Thứ Năm, 5 tháng 11, 2015

20151105. BÀN VỀ CHỦ ĐỀ VÀ PHƯƠNG CHÂM CỦA ĐẠI HỘI ĐẢNG

ĐIỂM BÁO MẠNG
BÀN VỀ CHỦ ĐỀ VÀ PHƯƠNG CHÂM CỦA ĐẠI HỘI ĐẢNG
Bài của GS NGUYỄN ĐÌNH CỐNG/BVN 4/11/2015
Trước khi làm việc gì người ta thường vạch ra: mục tiêu, yêu cầu, nhiệm vụ, kế hoạch… Với ĐH Đảng còn thấy nêu ra CHỦ ĐỀ và PHƯƠNG CHÂM. Nhớ lại, ĐH IV, năm 1976 đề ra phương châm là: Tiến nhanh, tiến mạnh, tiến vững chắc lên CNXH. Phương châm đó đã hoàn toàn phá sản.
Thử xem chủ đề các đại hội gần đây:
ĐH IX - Phát huy sức mạnh dân tộc, tiếp tục đổi mới, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt nam xã hội chủ nghĩa (31 chữ).
ĐH X - Nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng, phát huy sức mạnh toàn dân tộc, đẩy mạnh toàn diện công cuộc đổi mới, sớm đưa nước ta ra khỏi tình trạng kém phát triển (38 chữ).
ĐH XI - Tiếp tục nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng, phát huy sức mạnh toàn dân tộc, đẩy mạnh toàn diện công cuộc đổi mới, tạo nền tảng đến năm 2020 nước ta trở thành nước công nghiệp theo hướng hiện đại (47 chữ).
ĐH XII - Tăng cường xây dựng Đảng trong sạch vững mạnh; phát huy sức mạnh toàn dân tộc và dân chủ xã hội chủ nghĩa; đẩy mạnh toàn diện, đồng bộ công cuộc đổi mới, bảo vệ vững chắc Tổ quốc, giữ vững môi trường hòa bình, ổn định; xây dựng nền tảng để sớm đưa nước ta cơ bản trở thành nước công nghiệp theo hướng hiện đại (67 chữ).
Phương châm của ĐH X là: Trí tuệ, Đoàn kết, Đổi mới, Phát triển; của ĐH XI là: Đổi mới, Trí tuệ, Dân chủ, Đoàn kết. Tại ĐH các cấp tỉnh, thành chuẩn bị cho ĐH XII, mỗi nơi được tự lựa chọn một trong các cụm phương châm sau: 1- Đoàn kết, Dân chủ, Kỷ cương, Đổi mới; 2- Đoàn kết, Dân chủ, Sáng tạo, Phát triển; 3- Bản lĩnh, Dân chủ, Kỷ cương, Đoàn kết. Trong 8 tiêu chí được dùng trong 5 cụm phương châm thì Đoàn kết dùng 5 lần, Dân chủ 4 lần, Đổi mới 3 lần, Phát triển, Trí tuệ và Kỷ cương 2 lần, Sáng tạo và Bản lĩnh 1 lần. Như vậy tiêu chí Đoàn kết và Dân chủ được cho là quan trọng nhất.
Về hình thức, chủ đề càng ngày càng dài và nghe qua thấy chủ đề nào cũng hay, cũng hấp dẫn. Mỗi cụm phương châm chỉ có 4 tiêu chí và phương châm nào nghe cũng có lý. Chắc rằng để viết ra được chủ đề và phương châm như vậy phải tốn nhiều công sức và trí tuệ của những nhà lý luận cao cấp của Đảng. Rồi Tổng bí thư và BCH trung ương còn phải tốn thời gian, tốn công sức để thảo luận và thông qua.
Tôi rất muốn tìm hiểu, đánh giá về tác dụng và hiệu quả của những chủ để và phương châm ấy, nhưng không thực hiện được vì lực bất tòng tâm. Qua điều tra sơ bộ chỉ mới phát hiện ra là đa số đại biểu dự đại hội các cấp không quan tâm đến chủ đề và phương châm của ĐH, họ chủ yếu chỉ muốn biết đến vấn đề nhân sự. Thôi thì nêu vấn đề ra để ai có quan tâm thì bàn luận. Kể ra có ai đó lấy vấn đề vừa nêu để làm đề tài một luận án tiến sĩ chuyên ngành Xây dựng đảng thì có nhiều khả năng được đánh giá “rất xuất sắc”, còn nếu đăng ký được để làm nghiên cứu khoa học với đề tài “Chủ đề và phương châm ĐH Đảng qua các thời kỳ dưới ánh sáng của tư tưởng cách mạng” thì chắc cũng được cấp một khoản kinh phí kha khá. Đó là khi họ làm nghiên cứu theo kiểu ngụy biện, nghĩa là bằng cách dùng luận cứ chỉ là một phần của sự thật, luận chứng nhằm ca ngợi và luận đề là sự vô cùng sáng suốt của lãnh đạo, mặt khác phải cố tình che dấu hoặc loại bỏ đi một phần của sự thật, phần quan trọng và bản chất là nhiều đại biểu không hề quan tâm. Còn nếu như làm nghiên cứu một cách thực sự khoa học để vạch ra đầy đủ cả mặt phải và trái, cả mặt tích cực và tiêu cực thì không khéo sẽ bị qui kết là phản động, tự diễn biến, tự chuyển hóa.
Tôi không có tham vọng nghiên cứu một cách hoàn chỉnh, chỉ nêu ra một vài nhận xét có tính phản biện, may ra có tác dụng gì đó đến suy nghĩ của những trí thức cao cấp của Đảng và làm thức tỉnh những người muốn biết sự thật.
Những tiêu chí như Sáng tạo, Trí tuệ, Bản lĩnh được nêu ra một cách dè dặt, phải chăng trong hoàn cảnh hiện nay đó là thứ mà nhiều tổ chức Đảng ít cần đến, là của hiếm? Những vấn đề như Dân chủ, Đoàn kết, Đổi mới, Trong sạch và vững mạnh của Đảng được nhắc đến nhiều, chứng tỏ Đảng rất quan tâm, nhưng qua các kỳ đại hội chẳng tiến bộ được bao nhiêu mà có khi còn thụt lùi. Vì sao vậy? Theo tôi vì quan điểm của Đảng về những thứ đó trái với thông thường, phạm vào điều mà trong lôgic học có tên là lỗi “đánh tráo khái niệm”.
Trước tiên xét khái niệm dân chủ. Đảng muốn tập trung dân chủ, tập trung quyền lực vào một nhóm người. Đảng viên và cấp dưới phải tuyệt đối phục tùng cấp trên, từ đó mới sinh ra việc BCH TƯ ra quy định những điều đảng viên không được làm, ra nghị quyết 244 về bầu cử, v.v. Theo điều lệ Đảng cũng như theo cách hiểu phổ thông thì dân chủ là mọi người có quyền nói lên quan điểm của mình, có quyền ứng cử và bầu cử. Như vậy thì NQ 244 là trái điều lệ, là phản dân chủ. Dân chủ theo quan niệm của Đảng trên nền chuyên chính vô sản là trái với dân chủ thông thường của nhân loại (mà các nhà lý luận của đảng cho là dân chủ tư sản).
Về đoàn kết. Để có đoàn kết rộng rãi thì trước hết trong Bộ chính trị, trong BCH TƯ phải có đoàn kết thật sự, sau đó là có sự thống nhất về mục tiêu trong toàn Đảng và giữa Đảng với dân. Sự thống nhất đó không phải do áp đặt, không phải do tuyên truyền dối trá mà phải trên cơ sở thảo luận công khai, đối thoại minh bạch, tôn trọng các quan điểm khác nhau. Đảng kêu gọi hòa hợp dân tộc nhưng bắt người khác cải tạo để hòa hợp với mình chứ Đảng không chịu hòa hợp với người khác, miệng hô hào đoàn kết nhưng việc làm lại có tác dụng chia rẽ, thế thì đến muôn đời cũng không thể có đoàn kết thực sự.
Về xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh. Muốn làm được việc đó thì phải từ bỏ những lý thuyết và công việc làm cho Đảng suy sụp và thối nát. Đó là Chủ nghĩa Mác Lê nin, là con đường XHCN, là đấu tranh giai cấp, là chuyên chính vô sản. Đảng kêu gọi chống tham nhũng nhưng không chịu thấy “tham nhũng quyền lực” mới là tổ sư của mọi tham nhũng khác, hàng giờ, hàng phút đẻ ra và nuôi dưỡng các tham nhũng khác. Mà chính Đảng mới là nguồn gốc của tham nhũng quyền lực, tham nhũng từ khi mới thành lập, trong suốt cả thời kỳ dài, đến khi Đảng nắm được chính quyền thì tham nhũng đó nhanh chóng biến hóa thành tham nhũng tài sản và chức tước. Đảng hô hào làm trong sạch và vững mạnh mà cứ khư khư ôm lấy những mầm mống thối nát thì chỉ hô hào suông mà thôi.
Về đổi mới. Trong mấy chục năm qua từ “đổi mới” đã bị lạm dụng quá mức. Thực chất của công cuộc phục hưng kinh tế từ 1986 chẳng phải là đổi mới, chẳng phải sáng tạo gì hết, chẳng qua là trước đó vì ngu dốt, phạm sai lầm, nay sửa sai, làm lại theo cách cũ mà người khác vẫn làm. Tôi không có dịp khảo sát xem còn có nước nào hô hào đổi mới mạnh mẽ như chúng ta không, tôi thấy dùng chữ PHỤC HƯNG có thể thích hợp hơn.
Phân tích qua như trên với tinh thần phản biện để thấy rằng những chủ đề và phương châm của ĐH, mặc dầu phải tốn nhiều công sức của nhiều người mới nêu ra được, nhưng chủ yếu chỉ là những lời hô hào suông chứ có rất ít tác dụng. Càng ngày thực tế cuộc sống càng chứng tỏ rằng Chủ nghĩa cộng sản là không tưởng, các đảng cộng sản đã từng phát triển và hiện một số đang tồn tại thoi thóp dựa trên sự dối trá, và nếu là đảng cầm quyền thì còn dựa trên sự đàn áp. ĐCS là tổ chức không thể cải tạo. Tuy vậy những đảng viên CS, những người từng tôn thờ và đi theo CS phần nhiều là tốt, yêu nước, biết tôn trọng nhân quyền, họ có thể tự cải tạo, được cải tạo để trở thành những người chiến sĩ ưu tú, đấu tranh cho tự do, dân chủ và hạnh phúc của nhân dân. Trong ĐCSVN hiện nay một số những đảng viên ưu tú như thế bị gán cho tội tự diễn biến, tự chuyển hóa. Mong rằng những người như vậy trong ĐH XII có đủ dũng cảm, tập hợp lại, đề xuất việc từ bỏ con đường cộng sản sai lầm, đổi tên đảng, lấy lại tên Đảng Lao động như Hồ Chí Minh đã đặt. Nếu họ bị thiểu số trong ĐH thì hãy để Đảng Cộng sản lại cho những người bảo thủ vẫn còn luyến tiếc, vẫn còn ra sức bảo vệ nhằm thu lợi cho cá nhân và nhóm lợi ích. Họ sẽ tách ra, thành lập một đảng mới, lấy tên là Đảng Lao động hoặc Đảng Dân chủ, Đảng Xã hội, là đảng đối lập với Đảng CS . Tôi tin rằng một đảng như vậy sẽ thu hút được nhiều người con ưu tú của dân tộc, sẽ được sự ủng hộ của đông đảo nhân dân, lúc ấy những tiêu chí như dân chủ, đoàn kết mới thực sự có ý nghĩa thực tế.
N.Đ.C.
Tác giả gửiBVN

Thứ Tư, 4 tháng 11, 2015

20151104. BÀN VỀ CẢI TỔ QUỐC HỘI

ĐIỂM BÁO MẠNG
THƯ NGỎ GỬI QUỐC HỘI
Bài của GS NGUYỄN ĐÌNH CỐNG/ BVN 27/10/2015
Xin trân trọng kính chào toàn thể Đại biểu Quốc hội
Nhân kỳ họp Quốc hội vào  cuối năm 2015 tôi xin gửi đến quý vị vài ý kiến.
I-Đại biểu Quốc hội
Tôi nhận thấy các kỳ họp của Quốc hội ngày càng có tiến bộ về xu hướng dân chủ, làm cho lòng tin của người dân có phần tăng lên.
Ở ta, để chứng tỏ uy lực điều 4 của Hiến pháp, tại mọi cuộc họp, cuộc lễ của các cơ quan nhà nước đều dựng cờ búa liềm bên cạnh hoặc cao hơn cờ sao vàng. Điều đó thành thông lệ. Thế mà tại hội trường họp Quốc hội lại thấy vắng bóng cờ búa liềm, phải chăng Quốc hội muốn chứng tỏ sự độc lập tương đối của mình. Đó mới chỉ là hình thức, tuy vậy cứ có được hình thức như thế cũng là một bước tiến về phía dân chủ.
Theo dõi  các cuộc họp tôi thấy Chủ tịch Nguyễn Sinh Hùng lo lắng  việc có nhiều đại biểu vắng mặt khi thảo luận và biểu quyết, thấy Phó chủ tịch Nguyễn Thị Kim Ngân  và Huỳnh Ngọc Sơn phải kết thúc cuộc thảo luận sớm hơn dự định ( đến 2 giờ ) vì không còn ý kiến. Suy nghĩ tại sao có các hiện tượng như vậy tôi đưa ra nhận định : chủ yếu tại chất lượng đại biểu.
Đại biểu Quốc hội cần có nhiều phẩm chất tốt đẹp mà quan trọng là TRÌNH ĐỘ ( năng lực, trí   tuệ ) và TRÁCH NHIỆM. Trong số đại biểu hiện nay chỉ  một phần  có đủ cả 2 phẩm chất ấy, còn lại thường bị thiếu một, thậm chí có một số thiếu cả hai. Tại sao họ vắng họp, vì họ bận việc khác quan trọng, cấp thiết hơn, hoặc cũng có thể họ coi thường . Tại sao họ không có ý kiến, vì họ không biết , không chịu suy nghĩ, không muốn suy nghĩ hoặc  cho rằng họ đã thảo luận và biểu quyết những việc đó ở nơi khác rồi.
So với Quốc hội nhiều nước thì chất lượng Nghị viên của chúng ta tương đối thấp.  Có phải vì dân tộc VN thiếu người có phẩm chất. Không phải, mà chính là vì 3 nguyên nhân sau :
1- Chế độ Đảng cử dân bầu, Mặt trận giới thiệu, dân chủ hình thức và giả hiệu, nhân dân đi bầu dưới áp lực, bầu cho qua chuyện, không chọn được người có phẩm chất cần thiết.
2- Không tách bạch quyền lập pháp và hành pháp. Trong Quốc hội tuy có một số chuyên trách nhưng còn rất nhiều người giữ vị trí chủ chốt trong chính quyền,( họ vừa đá bóng vừa thổi còi ). 3- Quan điểm bầu đại biểu theo cơ cấu, xem nặng cơ cấu hơn phẩm chất.
Để cho Quốc hội thực sự giữ được vai trò “ Cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất” thì điều kiện tiên quyết cần có hai. Một là Quốc hội phải gồm những người có phẩm chất cao, được chọn từ những công dân ưu tú . Hai là Quốc hội phải hoạt động độc lập với cơ quan hành pháp ( Chính quyền ) và với Đảng cầm quyền.
II-Bầu cử Quốc hội
Trong kỳ họp này có việc bầu ra Hội đồng bầu cử, chuẩn bị cho kỳ bầu Quốc hội khóa mới vào năm 2016. Tôi đề nghị, ngoài việc đó Quốc hội nên thảo luận việc ĐỔI MỚI  bầu cử nhằm chọn được đại biểu có phẩm chất cao. Cụ thể là :
1-Bỏ việc Đảng cử dân bầu, Mặt trận giới thiệu theo cách trước đây. Mở rộng dân chủ và khuyến khích những người tài năng ứng cử, vận động tranh cử. Không hạn chế danh sách đề cử  quá chặt mà để bầu chọn một vị trí nên có từ 2 đến 4 người tranh cử.
2-Hạn chế việc chọn người theo cơ cấu ( nam nữ, trẻ già, dân tộc, tôn giáo, thành phần kinh tế…), đề cao phẩm chất của ứng viên và sự tín nhiệm của cử tri. Bầu theo cơ cấu nhằm tìm người đại diện cho một bộ phận dân cư nào đó, việc này là cần nhưng tìm người đại diện cho năng lực và trí tuệ quan trọng hơn.
3- Ra được quy định một người không đồng thời ở trong Quốc hội ( và Hội đồng nhân dân ) vừa là cán bộ chủ chốt của chính quyền. Nếu chưa làm được như vậy thì tuyên truyền, vận động  cho cử tri thấy rõ sự quan trọng của Tam quyền phân lập để cán bộ chủ chốt chính quyền không nhận ứng cử, cử tri không nên bầu cho họ. Việc một người vừa lãnh đạo Đảng, cán bộ chính quyền, vừa trong Quốc hội ( và Hội đồng ND, để vừa đá bóng vừa thổi còi )  tạo nên một sự lãng phí lớn về trí tuệ và thời gian của xã hội, tạo ra sự thiếu nghiêm chỉnh trong một số cuộc họp Quốc hội .
4-Hạn chế  việc cán bộ ở trung ương về ứng cử tại các địa  phương. Đại biểu của địa phương nào phải thực sự đại diện cho địa phương đó. Nếu thực hiện điều 3 ( 1 người không đồng thời giữ 2 chức )  thì không cần sự ứng cử này, lúc đó nên tìm ra một phương thức mới.
Quốc hội không cần thật đông người mà cần có trí tuệ và lòng dũng cảm.
III-Vai trò của Quốc hội
Theo tiến trình dân chủ hóa thì điều 4 của Hiến pháp cần và sẽ được loại bỏ. Trong lúc nó còn hiệu lực thì phải làm rõ hai khái niệm, phải phân định giữa 2 chức trách : Quốc hội là cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất và  ĐCSVN là lực lượng lãnh đạo nhà nước và xã hội. Có ý kiến cho rằng Quốc hội chỉ làm theo những điều đã được thảo luận ở Bộ chính trị. Tôi cho chuyện đó chỉ đúng một phần vì thấy Quốc hội cũng có một số ý kiến và việc làm độc lập. Việc không dựng cờ búa liềm trong phòng họp chỉ là hình thức nhưng cũng có ngụ ý là không muốn khuất phục hoàn toàn. Để thực sự trở thành cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất Quốc hội cần đặt mình ngang hàng  hoặc cao hơn so với trung ương Đảng. Trong lúc chưa có đảng đối lập đủ mạnh thì Quốc hội nên hoạt động như là một lực lượng độc lập, chứ không hoàn toàn ngoan ngoãn phục tùng TƯĐ, thậm chí nếu cần QH thảo luận và bác bỏ nghị quyết của TƯ Đ, nếu xét thấy NQ đó không phù hợp ( ví như ở một số nước Quốc hội có quyền bác bỏ quyết định của Tổng thống ) . Thí dụ hiện nay, Đảng chuẩn bị ĐH 12, trong đó có dự kiến các cá nhân sẽ giữ 4 chức vụ chủ chốt. Chức vụ Tổng bí thư là của Đảng thì để ĐH bầu chứ không phải do trung ương cũ lựa chọn, nói là ĐH bầu nhưng thực chất chỉ là thông qua một sự áp đặt từ trước, còn các chức vụ Chủ tịch nước, Chủ tịch Quốc hội, Thủ tướng thì đó là việc của Quốc hội, nếu Đảng có ý kiến  thì cũng phải là trung ương mới được ĐH 12 bầu ra đề nghị chứ không phải trung ương cũ đã hết nhiệm kỳ quyết định. Lần họp này Quốc hội nên tỏ thái độ về chuyện này, đừng để trung ương Đảng cũ hết nhiệm kỳ quyết định những vị trí do Quốc hội mới lựa chọn. Nếu Quốc hội chấp nhận như cách làm trước đây thì khó tránh khỏi mang tiếng ‘ bù nhìn’. Cách làm của trung ương Đảng là rất mất dân chủ. Quốc hội không chấp nhận việc đó mới tăng được uy tín và niềm tin đối với nhân dân.
IV-Tổ chức đối thoại
Hiện tại có những nhận định trái ngược nhau về tình hình và đường lối, như là : thực chất của các tệ nạn và nguyên nhân của chúng, có nên kiên trì hay từ bỏ Chủ nghĩa Mác Lênin và con đường  XHCN, việc hòa hợp dân tộc cần làm như thế nào, việc thực thi nhân quyền theo Hiến pháp, việc xử lý oan sai đối với dân, thái độ đối với sự ngang ngược của Trung quốc v.v…Thông tin đại chúng được chia ra “lề Đảng” và “ lề dân”. Chưa  bao giờ mà sự mâu thuẩn về ý kiến và quan điểm, sự chia rẽ về tư tưởng phát triển mạnh như hiện nay. Trong Đảng thì nhận định là xu hướng “ tự diễn biến, tự chuyển hóa”, trên mạng Internet thì rất nhiều trang Blog, Facebook đủ kích cỡ và tường lửa dựng lên khắp nơi, gần đây lại xuất hiện lực lượng mang danh là “ phản ứng nhanh”nhưng được xã hội gọi là “ lưu manh đỏ” nhằm khủng bố, dằn mặt những người có ý kiến khác. Tình hình đó đòi hỏi phải công khai, minh bạch trao đổi để nếu không thống nhất được thì cũng  làm cho đại đa số nhân dân biết  lý lẽ của mỗi bên . Tôi đề nghị nên tổ chức các cuộc đối thoại hoặc tranh luận công khai, truyền hình trực tiếp, giữa một bên là đại diện cho  phía “ lề Đảng”, một bên đại diện phía “ lề dân”. Tốt nhất là Đảng đứng ra tổ chức các cuộc đối thoại như vậy khi Đảng còn tự tin vào chính nghĩa và bản lĩnh. Trong bài góp ý kiến cho Dự thảo báo cáo của ĐH 12 tôi đã viết  đề nghị này. Khi Đảng không tổ chức hoặc chỉ đạo tổ chức các cuộc như vậy thì Quốc hội nên tổ chức. Quốc hội đại diện cho dân, thành phần ưu tú của dân đang rất cần những đối thoại công khai như thế, phần đông nhân dân đang muốn nghe, muốn biết những trao đổi như thế, Quốc hội làm được sẽ giúp dân tộc thấy rõ sáng tối ở chỗ nào, nâng cao uy tín lên nhiều.
V-Mở cửa hội trường
Đồng thời với các đối thoại như trên Quốc hội nên mở cửa hội trường cho người dân tham gia vào hai hoạt động sau:
1-Dành một số chỗ trong hội trường cho người dân đến tham dự trong những buổi thảo luận hoặc chất vấn công khai.
2-Tổ chức cho một số người dân đến phát biểu, diễn thuyết trước Quốc hội . Mỗi kỳ họp nên dành một, hai buổi chính thức cho việc này, ngoài ra có thể thêm một số buổi không chính thức, vào ban đêm hoặc ngày nghỉ, như là các buổi hoạt động ngoại khóa.
Quốc hội thông báo công khai các việc trên, người dân ai muốn đến dự hoặc có ý kiến phát biểu, có chuyên đề diễn thuyết thì đăng ký trước với văn phòng để sắp xếp, chỉ cần đăng ký thời gian cần để trình bày mà không cần đăng ký trưóc nội dung. Trong kỳ họp này, nếu Quốc hội thu xếp được tôi xin đăng ký đến diễn thuyết trước các Đại biểu QH một số vấn đề ( trong vòng từ 15 đến 250 phút )  mà nhiều trí thức đang rất quan tâm và chắc rằng nhiều Đại biểu cũng quan tâm, vì nó liên quan đến vận mệnh dân tộc. Những vấn đề như vậy nên được trình bày công khai trên diễn đàn Quốc hội.
Lời cuối thư
Thư này tôi gửi theo đường Email đến Quốc hội theo địa chỉ :webmaster@qh.gov.vn   Rất mong nhận được thông tin phản hồi và mong được QH cho đăng công khai lên tờ báo Người đại biểu nhân dân ( cơ quan của QH ). Tôi cũng gửi đến 2 địa chỉ sau :bandoc.dcsvn@gmail.com,thongtinchinhphu@chinhphu.vnngoài ra cũng gửi đăng trên một vài trang Web theo hình thức Thư ngỏ.
Xin chân thành cầu mong các Đại biểu sức khỏe, sáng suốt, trách nhiệm. Kinh chúc kỳ họp QH thành công tốt đẹp.
Gs. Nguyễn Đình Cống(Hà Nội) /Cong Nguyen dinhcongnd37@yahoo.com.vn

Thứ Ba, 3 tháng 11, 2015

20151103. BÀN VỀ ĐỔI MỚI

ĐIỂM BÁO MẠNG
CHUYỆN ĐỔI MỚI "CÁI ĐÈN CÙ"
Bài của HẠ ĐÌNH NGUYÊN/BVB 30/10/2015
Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng:… “Tuy nhiên đổi mới phải đúng hướng, đúng quỹ đạo” !
Từ ngữ“đổi mới” khá quen thuộc với người Việt Nam, ít nhất từ ba thập kỷ qua. Nó xuất phát từ Đảng Cộng sản Việt Nam, như một khẩu hiệu, như một phương châm, và kêu vang như một mệnh lệnh không thể cưỡng lại. “Đổi mới” có sức hấp dẫn, vì nó mang ý nghĩa là sự từ bỏ cái cũ vì cái cũ không đáp ứng được yêu cầu của sự phát triển, tệ hại hơn, nó đang ngự trị hằng ngày, kìm hãm, nhấn chìm hiện tại lún sâu vào quá khứ lạc hậu. Khẩu hiệu đổi mới từng được nêu lên một cách quyết liệt:“đổi mới hay là chết”(vào thập niên 1980). Sau đó, từ ngữ “đổi mới” ấy đã chạy vòng quanh như một thứ khẩu hiệu đơn thuần, qua từng thời kỳ Đại hội Đảng, qua mỗi đời Tổng Bí thư. Từng lúc nó mang tên khác nhau, như có vẻ mới và chi tiết hơn, như đổi mới tư duy, đổi mới kinh tế, đổi mới hành chánh, đổi mới cán bộ… Người dân nói nhại theo: đổi mới tivi, đổi mới bàn ghế, đổi mới ăn mặc, đổi mới cách nói năng… Dù sao, “đổi mới” cũng đã thành một từ ngữ nổi tiếng rất được ưa dùng. Đã gọi là "đổi mới" phải thay đổi hẳn cái cũ bằng cái mới, hoàn toàn mới, chứ không phải chỉ là 'mông má lại cái cũ'.
Vừa rồi, trong dịp Đại hội Đảng sắp diễn ra, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng cũng đã lặp lại và càng nhấn mạnh hơn: “tiếp tục đổi mới mạnh mẽ cả ‘tư duy, kinh tế, lẫn cán bộ”.Và, một điểm khác biệt quan trọng là cách biểu đạt ý tưởng cũng mới, ấy là: “Đổi mới phải đúng quỹ đạo”. Từ kim khẩu của lãnh đạo nói ra thì đều mới cả.
Có thể nói không sai, đây là một cuộc “trường chinh đổi mới” vì nó đã kéo dài hơn 30 năm và đang được kêu gọi tiếp tục. Trẻ sinh ra từ lúc bắt đầu đổi mới nay đã lập gia đình và có con cái, thanh niên lúc ấy 30, nay là hơn 60 đã về hưu. Và, cuộc đổi mới không hứa hẹn một điểm tạm dừng để thở, lại ngày càng cấp bách, phải tiếp tục, như Tổng Bí thư Đảng đã chỉ đạo.
Lẽ ra, với tinh thần đổi mới thật thà, Việt Nam hôm nay đã là một Việt Nam rất mới, mới toanh. Nhưng thực tế thì ngược lại, càng đổi mới bao nhiêu nó lại cũ bấy nhiêu, mọi mặt hoạt động của xã hội đều xuống dốc, an ninh quốc gia và lãnh thổ bị xâm phạm, đến nỗi tình trạng đất nước đang “tiến lên” một cõi thiên đàng mơ hồ xã hội chủ nghĩa, lại đứng dưới hạng phát triển của Campuchia, Lào, vốn là hai quốc gia nhỏ thân thiết láng giềng, (bản xếp hạng theo một số tiêu chí của Tổ chức thuộc Liên Hiệp Quốc). Dù sao, lãnh đạo Việt Nam vẫn tự hào mình là một đất nước cá biệt, có cách tư duy cá biệt, nên không nhất thiết phải biết ai, hay so sánh với ai. Như lời dân gian “chế” thơ Tố Hữu với lịch sử 4000 năm: “Từ trong hang đá chui ra/Vươn vai đứng dậy rồi ta chui vào”.
Nhưng vì lẽ gì mà sự nghiệp đổi mới ấy đã đem lại một kết quả ảm đạm như hôm nay? Phải chăng, vì nó phải đi theo đúng quỹ đạo đã định? Vâng, quỹ đạo, quy trình, quy định, quy cách… đều đã có sẵn, phải đổi mới trên tấm thảm ấy.
Quỹ đạo là đường di chuyển nhất định của một vật thể trong không gian, không thể đi khác được. Nó không thể lơ lửng bạ đâu bay đó, như hạt bụi theo gió. Ví như một phi thuyền phóng lên không gian phải đi đúng quỹ đạo đã định trước, nếu không, nó biến mất vào vũ trụ và thành rác rưởi ở đâu đó. Nhưng đổi mới phải theo đúng quỹ đạo của ông Tổng Bí thư Trọng nói, là quỹ đạo gì? Nói nôm na là giống như cái đèn cù tự quay xung quanh cái trục của chính mình. Đó là cách đổi mới được xem là an toàn, cho đến khi nào cái trục ở giữa không bất ngờ bị gãy. Phải cố bám giữ cái trục giữa ấy cho vững, các hình vẽ mới về voi giấy, ngựa giấy cứ quay tít chung quanh. Nhanh đến nổi không biết đâu là hình ngựa, đâu là hình voi…
Cũng có cách hình dung khác, đổi mới là từ ngữ mang chức năng gia vị, gồm mọi loại gia vị có thể có, để làm cho thức ăn dễ nuốt hơn với mùi, vị, và màu sắc mới, nhằm che giấu cái mùi nồng nặc bốc lên từ các nguyên liệu quá đát.
Ở đây, Tổng Bí thư không chủ định nói về toán học, vật lý, hay hương liệu thực phẩm, mà nói về chính trị - xã hội, cụ thể hơn, là nói về cái cốt lõi là Đảng ta. Đảng ta lãnh đạo toàn dân ta là đương nhiên như sách Trời đã định, đã được cụ thể hóa vào Hiến pháp Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam. Nó là “Tiệt nhiên định phận tại thiên thư”. Đó là sự đánh tráo rất vĩ đại. Cái cốt lõi ấy không thay đổi, nhưng có thể cho mọi thứ chuyển động chung quanh nó. Cái đường chuyển động đó được gọi là quỹ đạo?
Thiết nghĩ, học một câu nói của người xưa là không dễ
Học câu nói của người đời nay càng không hề dễ. Xin cẩn trọng học tập câu nói của người đời nay!
Cứ mặc nhiên xem là đã đổi mới 30 năm rồi – rất “thành tích” nhưng chưa đủ đô – nay phải tiếp tục. Và phải tiếp tục đổi mới một cách mạnh mẽ, vì thời gian qua chưa đủ mạnh. Điều đặc biệt khó hiểu ở chỗ, đổi mới là rời bỏ cái cũ, nhưng cái cũ nào cần bỏ thì không nêu lên rõ ràng. Đảng không bao giờ thừa nhận sai, nhưng luôn sửa sai dưới lớp son phấn đổi mới. Nói nhẹ nhàng là, từ ngữ không sòng phẳng. Không nói rõ cái sai, mà chỉ nói cái phải sửa. Chập chùng cái không minh bạch!
Tổng Bí thư chỉ đạo có ba đối tượng bao trùm sự đổi mới: Tư duy -.Kinh tế - Cán bộ, dựa trên một nguyên tắc: đúng quỹ đạo!
1 – Đổi mới Tư duy… đúng quỹ đạo, là gì?
Tư duy, tức là suy nghĩ, mà phải suy nghĩ một cách nghiêm túc và có hệ thống – vốn là đặc điểm nổi trội của loài người so với loài vật. Đổi mới tư duy là cách suy nghĩ mới về các đối tượng của suy nghĩ. Khi đòi hỏi đổi mới, tức xác định cách suy nghĩ đã có và đang có là cũ rồi, không còn phù hợp nữa với hiện thực đang diễn ra, có nghĩa là phải thay đổi nó, rời bỏ nó. Giờ đây nó có tên hình thức là lạc hậu, hủ lậu, giáo điều, không còn lợi ích gì nữa, dẫu không nêu tên cái bản chất cốt lõi của nó. Đòi đổi mới phải đúng quỹ đạo nhưng chính cái quỹ đạo ấy có mới không? Hay nó chính là sản phẩm cũ, sản phẩm tưởng tượng, “không biết đến cuối thế kỷ này đã có hay không?”. Cái đòi hỏi đổi mới tư duy mà phải theo đúng quỹ đạo đó, hóa ra chỉ là một loại hương liệu phụ gia để ướp vào một thứ thực phẩm đã bốc mùi!
Người dân, không phải ai cũng có bằng tiến sĩ Mác-Lê, nên việc đổi mới là không khó, vì họ không có cái cốt lõi nào xa xôi đã ăn sâu vào tâm trí cả. Họ chỉ cần làm việc, ăn uống và nghĩ ngợi, thực hiện đầy đủ cái quyền công dân của mình, và đất nước phát triển là được. Họ không bị ghi dấu vết hằn sâu trong tâm, não của mình bởi cái “rực rỡ” hào nhoáng của nỗi đam mê “vẻ vang” nào cả. Nhưng các từ ngữ tuy rỗng rang ấy lại có sức quyến rũ đậm đặc của vật chất và quyền lực. Vì sao nghiện ma túy là một bệnh mãn tính? Khoa học giải thích đó là do dấu ấn “rực rỡ” của chất ma túy đã ghi sâu vào tế bào thần kinh não, không thể phai hoặc rất khó phai. Người nghiện ma túy thường có nhiều sáng kiến táo bạo, rất “đổi mới” để phục vụ cho nhu cầu cốt lõi mê say của mình. Họ có khả năng đổi mới tư duy, nhưng chỉ để ứng phó tình huống, chứ không nhằm thoát ra ngoài quỹ đạo vốn đã được cài đặt. Người nghiện tìm mọi cách để bảo vệ cái trục tư duy cốt lõi của mình và từ chối các phương thức điều trị từ bên ngoài vào. Có hai đặc điểm về tâm lý đối phó ở hai giai đoạn. Một là, người nghiện không thừa nhận là mình nghiện. Hai là, đến lúc quá ê chề về thực tế, phải thừa nhận mình là người nghiện, thì họ khẳng định mình là một người nghiện đặc biệt, không giống bất cứ người nghiện nào khác. Do đó ban đầu, họ phải bị cưỡng bức điều trị một thời gian, sau đó mọi việc sẽ được khai mở dần để đi đến sự hợp tác điều trị. Thông thường, họ chỉ đứng lên được sau khi “rơi tận đáy”.
Chủ nghĩa Cộng sản đã ra đời và tồn tại “rực rỡ” gần một trăm năm để cuối cùng là tàn lụi, và sự lụi tàn đó là do tự nó với sức ép khách quan, và đã gây phấn khích cho thời đại. Chủ nghĩa Mác nay đã hết hạn sử dụng. Nhưng nó đã lưu lại những di chứng kéo dài dưới một số hình dạng khác, như còn đang diễn ra ở vài quốc gia nổi tiếng hiện nay (như Việt Nam, Trung Quốc, Bắc Triều Tiên). Quỹ đạo của nó hẹp dần, lực quay yếu đi, và cái trục giữa cũng di động, không còn đứng vững ở một chỗ, nên quỹ đạo của vòng quay rối loạn, biến thiên vô lượng. Nó trở nên huê dạng với nhiều thứ đổi mới ứng phó rất tạm thời. Một nhân vật ở Đông Âu đã nói: “Chủ nghĩa Cộng sản không thể tự sửa chữa”, cho thấy chủ nghĩa cộng sản khá giống với bệnh nghiện mãn tính. Nó vẫn cứ quay đúng quỹ đạo của nó cho đến một lúc…! Giống như đặc điểm thứ hai của người nghiện, Việt Nam cho mình là trường hợp đặc biệt, ngoại lệ, không cần so sánh. Và cũng đến một lúc…!
Đổi mới tư duy theo “đúng quỹ đạo (cũ)” là không thể chữa lành bệnh. Để thoát khỏi bệnh, cần phải chuyển sang một quỹ đạo mới, từ thông dụng hiện nay thường gọi là “xoay trực”. Nhưng xoay trục thì không thể giả vờ, bằng cách chỉ thay đổi hình vẽ voi giấy ngựa giấy trên mặt giấy của cái đèn cù. Sống là hy vọng, mà hy vọng là không của riêng ai, nên vẫn mong ông Trọng cùng các Giáo sư Tiến sĩ chiến hữu của mình, cố gắng bước thêm bước nữa, ra khỏi cái đầu (ngõ) đã tan sương!
2 – Đổi mới kinh tế… đúng quỹ đạo, là gì?
Quỹ đạo của vận động kinh tế, tuy cũng trừu tượng, nhưng kết quả thì rất cụ thể, kết quả có thể đo đếm và ghi chép được, khó bàn cãi hay lý luận mông lung. Lấy mức sống của người dân – chứ không phải mức sống của cán bộ – làm chuẩn, sẽ biết nền kinh tế của Quốc gia ra sao. Mới đây, nhà nước đang đi vay 3 tỉ đô la để “đảo nợ”. Tôi có biết đôi chút, thế nào là đảo nợ từ một vài đại gia quen biết. Nó thực sự là không vẻ vang hay rực rỡ chút nào! Vì sự “đổi mới kinh tế… đúng quỹ đạo” của 30 năm lại bị trật quỹ đạo, nên ra nông nổi này, và ai cũng đã rõ. Quỹ đạo đó, cuối cùng tự nó chứng tỏ là không thể chấp nhận ăn gian, như là sự ăn gian kinh tế thị trường có đường cong mềm mại là… “định hướng xã hội chủ nghĩa”. Đã đến lúc người nghiện chấp nhận bệnh tình của mình, dù không công khai minh bạch, nên đã thừa nhận bước 1 (giai đoạn 1 trong tâm lý của người nghiện), là kinh tế thị trường, nhưng vẫn cho rằng mình là trường hợp cá biệt (giai đoạn 2 trong tâm lý của người nghiện) nên đã gượng ép mang theo cái định hướng. Nay cái đường cong cong mềm mại định hướng ấy đang được đào bới, dở bỏ trước áp lực của tình thế không thể đảo ngược. Mong là các vị đại biểu của quỹ đạo Thành Đô, mềm lại đi, để hợp tác điều trị mong đạt được sự thanh thản lúc cuối đời.
3– Đổi mới cán bộ… đúng quỹ đạo, là gì?
Đổi mới cán bộ, tức là nói về đổi mới con người.
Triết gia Friedrich Wilhelm Nietzsche của Đức ở thế kỷ trước, đã từng có hoài bão tốt đẹp là muốn làm mới lại con người; ông cho chủng tộc Đức là giống người nổi trội nhất, cho nên chủ trương chủng tộc Đức phải có vai trò thống trị nhân loại. Sau đó ông qua đời nên không biết ý tưởng lớn của ông đã được Hitler vĩ đại thực hiện như thế nào. Nhưng nhân loại thì đã biết thế nào là đoạn kết của nó. Ở Việt Nam, Đảng Cộng sản Việt Nam cũng có hoài bão tương tự, một thời gian khá dài đã bỏ công sức và tiền bạc để đào tạo “con người mới xã hội chủ nghĩa”. Tôi có một người bạn có tên tuổi nổi tiếng, đã có văn bằng Tiến sĩ về đề tài này. Sau khi mang văn bằng từ Liên Xô về, anh bẽn lẽn chôn sâu nó trong lòng đất, không bao giờ nhắc lại, không muốn ai biết đến, vì anh không muốn đễ mình bị tha hóa. Cái quy hoạch hoành tráng ấy có lẽ bây giờ được thu nhỏ lại, khiêm tốn hơn, chỉ là “đổi mới cán bộ” thôi, tất nhiên là cán bộ xã hội chủ nghĩa, cũng đương nhiên là cán bộ ấy được làm mới rồi. Họ được trui rèn, mài giũa theo hàng loạt tiêu chuẩn phẩm chất, hiểu hiện bằng hàng hàng lớp lớp từ ngữ trên các văn bản, được nêu lên long trọng trong các kỳ Hội nghị chuẩn bị nhân sự của Đảng. Lần lượt, những con người mới này xuất hiện trên các điểm đứng chân, thuộc quỹ đạo đã được thiết kế rất công phu. Cả nước đang lặng ngắm cái gì mới trong cuộc đổi mới nhân sự mạnh mẽ này. Sự chuyển dịch nhiều kịch tính và ngoạn mục đang xuất hiện đó đây ở các Đại hội cấp tỉnh thành, cũng nằm trên nhiều quỹ đạo nhỏ đan xen, nhưng với người dân, thật tình thì khó biết là quỹ đạo nào!
Hy vọng gì ở “đội ngũ lãnh đạo” mới, về cuộc đổi mới theo đúng quỹ đạo?
Số đông trong họ thuộc về thế hệ Thái tử Đảng.
Họ hít thở trong bầu không khí “gia đình truyền thống”, được trang bị riêng với “nhiều tiện ích” và được đặt ngồi lên bệ phóng. Họ dám bước lên phía trước, hay quay theo lối mòn ưu thế con con? Đó là một thực tế dù muốn hay không, cho nên, là một câu hỏi nghiêm túc.
Đất nước đang ở trong một giai đoạn gay cấn và đầy áp lực, đang kêu gào một sự thoát xác triệt để, đang đòi hỏi một cuộc đột phá thông minh và dũng cảm để thoát khỏi quỹ đạo đã hơn 70 năm được cài đặt và tẩm ướp bằng hương liệu Mác-Lê-Mao.
Quỹ đạo nào mà họ sẽ dấn thân, là câu hỏi không chỉ để dành riêng cho “đội ngũ lãnh đạo” mới. Vì thế, câu trả lời là thuộc về toàn dân, đặc biệt là các thế hệ thanh niên hôm nay.
Nhà báo Kami viết rằng: “[V]iệc triệt tiêu hoàn toàn học thuyết Cộng sản ra khỏi đời sống chính trị ở Việt Nam có lẽ phải mất thời gian khoảng chừng 20 năm nữa. Khi những kẻ ăn bám vào học thuyết Cộng sản đã từ giã khỏi cõi đời này. Lúc đó dân tộc này mới hết nợ”.
Tôi nghe sóng gió Biển Đông đang gào thét, lòng dân cũng tương tự, thời đại không đứng yên, bão bùng cũng đang đe dọa phương Bắc. Cái nhìn của ông Kami có thể là bi quan.
Tôi tin con nghiện có thể hồi phục thành người bình thường. Quỹ đạo đang dịch chuyển khỏi Quỷ đạo.
H.Đ.N(Tác giả gửi BVN).
* HĐN 22-10-2015 (Nhân dịp xem Đại hội Đảng bộ TP Hồ Chí Minh trên TV) : Tổng bí thư”Đổi mới phải đúng quỹ đạo”