các kế hoạch 5 năm và hàng năm phải cụ thể hoá chiến lược, quy hoạch phát triển, các cam kết quốc tế, khai thác và phát huy các nguồn lực, thể hiện rõ nét hơn tính định hướng, phân biệt rõ phần kế hoạch có tính bắt buộc như kế hoạch đầu tư bằng vốn nhà nước, dự toán ngân sách... với phần kế hoạch mang tính dự báo, hướng dẫn. Phát huy tác dụng và hiệu lực của kế hoạch cả ở cấp Trung ương và cấp địa phương; tăng cường các biện pháp kiểm tra, giám sát, tổ chức thực hiện kế hoạch, nhất là đối với phần kế hoạch có tính bắt buộc.
Đổi mới công tác thống kê, nâng cao chất lượng và tính kịp thời của các số liệu thống kê nhằm đáp ứng tốt hơn cho việc xây dựng chính sách, điều hành nền kinh tế, nhất là các số liệu về chất lượng tăng trưởng, số liệu về lao động, việc làm, môi trường, đầu tư, số liệu về số lượng và chất lượng dịch vụ công...
Báo cáo chính trị của BCHTƯ khóa X trình ĐH XI: trong "IX-Hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng XHCN"
"Tiếp tục hoàn thiện hệ thống luật pháp, chính sách kinh tế; đổi mới công tác xây dựng, thực hiện chiến lược, quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội. Phân định rõ hơn chức năng quản lý kinh tế của Nhà nước và chức năng của các tổ chức kinh doanh vốn và tài sản nhà nước."
Dự thảo báo cáo chính trị của BCHTƯ khóa XI trình ĐH XII:Trong phần phương hướng nhiệm vụ kế hoạch 5 năm 2016-2020:
-"Cải cách hành chính được đẩy mạnh. Hệ thống luật pháp, cơ chế, chính sách tiếp tục được hoàn thiện.Chất lượng chiến lược, quy hoạch, kế hoạch có bước được nâng lên.Công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật và trợ giúp pháp lý cho người dân được chú trọng. Hiệu quả thực thi pháp luật được nâng lên".
-"Công tác đối ngoại và hội nhập kinh tế quốc tế có mặt chưa thật chủ động và hiệu quả chưa cao
Quan hệ đối ngoại có mặt còn hạn chế. Chưa tạo được nhiều sự đan xen lợi ích kinh tế với các đối tác. Ngoại giao đa phương chưa phát huy hết các lợi thế. Khai thác những thuận lợi trong hội nhập hiệu quả chưa cao. Chưa chuẩn bị tốt các điều kiện để tận dụng cơ hội và vượt qua thách thức trong hội nhập. Thông tin về hội nhập quốc tế chưa được phổ biến rộng rãi đến cộng đồng doanh nghiệp và người dân. Năng lực của một bộ phận cán bộ, công chức, doanh nhân chưa đáp ứng kịp yêu cầu. Sự gắn kết giữa hội nhập kinh tế quốc tế với quốc phòng, an ninh, văn hoá, xã hội, ngoại giao nhân dân có mặt còn hạn chế.
Những hạn chế, yếu kém trên đây do cả nguyên nhân khách quan và chủ quan. Nguyên nhân chủ quan chủ yếu là:
- Nhận thức về kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, nhất là về vai trò của Nhà nước, kinh tế nhà nước, doanh nghiệp nhà nước, kinh tế hợp tác, kinh tế tư nhân, thị trường quyền sử dụng đất, quản lý giá cả, phân bổ nguồn lực, cơ chế cung ứng dịch vụ công, giá dịch vụ trong giáo dục, y tế... chưa đủ rõ và còn khác nhau.Vì vậy, việc xây dựng, hoàn thiện thể chế, pháp luật, chiến lược, quy hoạch, cơ chế, chính sách và trong chỉ đạo, điều hành phát triển kinh tế - xã hội nhiều mặt còn lúng túng, thiếu nhất quán, chưa thật phù hợp với kinh tế thị trường nên hiệu quả chưa cao, chưa tạo được động lực mạnh mẽ để huy động các nguồn lực cho đầu tư phát triển."
-"Nhiệm vụ và giải pháp chủ yếu:...Việc xây dựng chiến lược, quy hoạch, kế hoạch, phân bổ nguồn lực cho sản xuất kinh doanh và quản lý giá phải theo cơ chế thị trường.

Chủ Nhật, 8 tháng 11, 2015

20151108. BÀN VỀ VĂN HÓA TIẾP KHÁCH

ĐIỂM BÁO MẠNG
NHẬT KÝ TẬP CẬN BÌNH
Bài của GS NGUYỄN VĂN TUẤN/BT 7/10/2015
Thế là họ Tập đã ghé thăm Việt Nam. Có lẽ đó là một trong những chuyến công du êm ái nhất của ông. Tôi dù ở rất xa quê nhà, nhưng cũng cố ghi lại vì dòng nhật kí để làm thông tin tham khảo sau này. Những thông tin mà tôi muốn ghi lại là về bà phu nhân của ông Tập, những phát biểu "đại cục" của ông ấy, và cách mà phía VN tiếp ông ấy ...
Bành Lệ Viện
Phải ghi nhận một điều là mấy ông Tàu cộng hiện đại văn minh hơn nhiều so với mấy ông Tàu cộng đồ đệ của thế hệ Mao. Văn minh ở chỗ là họ dẫn dắt phu nhân theo trong các chuyến công du, và phu nhân của họ cũng ăn mặc coi được. Chẳng hạn như phu nhân của Tập Cận Bình, bà Bành Lệ Viện tháp tùng theo chồng sang VN, thấy cách trang phục hợp thời trang, có phần tinh tế, và mặt mũi trông cũng có vẻ sáng sủa, ít ra là sáng hơn ông chồng (1). Nhưng tìm hiểu thêm thì bà này có một quá khứ không thân thiện gì với nước ta ...
Bà này, Bành Lệ Viện, hoá ra xuất thân là một ca sĩ. Trong một bài ca ngợi bà Bành, báo VNexpress cho biết bà vốn là một ca sĩ có tiếng của Tàu cộng, và "Bà góp phần cải thiện hình ảnh của ông, cũng như quyền lực mềm của Trung Quốc ở nước ngoài" (2).
Điều đó giải thích tại sao bà biết chọn trang phục đài các và chọn đôi guốc trông khá sang.Tuy nhiên, tờ báo tiếng Việt VNexpress này không cho chúng ta biết rằng bà Bành từng phục vụ trong đoàn văn công của Tàu cộng. Hơn thế nữa, theo một cư dân mạng chỉ ra rằng bà Bành này còn ra tận trận tuyến ca hát động viên quân Tàu trong trận Lão Sơn năm 1979 (3). Cần nói thêm rằng trong trận đó, có hơn 600 người lính Việt hi sinh, và Việt Nam đã mất một phần đất về Tàu.
Hình Bành Lệ Viện đang ca hát phục vụ cho lính Tàu sắp đánh Việt Nam
Không ai tắm trong một giòng sông 2 lần. Ngày xưa bà động viên binh lính Tàu sang chém giết quân dân ta, còn ngày nay bà là đường đường chính chính phu nhân của họ Tập. Trớ trêu thay, bà còn được báo chí tiếng Việt ca ngợi, được trẻ em Việt cầm bông dâng tặng, và người Việt ra ôm ấp chào đón như gặp ... người thân! Tôi nghĩ chắc bà Bành hài lòng lắm, vì bà đến cái đất nước này như là một kẻ chiến thắng, với một vai vế của một kẻ bề trên. Không hài lòng sao được khi có thể bà sẽ nghĩ "ta đã từng góp công sức hạ sát anh chị em của chúng, và bây giờ chúng ra đây đón ta trọng thể". Và, sự hài lòng của bà là một nỗi nhục cho người Việt.
"Đại cục "
6/11 Mới đáp xuống máy bay, Tập Cận Bình đã nói một câu ngọt ngào rằng Tàu nguyện cùng với Việt Nam nhìn về đại cục, hướng về lâu dài, tôn trọng lẫn nhau (4). Ui chao, nghe cứ như là lời phủ dụ của “Thiên Triều”. Chúng ta thử bàn qua cái đại cục, cái tôn trọng lẫn nhau xem sao ...
Cái đại cục của Tàu có thể tóm tắt là họ muốn chiếm VN để làm bàn đạp tiến về phía Nam. Chính Chu Ân Lai từng thú nhận rằng Tàu là nước lớn nhưng không có đường ra biển và xuống Đông Nam Á. Chính vì thế mà Mao luôn muốn kiểm soát và kiềm chế VN như một chư hầu (và với sư tiếp tay của phía VN Mao đã làm cái này rất tốt). Chính Mao đã ra lệnh chiếm Hoàng Sa của VN. Chính Tàu cộng đã chẳng từng tuyên bố là sẽ dùng người Việt để đánh Mĩ đó sao: “đánh Mỹ đến người Việt Nam cuối cùng” (5).
Cái gọi là “hướng về lâu dài” mà họ Tập nói đến có lẽ là phải chiếm lấy VN. Hầu như người lãnh đạo nào của Tàu, từ thời phong kiến đến thời cộng sản, cũng đều đặt mục tiêu chiếm VN làm chư hầu. Mao Trạch Đông chẳng thèm dấu giếm gì ý định "Chúng ta phải giành cho được Đông Nam châu Á, bao gồm cả miền nam Việt Nam, Thái Lan, Miến Điện, Malayxia và Singapore" (6).
Còn “tôn trọng lẫn nhau”? Không có chuyện Tàu tôn trọng một đàn em chỉ vâng dạ như VN. Trong thực tế, Tàu rất khinh thường giới lãnh đạo VN, và họ chẳng hề dấu giếm gì cái thói trịch thượng và bề trên đối với VN. Đặng Tiểu Bình thì từng tuyên bố trước báo chí quốc tế rằng "Việt Nam là côn đồ”, và sau đó lên giọng kẻ cả “phải dạy cho Việt Nam bài học” (7). Đảng cộng sản Tàu còn cho cái loa của họ (Hoàn Cầu thời báo) ra rả chửi bới VN hầu như hàng tuần, chúng công khai xem VN là thù địch, chúng đòi tấn công VN, và liên tục bêu rếu lãnh đạo VN trên mặt báo. Mới đây, chúng còn thọc sâu vào nội bộ VN và cho rằng thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng được là “một đại diện của phe thân Mĩ”.
Trên báo là thế, còn trên biển thì chúng xua quân, xua ngư dân xuống Biển Đông. Chúng khủng bố và cướp tài sản của ngư dân Việt như chỗ không người. Chúng ngang nhiên tuyên bố lệnh cấm đánh cá ngay tại vùng biển VN. Chúng táo tợn cắt cáp của tàu thăm dò dầu khí VN ngay trong vùng biển của VN. Nói tóm lại, chúng chẳng xem VN ra gì, và trong thực tế thì chúng đã cho hải quân làm chủ ở Biển Đông trong khi phía VN thì có vẻ thụ động thúc thủ!
Những dữ liệu trên đây minh chứng cho cái gọi là “đại cục”, cái “hướng về lâu dài”, và “tôn trọng lẫn nhau” mà họ Tập nói đến. Người Tây có câu “talk is cheap” (lời nói rẻ tiền), cũng như người mình có câu “Lời nói không mất tiền mua”. Những lời nói của họ Tập quả thật rất rẻ tiền. Những ai tin vào Tập phải được xem là dại dột và phản bội dân tộc. Nói như một nhà sử học, những kẻ nào quên quá khứ thì thế nào cũng lặp lại sai lầm trong quá khứ. Ước gì câu này được các lãnh đạo VN thuộc lòng khi bắt tay với Tập Cận Bình.
Khách của đảng và khách của dân
Nhìn những tấm hình chụp nhân chuyến ghé thăm VN của ông Tập Cận Bình, tôi thấy thật là tương phản với những hình chụp nhân dịp ông Bill Clinton ghé thăm VN mấy năm trước. Một người chỉ tiếp xúc với quan chức của đảng; còn một người thì ngoài tiếp xúc quan chức, còn dành thì giờ để gặp gỡ thường dân trên đường phố. Nhưng qua đó mới thấy thiện cảm của người dân dành cho ai ...
Chúng ta biết rằng trong chuyến viếng thăm VN năm 2000, Bill Clinton có dịp nói chuyện với sinh viên ở ĐH Quốc Gia Hà Nội, nhưng sự việc không êm xuôi như trên báo viết. Một giảng viên ngoài Hà Nội cho tôi biết rằng nhiều sinh viên đoàn viên và đảng viên đã được an ninh dặn trước là cố tình lờ đi và xem thường phát biểu của Clinton bằng cách giở báo ra đọc, vỗ tay chiếu lệ hoặc không vỗ tay, thậm chí gây ồn ào trong lúc ông Clinton nói! Một kiểu tiếp khách ... rất mất dạy. Thật vậy, trong cuốn "Bên thắng cuộc", Huy Đức cũng kể rằng một tướng công an đã xuống chỉ đạo cho ban giám hiệu khi nào đứng và khi nào vỗ tay. Còn ông Phan Văn Khải khi tiếp Clinton cũng không cười, vì lí do đơn giản là "Bộ chính trị đã thống nhất là không được cười" (lời ông Khải). Nói chung người ta cố gắng dựng nên một kịch bản nhằm hạ nhục Clinton. Clinton chắc chắn biết và thấy rõ, nhưng có lẽ vì lòng cao thượng, nên không chấp hành vi của những con người lùn tâm và nhỏ mọn.
Chưa biết lần này giới lãnh đạo đảng tiếp Tập Cận Bình có như những người tiền nhiệm tiếp Clinton hay không. Nhìn hình thì thấy các vị ấy cười tươi, mặt rạng rỡ, đưa tay bắt tay họ Tập. Hi vọng rằng khi họ Tập nói chuyện trong Quốc Hội thì không có đại biểu nào ngủ gục hay làm ồn ào. Với cái củ cà rốt 157 triệu USD (hay 1 tỉ nhân dân tệ), thì kịch bản cho đồng chí Tập thì phải trang trọng hơn kịch bản cho "cao bồi" Bill chứ. Nhưng qua đó, chúng ta cũng biết được trái tim của họ (những người ở vị trí chóp bu đang điều hành đất nước) đặt ở đâu.
Hình người dân tiếp ông Clinton, và quan chức tiếp ông Tập Cận Bình
Rõ ràng trái tim của họ không có cùng nhịp đập với người dân. Chuyến đi của Bill Clinton được dân Hà thành đón tiếp nồng nhiệt. Nên nhớ là Clinton và phái đoàn đến Hà Nội lúc 11 giờ đêm, vậy mà vẫn có hàng ngàn người dân tự nguyện đứng chờ hai bên đường trong thời tiết lạnh lẽo để chào mừng ông đến Hà Nội. Có thể nói là khi Bill đi đến đâu, dù là văn miếu hay trên phố, là dân chúng theo để bắt tay, để được chụp hình chung. Nhìn tấm hình Clinton bắt tay người dân ở Hà Nội (và Sài Gòn), bà Clinton và con gái đi chợ Bến Thành, và hai thanh niên ở cửa sổ thật là khác với tấm hình Tập bắt tay các quan chức. Bill thì có vẻ thành thật với người dân, còn Tập thì tỏ ra giả vờ, đóng kịch với quan chức VN. Tập và phu nhân của ông chắc không dám xuống đường bắt tay dân Việt, bởi vì ông thừa biết rằng hơn 70% dân Việt không ưa Tàu cộng.
Rõ ràng Tập Cận Bình là khách của đảng, còn Bill Clinton là khách quí của dân.
Vấn đề lễ tân và li rượu vang
Nhìn bức hình ngài tổng bí thư VN và Tàu cầm li rượu đỏ, tôi phải nói là thất vọng cho "phe ta". Ông Nguyễn Phú Trọng cầm li rượu vang ... sai cách, nhưng ông Tập Cận Bình biết cầm li rượu đỏ đúng cách. Chỉ một chi tiết nhỏ như thế cũng tiết lộ cái văn hoá giao tiếp ở giới thượng lưu của phe ta còn kém tinh tế hơn Tàu một bậc.
Uống rượu vang là một văn hoá. Hồi tôi đi học về rượu vang, người thầy lúc nào cũng nói câu đó. Hai trong những nét văn hoá uống rượu vang là cách chọn li và cách cầm li. Li rượu vang đỏ phải là li có chân hơi dài, và phía trên có hình bầu (rất khác với rượu brandy). Cách cầm li đúng điệu là dùng 5 ngón tay ôm lấy cái chân của li, chứ tuyệt đối không được ôm cái phần trên của li (xem hình 1). Có vài lí do thực tế để cầm cái chân li thay vì phần trên, trong đó có cả lí do tế nhị để cho li nó sạch, không có dấu vân tay. (Lí thuyết là như thế, nhưng trong thực tế người ta hay quên -- tôi cũng thế, nhất là trong tiệc tùng thân mật, chẳng cần li đúng hay sai, mà chỉ ... uống).
Cách cầm li vang đúng cách (nhưng chắc ít ai chú ý).
Nhìn cách ông tổng Trọng cầm li là ... hỡi ôi! Rõ ràng là ông chưa được chỉ về cách cầm li rượu vang, nên mới ôm cái li rất không đúng cách như thế. Còn ông Tập thì biết, có thể ông được chỉ cái etiquette giao tiếp trong tiệc. Phải nói là trách người cố vấn lễ tân (protocol), chứ không hẳn là trách cá nhân ông ấy.
Dùng li không hợp cho vang đỏ.
Cách cầm li rượu sai cách của "phe ta" (nhưng họ Tập thì làm đúng)
Bác Sang cầm li rượu đúng cách nhưng tiếc cái khom lưng!
Bác Trọng quên cài khuy áo!
Thật ra, nói chung thì các lãnh đạo VN còn hơi kém về mặt etiquette. Chưa nói đến khía cạnh phát ngôn có nhiều vấn đề, ngay cả cách ăn mặc đến yến tiệc, giới lãnh đạo VN phạm phải nhiều sai sót tế nhị. Có lần tôi thấy ông LKP không biết thắt cà vạt khi ổng tiếp một nguyên thủ quốc gia. Ngay cả ông tổng Trọng trong chuyến công du Mĩ kì rồi cũng để bộ áo veston không đúng điệu (không thắt nút trên) khi tiếp kiến Obama.
Tất cả mấy chi tiết trên chỉ là chuyện nhỏ. Tuy nhỏ nhưng ý nghĩa lớn. Trong đại yến tiệc, người lịch duyệt chỉ cần nhìn người đối diện ăn mặc, cách cầm li rượu, cách uống rượu, thậm chí cách để cái nĩa, v.v. cũng đủ biết họ là ai, thuộc tầng lớp nào. Lỗi là của nhóm lễ tân làm không tốt việc, chứ không hẳn mấy bác ấy (thì giờ đâu mà mấy bác ấy lo chuyện tiểu tiết). Thật đáng tiếc!
Khi nào nghỉ hưu, tôi sẽ xin cái chức cố vấn lễ tân (bán thời gian thôi) và làm phát ngôn viên ngoại giao để đánh võ chữ với báo chí.
====
(1) http://vnexpress.net/tin-tuc/the-gioi/chu-tich-trung-quoc-tap-can-binh-den-viet-nam-3307345.html
(2) http://vnexpress.net/tin-tuc/the-gioi/phan-tich/banh-le-vien-bieu-tuong-quyen-luc-mem-cua-trung-quoc-3301806.html
(3) http://www.81.cn/jlwh/2014-11/19/content_6230777.htm
(4) http://nld.com.vn/thoi-su-trong-nuoc/chu-tich-trung-quoc-tap-can-binh-nguyen-cung-viet-nam-nhin-ve-dai-cuc-20151105091223756.htm
(5) http://motthegioi.vn/quoc-te/mao-trach-dong-qua-bao-chi-trung-quoc-ngay-nay/ky-75-mao-trach-dong-hoang-de-do-cua-trung-hoa-cong-san-113905.html
(6) http://motthegioi.vn/quoc-te/mao-trach-dong-qua-bao-chi-trung-quoc-ngay-nay/ky-75-mao-trach-dong-hoang-de-do-cua-trung-hoa-cong-san-113905.html
(7) http://www.bbc.com/vietnamese/indepth/story/2009/02/090216_duongdanhdy.shtml